Category Archives: Geschiedenis

Vliegers en geweerschoten

Dit weekend werd in Scheveningen voor de veertigste keer het vliegerfestival gehouden. De eerste negenendertig afleveringen heeft uw verslaggever gemist en dat zou ook bijna met de veertigste zijn gebeurd, ware het niet dat ik zondag om ongeveer half vier uur opeens een twitterberichtje van RTV West zag, waarin stond dat zaterdag en zondag om drie uur de grootste vlieger ter wereld op het strand van Scheveningen zou worden op gelaten.

(Of het inderdaad de grootste vlieger ter wereld is, is niet helemaal zeker. Er schijnen grotere te zijn. De site van het AD hield het voor de zekerheid op de grootste vlieger van Europa, maar dat de vlieger met zijn 66 meter lengte en 25 meter breedte een grote jongen was, moge duidelijk zijn. )

Ondanks dat het ding al om drie uur de lucht in zou gaan, besloot ik om toch nog even naar Scheveningen te fietsen. Het zou ongetwijfeld enige moeite kosten om het ding de lucht in te krijgen en als hij eenmaal zou vliegen, dan laat je hem natuurlijk ook wel een tijdje vliegen, was daarbij mijn gedachte. Het is zo’n driekwartier fietsen van mij huis, dus ik schatte dat ik er om ongeveer kwart over vier kon zijn. Onderweg zette ik een tandje bij en ondanks ‘conditie tegen’ en ‘wind tegen’ – dat laatste is ideaal voor vliegeren; die moet je immers tegen de wind in op laten – arriveerde ik, bezweet en al, even na vieren bij het strand. Op tijd hoopte ik om de “wereldrecordhouder” te zien vliegen. Niet dus, het ding lag al weer op de grond.

000000 vlieger 1Hier wordt hij opgerold .

000000 vlieger 2En hier wordt hij weggedragen. Met deze actiefoto’s gemaakt door uw verslaggever van de “grootste vlieger ter wereld” moet u het helaas doen. (‘Martin van Neck, voor al uw rapportages’).

Gelukkig waren er nog wel een aantal andere vliegers in actie te zien. Althans ik neem aan dat het vliegers waren en geen vliegende walvissen en inktvissen.

000000 vliegers 3

000000 vliegers 2

000000 vliegers 1

Tot zover het vliegeren, en normaal gesproken zou ik deze blogpost nu beëindigen, maar er is toch nog iets wat ik kwijt wil. Onderweg naar Scheveningen kwam ik namelijk langs het terrein van ‘De Jacht-, Skeet- en Trapclub Waalsdorp’. Dat is een kleiduif-schietvereniging. Merkwaardigerwijs is er overigens op de homepage van de vereniging op internet geen foto van een kleiduif te zien maar van een hert. Wellicht komt dit omdat de vereniging in de jaren vijftig mede is opgericht door de jachtopziener van prins Bernhard.

000000 schietvereniging

Ik heb wat moeite met de vereniging. Niet met het feit dat ze op kleiduiven schieten, maar met de locatie waar ze dit doen. Op de homepage, zie je namelijk ook een afbeelding staan van een klok. Het is de klok van het herdenkingsmonument ter ere van de mensen die in de Tweede Wereldoorlog op de Waalsdorpervlakte zijn gefusilleerd. Hier zijn zo’n 250 tot 280 mensen door de Duitsers doodgeschoten. Het schietterrein ligt op slechts zo’n 250 meter afstand van het monument. Als de mensen van de vereniging aan het schieten zijn, dan kan je dat ter plekke goed horen.

Ik heb er wat moeite mee om op de plek waar mensen in de Tweede Wereld zijn doodgeschoten, het geluid van geweerschoten te horen. Den Haag is zo groot, zou er nou nergens anders een plek voor de vereniging zijn?

Lang lid

Bij het opruimen van een kastje kwam ik opeens het ANWB-pasje van Marianne haar vader tegen. Lid sinds 1950 stond er op. Hij overleed in 2008. Hij is dus 58 jaar lang lid van de ANWB geweest.

Zo lang ben ik nog niet ergens lid van. Mijn langstlopende lidmaatschap bedraagt momenteel 45 jaar (‘and counting’). Vanaf 1973 ben ik lid van Amnesty International. Ik werd lid in mijn studententijd ten tijde van het Pinchochet-regime in Chili en ben nu nog steeds lid. In 1973 werd ik van harte welkom geheten en hoopten ze dat ik lang lid zou blijven. Tegenwoordig sturen ze brieven of ik ze in mijn testament wil opnemen. Tja, andere leeftijdsklasse, andere mailings.

Het langstlopende lidmaatschap van Marianne bedraagt momenteel 42 jaar. Zo lang heeft zij al een abonnement op de Volkskrant. Meer dan 13.000 Volkskranten heeft zij dus al als abonnee gelezen, plus daarboven op nog eens de losse kranten die ze als niet-abonnee las.

000 volkskrantDe De voorpagina van de Volkskrant van 30 juli 1955, zijnde mijn geboortedag. ‘Kunstmatige satelliet gaat binnen 3 jaar de ruimte in’ was de kop van het belangrijkste artikel van die dag. Drie jaar later lanceerden de Amerikanen inderdaad hun eerste satelliet. De Russen waren echter de Amerikanen met de lancering van de Sputnik 1 in 1957 een jaar voor.

000 volkskrant 2

De voorpagina van de Volkskrant van Marianne haar geboortedag . Het belangrijkste nieuws was een aanslag in Algerije. Pas vijf jaar later zou Algerije na een bloedige onafhankelijkheidsoorlog onafhankelijk worden.

Wat zou eigenlijk het record langslopend lidmaatschap van een vereniging zijn? Om lang lid van een vereniging te kunnen zijn, moet je a) zelf oud worden en b) lid zijn van een vereniging die ook lang bestaat. De oudste nog steeds bestaande vereniging van Nederland schijnt het Gilde van Sint Joris in Noordwijk te zijn. Dat werd ergens opgericht tussen 1370 en 1380.

Op plek twee staat het Sint Anna Gilde in Oud-Zevenaar. Dat bestond dit jaar 585 jaar. Op een ledenlijst uit de 15e eeuw stonden namen als Stokman, Kuster en Nass en volgens een artikel in De Gelderlander staan die namen nog steeds op de ledenlijst. Ik heb echter het vermoeden dat het nazaten van de vroegere leden zullen zijn.

Maar goed, wie het langst lid van een vereniging is geweest, ik heb geen idee. Ik vermoed in ieder geval dat Groucho Marx, de Amerikaanse filmacteur en komiek, niet de recordhouder zal zijn.

000 groucho

De Marx-brothers in 1931; Van boven naar beneden: Chico, Harpo, Groucho en Zeppo. Foto: Librabry of Congres

Van Groucho Marx is namelijk de uitspraak: “Ik wil niet lid zijn van een organisatie die mij zou accepteren als lid.”

De omgekeerde Jenny (2)

In 1918 kostte het versturen van een brief in Amerika drie cent. Het versturen van een brief per luchtpost, de nieuwe dienst waarmee de US Postal Service in mei van dat jaar begon, was echter aanmerkelijk duurder. Daarvoor gold een tarief van 24 cent. De US Postal Service bracht hiervoor een speciale postzegel op de markt.

00 postzegel correct2

Op deze tweekleuren-postzegel was het vliegtuig, de ‘Curtiss JN-4HM’, ook wel de Jenny genoemd, te zien waarmee de nieuwe dienst werd uitgevoerd. Technisch was het in 1918 lastig om een dergelijke postzegel te drukken. Het in twee kleuren drukken was een bewerkelijk proces. De luchtpostzegel was dan ook pas de tweede tweekleurenpostzegel die de US Postal Services uitgaf. Eerst werden de rode delen gedrukt, vervolgens werd het papier opnieuw in een machine gelegd, waarna de blauwe delen konden worden gedrukt.

Hierbij ging soms wel eens wat mis. De US Postal Services had dan ook een aantal mensen in dienst wiens taak het was om postzegels, voordat deze werden verzonden naar de postkantoren, op misdrukken te controleren. Ook hadden de loketambtenaren op de postkantoren de uitdrukkelijke opdracht om op misdrukken te letten. Toch kwam het nog wel eens voor dat ondanks al deze maatregelen er een misdruk door heen glipte. Deze waren erg geliefd bij postzegelverzamelaars.

Tot deze postzegelliefhebbers behoorde ook ene William T. Robey, een 29-jarige kantoorklerk van het effectenkantoor Hibbs and Company uit Washington. Tijdens zijn lunchpauze op 14 mei bezocht hij een postkantoor op de New York Avenue in Washington om er de nieuwe luchtpostzegel te kopen die een dag eerder was verschenen.

00 postzegel kantoor

Het postkantoor in Washington in 1918 waar Robey de postzegels kocht. Foto Smithsonian National Postal Museum

De loketbediende legde een velletje van 100 zegels op de toonbank en vroeg hoeveel zegels Robey wilde hebben. Robey keek naar de postzegels en zoals hij later in een interview zou zeggen “mijn hart stond stil”. Het vliegtuig stond op zijn kop.

00 postzegelDe omgekeerde Jenny.

Later zou blijken dat de loketbediende nog nooit van zijn leven een vliegtuig had gezien. Hij zag dan ook niet dat het vliegtuig op de postzegel ondersteboven vloog en herkende er daardoor geen misdruk in. “A fellow asked for a sheet of airmails and I handed him one without looking at it. And anyway, how was I to know the thing was upside down? I never saw a plane before.” Robey aarzelde niet en kocht voor 24 dollar het hele velletje van 100 zegels.

Nadat hij afgerekend had en de postzegels had opgeborgen, vroeg hij aan de loketbediende of hij nog zo’n velletje had. Deze pakte daarop een ander vel, maar op dit vel stond het vliegtuig wel goed afgebeeld. Nee, ik bedoel zo’n vel zoals ik zo net heb gekocht, zei Robey. Daarop kreeg de loketbediende argwaan en smeet het loket dicht. Robey vertrok en liep naar een ander postkantoor in de buurt en informeerde daar ook naar de luchtpostzegel. Ze hadden er alleen de goede zegels. Robey keerde met zijn kostbare aankoop terug naar kantoor en vertelde zijn collega’s over zijn vondst.

Eén van zijn collega’s liep daarop naar het postkantoor op de New York Avenue om te informeren of ze soms nog zo’n velletje zegels hadden met het vliegtuig ondersteboven, hij bedoelde zo’n velletje zoals zijn collega Robey hier net even eerder had gekocht. Hierdoor kwam het postkantoor de naam van de koper van de foute zegels te weten en ze belden direct naar zijn huis en naar zijn kantoor met het verzoek om de postzegels terug te brengen.

Ook werd tussen vier en zes uur ’s middags de landelijke verkoop van de luchtpostzegel stil gelegd. Eerst moesten de postkantoren alle zegels op misdrukken controleren. Uiteindelijk zouden er nog zeven velletjes met omgekeerde Jenny’s ontdekt worden. Deze werden allemaal vernietigd. Van de in totaal 2,1 miljoen postzegels die werden gedrukt, waren de honderd zegels van Robey de enige foute zegels die verkocht werden.

Robey weigerde de zegels te retourneren en toen het postkantoor daarop dreigde dat ze dan de zegels wettelijk zouden terug vorderen werd Robey nerveus. Hij legde die nacht de zegels onder zijn matras en hij en zijn vrouw – Robey, zijn vrouw Caroline en hun dertien maanden oude dochter Louise woonden in een éénkamer-appartement – sliepen er bovenop.

De volgende dag besloot Robey om de zegels zo snel mogelijk te verkopen. Hij benaderde een postzegelhandelaar in Washington. Deze bekeek de zegels en bood 500 dollar voor het velletje. Een andere postzegelhandelaar bood 2500 dollar en weer een derde bood zelfs $10.000 voor de zegels. Robey besloot na enige aarzeling om ook dit bod ter zijde te leggen. Hij legde telefonisch contact met enkele postzegelhandelaars in Philadephia en New York en reisde in het weekend per trein naar New York.

Ondertussen nam hij contact op met de Washington Post – waarschijnlijk om zijn zegels te promoten – en vertelde dat hij een velletje met omgekeerde Jenny’s had gekocht en dat hij een bod van 10.000 dollar hierop had afgewezen en nu naar New York was afgereisd. “In the meantime young Mrs. Robey is hoping that her husband’s lucky find will bring the top price.”

00 postzegel wp

Uiteindelijk zou Robey in New York een bod krijgen van 15.000 dollar en verkocht hij de zegels op 21 mei aan een zekere Eugene Klein. Deze verkocht de zegels dezelfde dag voor 20.000 dollar door aan Edward – “colonel Ned”-  Green. Dit was een zeer excentriek figuur, die een enorme rijkdom had geërfd van zijn moeder Hetty. Ik citeer even een stukje over’ Colonel Ned’ uit ‘The Day They Shook The Plum Tree’, een boek van Arthur H. Lewis over de familie Green.

Hetty’s will put her entire estate into the hands of Colonel Ned,’ a six-foot four-inch, three-hundred-pound, wildly eccentric, one-legged son who blithely tossed away $3,000,000 a year on yachts, coins, stamps, diamond-studded chastity belts, female teenage ‘wards,’ pornography, orchid culture, and Texas politics.”

00 postzegel auto

Links de koper van het velletje, ‘Colonel Ned’ Edward H. R. Green in Dallas in 1899 in een auto die op gas werkte. (foto: Dallas Historical Society. www.dallashistory.org)

Dat Edward Green in zijn jeugd een been had verloren, had hij aan zijn moeder te danken. Hij brak als kind een keer bij het spelen zijn been. Zijn superrijke moeder, die ook wel bekend stond als “the Witch of Wall Street”, probeerde hem eerst in een gratis ziekenhuis voor armlastige mensen te laten opnemen. Ze werd echter herkend en Edward werd er geweigerd. Nadat zijn been in een ander ziekenhuis gezet was, besloot zijn moeder om hem niet daar te laten opnemen, maar – om geld uit te sparen – hem zelf thuis te verzorgen. Hij liep daarbij een infectie op en zijn been moest worden afgezet. Over deze Hetty, zij was ooit de rijkste vrouw van Amerika, schreef de eerder genoemde Arthur Lewis.

But it was whaling plus the shrewdness of Black Hawk Robinson that enabled his daughter Hetty, through forgery, perjury, penury, genius, ruthlessness, and physical stamina, to die in 1916 the richest and most detested woman in America and the mother of two children whose lives she had ruined. Since Hetty gave nothing to charity while she lived, nobody expected her to give anything to charity when she died. Nobody was disappointed..”

Colonel Ned besloot om het grootste gedeelte van de postzegels te verkopen. Aristoteles zei ooit eens: “Het geheel is meer dan de som van de delen”, maar in dit geval besloot Green dat het andersom toch beter was. De losse delen waren meer waard dan het geheel. Hij liet het velletje splitsen in een blok van acht zegels, een aantal blokken van vier zegels, een aantal combinaties van twee zegels en verder allemaal losse zegels – dat scheuren zal overigens een zenuwachtig werkje zijn geweest.

00 postzegel 4 struks

Een velletje van vier met onderin zichtbaar het nummer van het vel.

Voordat hij de zegels liet scheuren, zette hij eerst achter op de zegels met een potlood een nummer (1 t/m 100), waardoor elke zegel een uniek nummer kreeg. (Hierdoor konden in de loop van de tijd de zegels individueel gevolgd worden.) Vervolgens bood hij de zegels voor 250 dollar per stuk te koop aan met uitzondering van de negentien zegels die aan één kant niet getand waren. Daar vroeg hij 175 dollar voor. Er was grote vraag en al snel verhoogde hij zijn prijzen. Zo vroeg hij in juli al 650 dollar per zegel. Dat een deel van de zegels aan één zijde niet getand was, kwam overigens doordat een deel van de zegels zo gedrukt was.

00 postzegel 100 stuksFoto afkomstig van Siegel/InvertedJenny.com

Hier een velletje van 100 “goede” zegels. Te zien is dat de bovenste rij van tien en de rechter kolom van tien zegels aan één zijde geen tandingen hebben. De zegel rechtsboven heeft daardoor zelfs aan twee zijden geen tandingen.

Green liet ook één omgekeerde Jenny in een glazen medaillon voor zijn vrouw plaatsen. Het grootste deel van zijn zegels verkocht hij uiteindelijk, maar een deel hield hij voor zichzelf. Erg voorzichtig ging hij met deze postzegels niet om. Nadat hij in 1936 overleed – hij liet een vermogen van 44 miljoen dollar na  – werd bij hem thuis in een enveloppe 19 omgekeerde Jenny’s aangetroffen die aan elkaar zaten gekleefd. Ze moesten los geweekt worden, waarbij ze hun gom verloren.

In de loop van de tijd stegen de postzegels snel in waarde. Er werden steeds hogere prijzen betaald. In 2005 werd een velletje van vier zegels voor 2,5 miljoen dollar verkocht en in 2016 werd voor een losse omgekeerde Jenny, inclusief opslag, op een veiling 1,3 miljoen dollar betaald. Vandaag de dag zijn er nog 93 omgekeerde Jenny’s bekend. Een aantal verloren is gegaan. Ook zijn er er een aantal gestolen (veelal weer teruggevonden) en raakte een aantal exemplaren beschadigd. Zo viel één exemplaar onopgemerkt uit een postzegelalbum op de grond, waar het door de hulp in huis met de stofzuiger werd opgezogen. (Het werd daar na lang zoeken beschadigd aangetroffen.)

Overigens zijn ook van de gewone Jenny misdrukken bekend, waarbij het vliegtuig niet in het midden van de postzegel staat. Deze misdrukken komen echter veel vaker voor en zijn lang niet zo veel waard als de omgekeerde Jenny. Zie hier enkele voorbeelden van een “fast Jenny”, een “barely grounded Jenny” en “totally grounded Jenny”.

00 postzegel misdruk

Voor wat betreft de luchtpostdienst van de US Postal Service, binnen zes maanden werd het tarief naar 16 cent verlaagd en werden er nieuwe zegels gedrukt. Eentje met een waarde van 16 cent en eentje met een waarde van zes cent, waar een speciale toeslagzegel van tien cent naast moest worden geplakt. De afbeelding van deze twee zegels was hetzelfde als de Jenny, maar wellicht wijs geworden door de eerdere ervaringen met de zegel van 24 cent werden deze twee zegels in één kleur gedrukt.

00 postzegel 6 ct 00 postzegel 16 ct

In 1924 werd de luchtpostdienst in heel Amerika ingevoerd. Het land werd in drie zones ingedeeld. Een zone New York – Chicago, een zone Chicago –Cheyenne en een zone Cheyenne –  San Francisco. Binnen een zone kostte het versturen van een brief per luchtpost acht cent. Stuurde je een brief per luchtpost van New York naar San Francisco dan moest je dus 24 cent betalen. Er verschenen nieuwe luchtpostzegels met de waarden van 8, 16 en 24 cent.

In 2013 deed de US Postal Service iets opmerkelijk. Ter gelegenheid van een grote postzegeltentoonstelling in Washington brachten ze de Jenny opnieuw uit. Deze keer echter met een waarde van twee dollar en met het vliegtuig bewust op de kop.

00 postzegel nieuw

De zegels werden verkocht in een velletje van zes stuks die verpakt zaten in een ondoorzichtig enveloppe. Om de verkoop te stimuleren liet de post weten dat er tussen de zegels er honderd velletjes van zes zegels zaten waarbij het vliegtuig wel rechtop  was afgebeeld. Een soort omgekeerde omgekeerde Jenny. Omdat je pas als je de enveloppe open maakte, kon zien wat voor een velletje je had gekocht, had iedereen evenveel kans op een dergelijke “misdruk”.

00 postzegel 2013

Een goed velletje met het vliegtuig op zijn kop en een fout velletje met het vliegtuig rechtop.

Hoewel de US Postal Service van te voren toestemming had gekregen voor deze actie, kreeg zij later van de overheid toch kritiek op deze stunt. Er werd zo bewust schaarste gecreëerd werd gezegd. Het was min of meer een verkapte loterij. Een aantal vinders van het velletje meldden zich. In 2014 werd een velletje met de omgekeerde omgekeerde Jenny op een veiling voor 50.000 dollar verkocht.

Ten slotte, voor wat betreft William Robey: hij en Arthur Green zijn de enigen geweest die alle honderd zegels in hun bezit hebben gehad. Nadat hij de zegels had verkocht, heeft hij nooit meer een omgekeerde Jenny bezeten. Spijt had hij daar niet van. Van het geld kocht hij een huis en een auto. Vijf jaar later kreeg zijn dochter een ernstige ziekte. In zijn oude situatie had hij geen geld gehad om voor de medische zorg te betalen, maar nu kon hij een lening van de bank krijgen met zijn huis als onderpand. Zijn dochter herstelde en zoals ze later eens in een interview zei: “Ik heb mijn gezondheid te danken aan een velletje postzegels dat mijn vader ooit kocht.”

00 postzegel Robey

William Robey in 1940 tijdens de bruiloft van zijn dochter. Hij stierf in 1949 op 59-jarige leeftijd. Zijn hele leven lang verzamelde hij postzegels.

De omgekeerde Jenny (1)

Een paar maanden geleden verschenen er op internet een aantal leuke verhalen over de eerste officiële luchtpostvlucht van de US Postal. De aanleiding hiervoor was dat het 15 mei 2018 honderd jaar geleden was dat deze eerste officiële vlucht met luchtpost plaats vond (tussen 1911 en 1918 had de US Postal al geëxperimenteerd met verzenden per luchtpost). Ik dacht hier kan ik ook wel even een blogpost over schrijven, maar omdat ik druk bezig was met iets anders, liet ik het een paar dagen liggen en vergat het daarna. Dat zal de leeftijd zijn.

Dit weekend zag ik op de site van de Washington Post opeens weer een artikeltje over deze eerste vlucht. Oh ja, dat is waar ook dacht ik.  Daarom er toch maar even over schrijven. Nu kan ik daarmee wel wachten tot 15 mei 2068 – dan is het 150 jaar geleden dat deze vlucht plaats vond – maar tegen die tijd ben ik 112 jaar oud en is de kans groot dat ik het dan weer vergeet, dus daarom nu maar.

Er zitten twee leuke verhalen achter deze vlucht. Het eerste verhaal betreft de vlucht zelf. Het zou een dienst Washington – Philadelphia – New York worden. Zowel vanuit Washington als vanuit New York zou een vliegtuig opstijgen dat naar Philadelphia zou vliegen. Daar zouden ze elkaar ontmoeten, de post zou er uitgewisseld worden en de vliegtuigen zouden daarna weer terug vliegen naar de plaats van vertrek.

00 postzegel 0Brief die met de eerste vlucht Washington – New York mee ging. In de stempel staat ‘AIR MAIL SERVICE – WASH. N.Y. PHILA.” “MAY 15, 1918 – FIRST TRIP” “PHILA’

In Washington was er die dag een officiële bijeenkomst georganiseerd om de start van de nieuwe dienst te vieren. Op het vliegveld waren tal van hoogwaardigheidsbekleders aanwezig om het vertrek van het vliegtuig bij te wonen, waaronder de Amerikaanse president Thomas Woodrow Wilson.

Als piloot voor de vlucht was een zekere luitenant George Leroy Boyle aangewezen. Hij was een nieuweling die net van een militaire vliegschool af kwam. Hij had minder dan zestig uur vliegervaring. De reden dat hij toch voor deze belangrijke vlucht was aangewezen, was dat hij verloofd was met de dochter van Charles McChord, de Interstate Commerce Commissioner, iemand die een grote vinger in de pap had ten aanzien van het aanwijzen van de piloten voor de vluchten.

00 vliegtuigHet vliegtuig van Boyle, een ‘Curtiss JN-4HM, ook wel een ‘Jenny’ genoemd, wordt voor de vlucht klaar gemaakt. Foto: (National Postal Museum, Smithsonian Institution).

00 vliegtuig 3

Boyle, in het midden op de foto krijgt vlak voor de vlucht nog enkele instructies over de route van een collega piloot. Volgens de verhalen besteedde Boyle echter meer tijd aan zijn verloofde (dat is de vrouw rechts op foto) dan aan zijn instructies.

Onder luide toejuichingen nam Boyle vervolgens plaats in zijn toestel en startte de motor. Er gebeurde helemaal niets. Men was vergeten om het vliegtuig van brandstof te voorzien. Nu was er op dat moment op het vliegveld nergens meer brandstof voor handen, waardoor men deze uit enkele andere vliegtuigen op het vliegveld moest halen. Nadat het toestel van Boyle alsnog van brandstof was voorzien, kon hij met een vertraging van een uur om 11.45 uur alsnog opstijgen.

00 vliegtuig 4Boyle stijgt samen met een postzak met 62 kg op. (foto National Postal Museum, Smithsonian Institution )

Of het nu kwam doordat Boyle bij de instructies meer aandacht aan zijn verloofde dan aan de instructies had gegeven of vanwege een andere reden is niet bekend, maar wat tot verbijstering van de officials gebeurde, was dat Boyle na de start de verkeerde kant opvloog. Naar het zuiden in plaats van het noorden.

Boyle had al snel door dat hij verkeerd zat, zette zijn vliegtuig aan de grond om zich te oriënteren, steeg weer op, verdwaalde wederom en landde even verderop nog een keer. Bij deze landing, op 32 km afstand van Washington, brak de propeller van het vliegtuig en moest Boyle de vlucht staken. Toevalligerwijs was hij geland naast het huis van de plaatselijk postkantoorhouder. Deze bracht hem met postzak en al per auto weer terug in Washington. (De vlucht van het andere toestel vanuit New York naar Philadelphia verliep overigens wel probleemloos.)

Dankzij zijn hoge connecties zou Boyle twee dagen later nog een tweede kans krijgen van de US Postal Service. Deze keer vloog voor de zekerheid een ander vliegtuigje tijdens het begin van zijn vlucht met hem mee om hem de weg te wijzen naar de Chesapeake Bay. Boyle had de instructie gekregen om aangekomen bij de oever van deze baai deze in noordelijke richting te volgen totdat hij bij het meest noordelijk punt kwam. Vanaf daar moest hij in noordoostelijk richting verder over land naar Philadelphia vliegen.

Het ging wederom mis. Aangekomen bij Elkton sloeg Boyle niet af, maar bleef de oever van de baai (in zuidelijke richting) volgen om uiteindelijk helemaal in het meest zuidelijke puntje van de baai bij Cape Charles te belanden. Daar kwam hij zonder brandstof te zitten. Hij zette zijn vliegtuig aan de grond en had geluk dat hij naast een boerderij landde. Van de boer kon hij brandstof lenen. Deze wees hem de weg en deze keer vloog Boyle wel de goede richting op.

00 vlucht 0

Echter, zo’n 15 mijl voor zijn eigenlijk bestemming in Philadelphia raakte zijn brandstof op en zette hij in de schemering zijn vliegtuig op het vliegveld van de Philadelphia Country Club neer. Bij de landing ging het helaas mis. Het vliegtuig raakte een obstakel op de landingsbaan. Boyle werd uit het vliegtuig geslingerd. Gelukkig voor hem raakte hij hierbij slechts licht gewond. Het vliegtuig had wel veel schade. Zo brak er één van de vleugels af. Uiteindelijk zou Boyle samen met zijn postzak per trein in Philadelphia arriveren.

Ondanks aandringen van zijn toekomstige schoonvader weigerde de US Postal Service om daarna nog gebruik te maken van de diensten van Boyle.

Een maand na deze vlucht zouden Boyle en zijn verloofde trouwen. “One of the most notable of the June weddings in the capital,” Een jaar later kregen ze een kind. Drie jaar later gingen ze uit elkaar. Boyle werkte op dat moment al niet meer als piloot maar als advocaat. Hoe het verder met hem in het leven is gegaan, is niet bekend.

Tot zover het verhaal over George Boyle en de eerste vlucht. In een volgende blogpost het verhaal over de postzegels die ter gelegenheid van de eerst vlucht werden uitgegeven. Dan zal ook duidelijk worden dat de naam van deze blogpost ‘de omgekeerde Jenny’ niet op het gecrashte vliegtuig van Boyle slaat maar op iets anders .

Vanuit ons perspectief

Afgelopen weekend was er in Canada een top van de G7. Het was niet zo’n groot succes. Trump sprak dan ook niet over een ‘Great Meeting!’ Na afloop begonnen Trump en zijn adviseurs zelfs met modder te gooien, vooral richting Justin Trudeau, de Canadese premier. Trump noemde hem in een tweet  een “very dishonest & weak” persoon en een economische adviseur van Trump zei zelfs dat er in de hel een speciaal plekje was voor Trudeau.  Van je vrienden moet je het maar hebben.

Het beste werd de sfeer van de bijeenkomst weergegeven door een foto die door het AD werd beschreven als “de foto die alles zegt“. Zie dit artikel op de site van het AD waar de foto staat. (Vanwege mogelijke copyrights plaats ik de foto niet hier. Hij staat prominent in het artikel.) De foto is in opdracht van de Duitse regering gemaakt door een Duitse fotograaf die met Merkel mee reisde.

Het grappige is dat andere regeringsleider ook beelden vrij gaven  van die bijeenkomst, maar dan net telkens een beetje anders. In die foto’s staan hun leiders in het middelpunt.  Fabian Reinhold, de Amerikaanse correspondent van T-Online verzamelde die foto’s in twee tweets.

000000 g7

000000 g7 -2

Elk publiciteitsteam probeerde hun leider van zijn/haar beste kant te laten zien. Gelukkig zijn er ook nog objectieve verslaggevers, zoals ondergetekende, die politieke gebeurtenissen gewoon eerlijk en objectief verslaan.

Dit is bijvoorbeeld het naambordje op de deur van de kamer van Dr. Angela Merkel.  De  foto is ruim twee jaar geleden gemaakt tijdens een rondleiding in de Bondsdag in Berlijn. Ik heb niet geprobeerd om het naambordje op zijn voordeligst weer te geven, maar het gewoon te laten zien zoals het er hangt.

000000 merkel

Tot zover het wereldnieuws. Ik ben Martin van Neck voor MartinvanNeck.nl.

 

Wateroverlast

De stortbuien van de laatste dagen geven behoorlijk wat wateroverlast, Een snelle blik op de site van het Nationaal Archief laat zien dat dit iets is van alle tijden.

0 regen1957: Amsterdam

000 sneek1960: Nijkerk

000 bergen1975: Bergen, Limburg

Maar de mens laat zich toch niet snel door al deze wateroverlast uit het veld slaan.

000 limburg 21975, Weil, Limburg

De beschrijving  bij deze foto luidt volgens de site van het Nationaal Archief: “Wateroverlast in Limburg door hoge stand van de Maas. Man gaat café binnen via trap naast het raam.”

Duimpje omhoog

Het ‘duimpje omhoog’ is meestal bedoeld als een positief gebaar, al zijn er wat culturen waar dit niet het geval is. In sommige landen zoals Irak, Iran en Afghanistan wordt het juist als een belediging gezien.

Ook bestaan er wat historische misverstanden over het gebaar. Zo denken veel schilders en filmregisseurs dat de Romeinen in de gladiatorentijd met de duim omhoog aan gaven dat het leven van de overwonnen strijder gespaard mocht worden. In werkelijkheid betekende een duim omhoog dat het publiek juist wilde dat het gevecht door ging – het had de betekenis dat de zwaarden niet opgeborgen mochten worden. Als men het leven van de overwonnen gladiator wilde sparen dan werd de duim in de vuist opgeborgen – dus niet omlaag – ten teken dat het publiek tevreden was en dat de vechters het zwaard in de schede mochten opbergen en het gevecht mochten beëindigen.

000 duimOp zijn schilderij ‘Pollice Verso’ uit 1872 laat de schilder Jean-Léon Gérôme ten onrechte het publiek een duimpje omlaag steken.

Vandaag de dag heeft het duimpje omhoog vooral een positieve betekenis. Men is het ergens mee eens of men is ergens tevreden over. (Bij duikers betekent het overigens dat de duiker omhoog wil gaan, niet dat hij tevreden is; daarvoor gebruiken ze het ronde ok-signaal; En lifters gebruiken het duimpje omhoog om een lift te vragen aan voorbij rijdende auto’s. Als de auto’s niet stoppen, betekent het duimpje omhoog van de lifter dan ook niet dat hij tevreden is met de actie van de chauffeur.)

Ook zie je vaak oproepen om, als je het ergens mee eens bent, een duimpje omhoog te steken.

trumpAls je ook vindt dat Trump een idioot is, steek dan je duim omhoog.

Tot zover deze blogpost. Als u er tevreden over bent, geef het dan een duimpje  omhoog. Oh nee, dat kan helemaal niet op mijn site.

Een koninklijk huwelijk

Morgen stappen prins Harry en Meghan Markle in het huwelijksbootje.

titanic

titanic 2

Deze foto’s suggereren dat ze voor hun huwelijksreis een tripje met de Titanic hebben geboekt, maar dat is niet zo. De foto’s zijn genomen tijdens hun bezoek in maart van dit jaar aan het Titanic Belfast museum in Noord-Ierland. (foto’s: Northern Ireland Office)

De belangstelling voor het huwelijk is enorm. Eigenlijk is dit een beetje wonderlijk, want op de lijst van Britse troonopvolgers staat prins Harry slechts op plaats zes. Nummer één is prins Charles. Deze bijna 70-jarige prins is inmiddels al 67 jaar kroonprins. Hij is daarmee de langst op de troonsbestijging wachtende troonopvolger uit de Britse geschiedenis en ook de oudste Britse troonopvolger ooit. Als ik de pers mag geloven gaat hij deze records nog wel wat scherper zetten, want zijn 92-jarige moeder is nog niet van plan om het bijltje er bij neer te gooien.

Nummer twee op de lijst van troonopvolgers is Harry’s oudere broer prins William en de nummer drie tot en met vijf diens drie kinderen. Overigens staat ook koning Willem-Alexander op de lijst met mogelijke Britse troonopvolgers. Dit omdat hij verre familie is. In 2002 viel hij van deze lijst af, omdat hij met een katholiek meisje trouwde (Maxima), maar na een wetswijziging in 2013, uiteindelijk door alle vijftien landen van de Gemenebest in 2015 goedgekeurd, staat hij weer op de lijst. Een huwelijk met een katholiek iemand sluit je niet langer meer uit van de troon. De belangrijkste wijziging in de wet was het vervallen van de regel dat mannelijke troonopvolgers voorrang kregen op vrouwen (een jonger broertje had voorrang op zijn oudere zusje, maar die regel is nu dus vervallen.)

De kans dat Willem-Alexander ooit ook koning van Engeland zal zijn, is niet erg groot. In april stond hij op nummer 1160 van die lijst, pal achter zijn moeder. Ook de nummers 1161 tot en met 1197 behoren tot de Nederlandse tak. Zo staat de 10-jarige Julia ten Cate – wie kent haar niet? Het is een dochter van prinses Margarita en daarmee een kleindochter van prinses Irene – op plaats 1176 van de lijst van mogelijke Britse troonopvolgers.
De allerlaatste op de lijst, op nummer 5753, is Karin Vogel, een Duitse huisvrouw. De kans is niet erg groot dat ze ooit koningin van Engeland wordt. Ze is wel eens geïnterviewd. Van haar hoeft dat koningschap ook niet zo.

Maar goed, ondanks dat de kans niet zo groot is dat prins Harry ooit koning van Engeland zal worden, is de belangstelling van de pers en het publiek voor zijn huwelijk groot. Zo zag ik op CNN ‘Breaking News’ voorbij komen. Het paar had bekend gemaakt wie de bruidsjonkers waren. Enfin, ik moet niet te veel zeggen, want in Nederland kennen we dit soort toestanden ook. Bekijk maar eens deze foto uit 1964, genomen bij de hekken van paleis Soestdijk. In de auto zitten prinses Irene en haar toekomstige ex, Prins Hugo Carlos de Bourbon Parma. Kort daarvoor was het nieuws van de verloving van het paar uitgelekt.

irene 1964
Foto Eric Koch; Anefo; Nationaal Archief

Op deze foto is het paar te zien in de paleistuin.

irene 1964 -2Foto Harry Pot; Anefo; Nationaal Archief

Een paar maanden later trouwden ze. Op hun huwelijksdag waren er ansichtkaarten van het gelukkige echtpaar te koop. De achtjarige Martin kocht als cadeautje voor zijn moeder van zijn zakgeld zo’n ansichtkaart. Mijn moeder keek naar de kaart en zei toen: “Heb je daar je zakgeld aan uitgegeven? Wat zonde zeg.” Het was niet de reactie waar ik op gehoopt had. Mijn moeder had het niet zo op die Spanjaard.

Landgoed de Horsten

Het landgoed De Horsten, gelegen tussen Wassenaar en Voorschoten, is vooral bekend omdat koning Willem-Alexander er met zijn gezin woont. Hij is niet de enige van koninklijke bloede die er zich heeft gehuisvest. Ook twee zonen van prinses Margriet – prins Floris en prins Pieter-Christiaan – en prinses Margarita, dochter van prinses Irene, wonen op het landgoed met hun gezinnen. Het ruim 400 hectare grote landgoed heeft daarmee waarschijnlijk de hoogste prins- en prinsessendichtheid van Nederland, carnavalstijd uitgezonderd. Daarnaast staan er op het landgoed nog een aantal woningen en boerderijen voor boeren, burgers en buitenlui. Veelal voor mensen die op het landgoed werken. (Voor veel meer informatie over het landgoed zie deze informatieve site van A.M.Siebers.)

Het landgoed is te bezichtigen. Kaartjes kosten 1 euro. Er zijn twee ingangen. De hoofdingang bevindt zich aan de Papeweg in Wassenaar. Aan de Horstlaan, aan de kant van Voorschoten / Leidschendam bevindt zich ook een ingang. Afgelopen dinsdag hebben wij er weer eens een rondje gelopen. Dat er mensen van verschillende rangen en standen wonen, kan je ook zien aan de verboden toegang bordjes die je bij paden ziet staan die naar de verschillende woningen leiden. Zo heb je bordjes met ‘geen toegang’, ‘verboden toegang’ en ‘Streng verboden toegang’.

verboden toegangVerschil moet er zijn.

Wie nu als zakenman denkt: hé, daar moet ik gaan wonen, dan kan ik tijdens de jaarlijkse buurtborrel goed netwerken, is er goed nieuws. Horstlaan 12, gelegen op het landgoed, staat nog steeds te koop. Je hoeft overigens niet direct naar de makelaar te hollen – je kan rustig de tijd nemen om deze blogpost uit te lezen –  want het huis staat al tien jaar te koop.

Horstlaan 12 is het voormalige jachtslot Ter Horst. Het is “tussen 1863 en 1876 gebouwd in neogotische stijl met invloeden van de Willem II-gotiek” aldus de site van Rijksmonumenten. Smaken verschillen, maar persoonlijk vind ik dat die “neogotische stijl met invloeden van de Willem II-gotiek”  in dit geval een buitengewoon lelijk huis heeft opgeleverd, maar wellicht vinden andere mensen het juist prachtig. Voor wie wil zien hoe het huis er van binnen uit, zie het hier te koop staan op Funda.

de horstenHet jachtslot van buiten. Foto: Goodness Shamrock; Wikipedia

Het huis heeft tientallen jaren leeg gestaan. De enige die het huis wel eens gebruikte was prins Bernard om er feestjes te houden. Probeert u zich dat vooral niet te visualiseren. In die periode werd het huis door een oudere dame bewoond. Ze bewoonde een klein deel van het jachtslot, op de eerste verdieping. Haar enige taak was het huis in orde te maken als prins Bernard met zijn vrienden zou langskomen.

Het huis heeft een hoop achterstallig onderhoud. Dat was mede te danken aan voormalig koningin Juliana die halsstarrig weigerde om het te renoveren – misschien had dat met de feestjes van Bernard te maken. In 1964 lagen er allerlei plannen klaar om het huis te renoveren, maar Juliana, de toenmalige eigenaresse, gaf hier geen toestemming voor. In  1974 lag er een nieuw plan klaar voor renovatie. Deze keer opgesteld door het ‘Beheer van Koninklijke Landgoederen’. Er was zelfs al subsidie geregeld, maar wederom verbood Juliana het huis te restaureren.

Pas in 2003 werden enkele delen van het huis enigszins gerenoveerd. (Voor uitgebreide informatie over de geschiedenis van het huis en de renovaties:  zie dit verslag uit 2011 getiteld ‘Restauratieonderzoek van Mark Veliscek, secretaris van de Commissie Welstand en Cultureel Erfgoed te Voorschoten.)

In 2008 besloot toenmalig Koningin Beatrix, die na de dood van haar moeder in 2004 de eigenaresse van het huis was geworden, om het huis te verkopen (maar niet de grond; het is met erfpacht belast). Een particulier kocht het naar verluidt voor 1,3 miljoen euro. Zijn bedoeling was om er na renovatie samen met zijn vrouw te gaan wonen, maar het huwelijk eindigde, voordat de renovatie was gestart, in een scheiding. Het bezit van de zaak was het einde van het vermaak en de man besloot het huis weer te verkopen. Het liefst met enige winst. Hij zette het in 2009 te koop voor liefst 2,45 miljoen euro. Er was voor die prijs echter geen enkele belangstelling voor het huis en twee jaar later werd de vraagprijs met een half miljoen verlaagd naar 1,95 miljoen. Dat hielp echter niet en regelmatig werd de vraagprijs telkens verder  verlaagd tot 1,6 miljoen euro in 2014

In dat jaar  werd het huis gekraakt. Anderhalf jaar later moesten de krakers, twee Polen en twee Ieren, op last van de rechtbank in Den Haag het huis verlaten. Ze werden opgevolgd door anti-kraak bewoners. De vraagprijs bedroeg op dat moment 1,3 miljoen euro, zijnde het originele bedrag dat de man er in 2008 voor had betaald, maar ook hiervoor raakte hij het niet kwijt.

Uiteindelijk heeft de man het huis in 2017  met groot verlies – naar verluidt bedroeg de verkoopprijs ‘slechts’ 2 ton – verkocht aan de vastgoedbedrijven Midvast BV en Vastibius. De man was na de verkoop in ieder geval wel af van het betalen van de jaarlijkse erfpacht van € 52.641 aan Willem- Alexander. (Deze  kreeg in 2017 het landgoed van zijn moeder cadeau). Bij elkaar heeft de man in de tien jaar dat hij het huis bezat zo’n half miljoen aan erfpacht betaald.

Midvast BV en Vastibius zijn nu dus de eigenaren en deze bieden het huis weer te koop aan. De vraagprijs bedraagt momenteel 695.000 euro. Ik laat even de verkopende makelaar aan het woord: “Zonder overdrijven betreft het hier een ronduit unieke propositie. […]. Eeuwige schoonheid, een compliment dat zeker van toepassing is op dit prachtige object. De geschiedenis heeft geleerd dat dit kleine kasteel aan vele generaties een ongeëvenaard woongenot heeft gegeven.

Wel is er sprake van enig achterstallig onderhoud of in termen van de makelaar: “Het enige dat het van zijn nieuwe gebruikers vraagt, is een passende investering om het pand weer te laten voldoen aan de eisen des tijds alsmede respect en eerbied voor een historie die begon omstreeks 1870 en niet ophoudt in 2017.”

Maar dan heb je ook iets en heb je de gelegenheid om deel te nemen aan de jaarlijkse buurtbingo, waar Willem-Alexander elk jaar de prijsjes voor koopt en Maxima de bingomachine bedient . “Riep Koningin Maxima nu nummer 79 of 97?”

 

 

Onderzoeksbureau Martin: de zaak Heineken 1889

Heineken herhaalt de laatste weken een reclame, die ze een jaar geleden voor het eerst uitzonden. Dat ze het herhalen is terecht want het is een leuke reclame. Bovendien geldt: herhaling is de kracht van reclame. (En het was ook nog eens een dure reclame om te maken.)

In de reclamespot loopt Eiffel, die van de gelijknamige toren, met een aantrekkelijk dame over de wereldtentoonstelling van Parijs van 1889. De commercial begint met de mededeling dat het gebaseerd is op een waargebeurd verhaal.

00000 0 heineken 0Op tv wordt een korte versie van de reclame uitgezonden. Op YouTube staat een langere versie waarop ook een Oostenrijks orkestje – “zero points”- en Edison met zijn lampen te zien zijn. Door op bovenstaand afbeelding te klikken kom je op YouTube bij dit filmpje.

Eiffel bekijkt in het filmpje de inzendingen van de andere landen. Bij Nederland aangekomen ziet hij alleen een deurtafel “a door table?” en loopt dan lachend weg. Achter zijn rug komt dan ‘meneer Heineken’ die zijn bier op de tafel zet. Het trekt een enthousiaste menigte en even later verschijnt er de mededeling in beeld: “In 1889 won Heineken de Grand Prix op de wereldtentoonstelling”.

00000 0 heineken 7

Aangezien de reclame volgens Heineken gebaseerd is op een waargebeurd verhaal, gaan we dit dus even controleren. Allereerst de wereldtentoonstelling, dat klopt, die werd in 1889 in Parijs gehouden. De net gebouwde Eiffeltoren fungeerde als entree voor het tijdelijk tentoonstellingsterrein. De gebouwen van de tentoonstelling zijn later allemaal afgebroken.

00000 0 heineken 00

Dan die ‘Grand Prix’. Ook dat klopt ook. Die werd in 1889 inderdaad toegekend. Zie bijvoorbeeld deze advertentie uit 1889 voor horloges.

00000 0 heineken 4

Of deze voor stoompompen en houtbewerkingstuigen die ook allebei de Grand Prix wonnen.

00000 0 heineken 5

Eh, wacht eens even, het was toch Heineken die de Grand Prix won? Jazeker, dat klopt. Net als vele andere binnenlandse en buitenlandse inzendingen wonnen zij inderdaad ook een Grand Prix en wel in hun eigen klasse: klasse nummer 73. Zie het onderstaande stukje uit ‘De Tijd’ van 23 mei 1889 met een overzicht van de Nederlandse bekroningen. Bij klasse 73 staat bij de winnaars van de Grand Prix ook Heineken vermeld.

00000 0 heineken 2

In dezelfde klasse 73 won Van Dulken Weiland en Co uit Schiedam eveneens een Grand Prix en wel voor haar jenever en in die zelfde klasse wonnen  zes buitenlandse brouwers, waaronder Carlsberg ook een Grand Prix (en eerlijk is eerlijk, tientallen andere brouwers niet.) Helemaal uniek was het winnen van een Grand Prix tijdens de wereldtentoonstelling dus  niet.

Dan de jury. Niet dat ik het doe, maar je kan je er wat vraagtekens bij zetten. Op de site van Delpher (waar je allerlei oude krantenartikelen kan inzien), staat namelijk een artikeltje met de Nederlandse leden van de jury van de tentoonstelling. En in een ander artikeltje staan de bestuursleden van de Stichting ter behartiging van de belangen der Nederlandse inzenders.

00000 0 heineken 3

00000 0 heineken jury

Kijken we eens naar de namen, dan valt op dat er bij de juryleden een bekende naam  tussen de drie plaatsvervangende juryleden staat, namelijk Heineken. Enfin, ik neem aan dat Heineken niet over zich zelf heeft geoordeeld en dat het dus geen gevalletje is van ‘Wij van WC-Eend adviseren WC-Eend’.

Heineken had het behoorlijk druk op de tentoonstelling. Hij had niet alleen een eigen café-restaurant,  genaamd ‘Taverne Hollandaise’, op het tentoonstellingsterrein, hij zat ook in het bestuur van de Nederlandse afdeling Nijverheid. Dat een aantal mede-bestuursleden van deze afdeling ook in de jury voor de toekenning van de prijzen zaten, zegt gelukkig niets. Die zullen ongetwijfeld objectief hebben geoordeeld – of zelfs helemaal niet over de Nederlandse inzendingen hebben hoeven te  oordelen.

Het volgende onderzoekspuntje betreft deze advertentie van Heineken in het Algemeen Handelsblad van 29 september 1889.

00000 0 heineken 001

Deze advertentie schept wat verwarring, althans bij mij. Ze adverteren hier namelijk niet met de ‘Grand Prix’, maar met een “Ere-Diploma, zijn de eenige hoogste onderscheiding voor Nederlandsch Bieren” Combineer ik dat met dit stukje uit de Telegraaf van 8 augustus 1890, dan wordt het een beetje onduidelijk voor mij.

00000 0 heineken 003

Hier heeft De Telegraaf het over de toekenning van de Grand Prix voor een machine van Heineken en het niet over het bier zelf. Tja, hoe betrouwbaar was de Telegraaf in 1890? Maar goed, heeft Heineken in 1889 nou de Grand Prix gekregen voor zijn bier of voor een machine? Geen idee. Het diploma voor Heineken geeft geen uitsluitsel.

00000 0 heineken 000 diploma

Ik heb dus wat twijfels, maar vooruit, ik geef ze het voordeel van de twijfel. Kortom, de “feiten” uit de advertentie kloppen, al wordt een en ander behoorlijk ‘opgeklopt’ (moet je niet doen met bier). Ze wonnen een Grand Prix, niet de Grand Prix.

Wat overigens zeker niet klopt – artistieke vrijheid – is dat het bier op een deurtafel werd gepresenteerd. Maar dat vermeldt Heineken dan ook keurig zelf op hun eigen site in een artikel over deze reclame. Van de site van Heineken:

HAD NEDERLAND ECHT EEN ‘DEURTAFEL’ OP DE WERELDTENTOONSTELLING VAN 1889?

Nee, elk land liet verschillende uitvindingen en producten van verschillende industrieën zien. De echte inzending van Heineken betrof een groot café-restaurant ‘Taverne Hollandaise’, gesitueerd op het terrein tussen alle grote festivalpaviljoens. Bezoekers van over de hele wereld konden daar de hele dag door eten, en uiteraard Heineken drinken. Gerard Heineken hield niet zo van groots uiterlijke poespas (heel Hollands) en was voortdurend bezig met de kwaliteit van zijn bier – hij had de deurtafel waarschijnlijk dus een prima idee gevonden. Maar voor de Parijse Wereldtentoonstelling heeft hij wel alles uit de kast gehaald. De beroemde Nederlands-Franse architect Edouard Niermans, later één van de ontwerpers van de Moulin Rouge, ontwierp het café voor Heineken.

Ten slot nog iets anders. Nog even terug naar het krantenartikeltje over de Nederlandse prijswinnaars. Naast het artikeltje staat een rubriek getiteld ‘Allerlei’. Daarin valt het volgende te lezen:

00000 0 heineken 005

De twee Amsterdammers, die te voet naar Parijs zouden gaan, hebben het zoover niet gebracht. Zij kwamen tot Condé, bezaten toen volstrekt niet meer en moesten daarom terugkeeren. Reeds zijn weer sedert eenige dagen in hunnen woonplaats teruggekeerd. Den Eiffeltoren hebben zij dus niet gezien.”

Klinkt een beetje als die mop van die twee Amsterdammers die naar Parijs gingen. Had Heineken ze niet kunnen sponsoren?

Tot zover onderzoeksbureau Martin.

Op weg naar Mars

Gisteren lanceerde SpaceX, het bedrijf van Elon Musk, rijk geworden met PayPal en onder andere de eigenaar van Tesla, de Falcon Heavy raket. Het was een test. Aan boord bevond zich Musk’s eigen rode Roadster Tesla auto. Dit om te kijken of de raket in staat was voorwerpen van een bepaald gewicht de ruimte in te schieten. Musk vond het wel een aardig idee om daar zijn eigen auto voor te gebruiken. Het is de bedoeling dat die in een baan om de zon wordt gebracht.

De test slaagde grotendeels. De raketlancering ging goed en wat vooral spectaculair was om te zien, was de terugkeer van twee hulpraketten op een lanceerplatform. Die landen keurig naast elkaar. Het is de bedoeling dat die dure dingen hergebruikt gaan worden. Alleen de geplande terugkeer van een derde hulpraket op een platform op zee ging mis. Die crashte. Wie de spectaculaire beelden van dit alles wil zien, kan dit bekijken op dit CNN-filmpje.

Musk wil naar Mars, niet zelf overigens, om daar een kolonie te stichten waar in 2040 40.000 mensen zouden moeten wonen. Zijn eerste bemande vlucht naar Mars staat voor 2024 gepland. We zullen het zien. Ik moest toen ik de beelden zag terugdenken aan de eerste maanlanding. Die was op 20 juli 1969. Ik was toen bijna dertien jaar oud en vond het machtig interessant om te zien. De Nederlandse televisie zond het rechtstreeks uit. De onlangs overleden Chriet Titulaer presenteerde het samen met de in 1994 overleden Henk Terlingen.

Op deze foto van Beeld-en-Geluid  van de NOS kan je Henk Terlingen zien zitten achter zijn presentatiedesk. Het ziet er allemaal heel geordend uit.

00000 henk terlingen

Maar aardiger om te zien is een andere foto die ik op de site van het Nationaal Archief aantrof. Deze foto van Eric Koch van Anefo laat een kijkje achter de schermen zien.

00000 henk terlingen 2

Linksboven op de foto is nog net de tafel met deskundigen te zien. Chriet Titulair is de middelste man aldaar. Henk Terlingen is  duidelijk even niet in beeld. Hij neemt een draaiboek door. Let u even op de details. Hij heeft niet alleen zijn jasje uitgedaan maar ook zijn schoenen. Op de grond liggen allerlei papieren en er staat – buiten beeld – ook een fles wijn. Het was dan ook een lange uitzending.

Maar goed, op weg naar Mars dus.

00000 1 Mars 2

“A view from the “Kimberley” formation on Mars taken by NASA’s Curiosity rover. The strata in the foreground dip towards the base of Mount Sharp, indicating flow of water toward a basin  that existed before the larger bulk of the mountain formed.” Image credit: NASA/JPL-Caltech/MSSS (foto is iets bewerkt)

 

Zo groot als een voetbalveld

Afgelopen vrijdag was ik in het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden. Ik bezocht daar de tentoonstelling over Nineveh. Mooie tentoonstelling, ik kan hem aanraden.

00 nineveh

Nineveh, gelegen in het huidige Irak – als u nog nooit van deze plaats gehoord hebt, dan geeft dat niet; ik had er ook nog nooit van gehoord – was 2700 jaar geleden de grootste stad ter wereld. Het telde toen 100.000 inwoners. In 612 voor Christus werd de stad echter door vijanden volledig met de grond gelijk gemaakt. In het museum in Leiden zijn nu diverse voorwerpen afkomstig uit de stad te zien. Bij één van deze voorwerpen stond vermeld dat het afkomstig was uit een paleis dat liefst 80.000 vierkante meter groot was. Om te benadrukken hoe groot dat wel niet was, stond er op het informatiekaartje bij vermeld dat dit meer dan zes voetbalvelden groot was.

Dat zie je wel vaker. Dat de grootte van iets wordt vergeleken met een voetbalveld. Blijkbaar zegt een vergelijking met een voetbalveld de mensen meer dan dat iets zoveel vierkante meter groot is. Niet alleen in Nederland wordt deze vergelijking gebruikt maar ook in andere landen. Enkele voorbeelden:

  • WOS Radio (de lokale omroep voor de gemeenten Westland, Midden-Delfland, Maassluis en deelgemeente Hoek van Holland.): “Binnen een straal van 600 meter van de Westlandse dorpskernen liggen 973 percelen met ruim 46 hectare aan asbestdaken. [..] Ter vergelijking, dat is ter grootte van bijna 100 voetbalvelden.”
  • Trouw in 2011 over de Tweede Maasvlakte: “Nederland wordt 4.000 voetbalvelden groter.”
  • Daily Mail: in 2017: “An ASTEROID larger than a football field is set to zoom past our planet tonight little over a week since it was discovered.”
  • The Independent in 2014: “Giant digital billboard in Times Square is bigger than a football field”

Zo zie je maar, er wordt wat afgevoetbald. Echter, je kan je soms wel eens de vraag stellen of de vergelijking wel klopt. Laten we eens beginnen met die van WOS-radio. Een gemiddeld voetbalveld is 110 meter lang en 67 meter breed, dat is dus een oppervlakte van 7370 vierkante meter. In die 46 hectare aan asbestdaken passen dus geen 100, maar ‘slechts’ 62 voetbalvelden – nog steeds veel –  maar bij lange na geen 100 velden. Hier wordt de zaak dus wat overdreven. Of neem de Tweede Maashaven, die is in totaal 2000 hectare groot. Dat zijn 2713 voetbalvelden, geen 4000 stuks.

Of neem dat digitale billboard op Times Square. Dat is 25.000 vierkante ‘feet’ groot. Dat is omgerekend 2323 vierkante meter oftewel nog niet eens 1/3 voetbalveld. Zelfs als we uitgaan van een kleiner American Football veld (dat heeft een oppervlakte van 5346 vierkant meter), dan nog komen we niet eens tot een half voetbalveld. De grootte van het bord wordt dus schromelijk overdreven. Fake news zou Trump zeggen.

Hoe groot de asteroïde van de Daily Mail in werkelijkheid was, weet ik niet. In een volgend bericht vergeleek  de krant het ding niet meer met een voetbalveld maar met een walvis. Die worden maximaal zo’n dertig meter lang. Ik vermoed dan ook dat hij dus kleiner dan een voetbalveld groot zal zijn geweest.

Het Leids Museum daarentegen schat de boel juist te klein in. In een paleis van 80.000 vierkante meter passen zelfs bijna elf voetbalvelden. Ok, het door hen gestelde, namelijk dat het paleis groter was dan zes voetbalvelden, is dus ook waar maar ze hadden het sterker kunnen brengen: “Het paleis was groter dan tien voetbalvelden bij elkaar!”

Nu kan ik nog wel meer voorbeelden gaan onderzoeken, maar aangezien deze blogpost nu  al bijna een voetbalveld groot is, stop ik er mee.

Willem Vermeend

Op de site van NU.nl staat een opvallend bericht:

00 vermeend

De opdrachtgever is gearresteerd en het is een opdrachtgever die we hier in Nederland zeer goed kennen: Willem Vermeend. Van 1994 tot 2000 was hij staatssecretaris van Financiën en van 2000 tot 2002 tot minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Niet zomaar iemand dus. Maar nu blijkt hij in 1994 volgens nu.nl dus het brein achter de moord op Escobar geweest te zijn.

Op deze foto uit 1989 ziet hij er uit alsof hij toen ook al druk bezig was met beramen van allerlei dubieuze zaken.

00 vermeend1

Foto Rob Croes, Anefo; Nationaal Archief

Wat kan je toch vergissen in mensen. Het leek altijd zo’n leuke en keurige man.

(met dank aan tipgever Pieter-Jan M.)

The Beatles in Holland

Zoals ik vorige week al berichtte kwamen de Beatles in 1964 naar Nederland om twee concerten en een tv-optreden te geven.

Beatles in Holland 1964

In 1960 waren ze al eens eerder in Nederland geweest. Alleen traden ze er niet op, maar reden ze er met een busje met hun apparatuur door heen op weg naar Hamburg, waar ze een contract hadden getekend om in een uitgangsgelegenheid op de Reeperbahn voor 2,5 pond per dag elke avond vier concerten van een uur te spelen. Onderweg maakten ze bij Arnhem een tussenstop. John Lennon maakte daar op het Engelse oorlogsmonument een later beroemd geworden foto van de groep en entourage. Vanwege copyrights kan ik hem hier niet plaatsen maar op deze site kan je deze foto zien (ietsjes naar beneden scrollen).

Na 1964 zijn de Beatles niet meer als groep in Nederland geweest. Wel op individuele basis. Zo verbleven John Lennon en zijn tweede vrouw Yoko Ono in 1969 een week lang in bed in het Hilton Hotel.

0 lennon

Ook hebben de diverse bandleden individuele optredens verzorgd in Nederland. Zo bezochten Marianne en ik in 1986 een concert van Paul McCartney met zijn groep Wings in Ahoy in Rotterdam.

Heb ik de Beatles in Nederland nooit zien optreden, in Amerika heb ik ze wel ontmoet. Dat was vorig jaar in The Mirage in Las Vegas. Voor het geval u nu zegt, dat kan niet, twee van de vier Beatles zijn al jaren dood, dan zeg ik dat is een detail, het gaat om de grote lijnen van het verhaal. En als u mij niet gelooft, zie dan hier de foto die we na afloop samen hebben genomen.

0 Beatles

Allemaal nog even lenig.

Spelfout

Op de site van het Nationaal Archief zag ik een aantal foto’s staan van de Beatles die in 1964 een tweedaags bezoek aan Nederland brachten.  Op Schiphol werden ze ontvangen door meisjes in Volendammer klederdracht. “This must be Holland” . Ze kregen een Volendammer muts opgezet, daarmee aangevend “We love Holland”.

beatles in Holland

beatles in Holland 2Foto’s Hugo van Gelderen; Anefo; Nationaal Archief 

Na aankomst reisden The Beatles door naar Hillegom, waar ze in Treslong voor een programma van de VARA een vijftal nummers playbackten (She Loves YouTwist and ShoutRoll Over BeethovenLong Tall Sally, en Can’t Buy Me Love.)  Ook werden ze geïnterviewd door Berend Boudewijn. Herman Stok verzamelde de vragen van de fans in de foyer en gaf die door aan Berend Boudewijn. Ringo Starr ontbrak. Zijn amandelen moesten worden geknipt. Hij werd tijdens de tournee vervangen door ene Jimmy Nichol.

Na het optreden in Hillegom vertrok de band naar Amsterdam waar ze verbleven in het Doelen Hotel.  De volgende dag maakten ze ‘s morgens een rondvaarttocht door de Amsterdams grachten. De KRO-radio zond vanaf de rondvaartboot de tocht live uit. Op de kades en bruggen stonden duizenden fans. Sommige sprongen in het water waar de politie ze er met bootjes uitvisten.

beatles in Holland 5foto Jac de Nijs; Anefo; Nationaal Archief

beatles in Holland 4foto Hugo van Gelderen; Anefo; Nationaal Archief

Daarna vertrokken de Beatles naar Blokker, niet de winkel maar een plaats in Noord Holland, waar ze in de Veilinghal twee door Radio Veronica georganiseerde concerten gaven.  Door de drukte in Amsterdam arriveerden ze twee uur te laat. Het op het allerlaatste moment georganiseerde middagconcert vond plaats in een halflege zaal. Het avondconcert daarentegen was wel volledig uitverkocht. In het voorprogramma stonden onder andere Karin Kent en Ciska Peters.

Even tussendoor, bij het roemruchte concert van de Rolling Stones datzelfde jaar in Scheveningen (het concert werd na vier nummers vanwege ongeregeldheden afgebroken) stond de jonge bandparodist André van Duin in het voorprogramma.

beatles in blokkerThe Beatles in de Veilinghal; foto Jac de Nijs; Anefo; Nationaal Archief

De volgende morgen vertrokken de Beatles uit Nederland en vlogen ze door naar Denemarken. Vanwaar nu deze blogpost over de Beatles? Vanuit nostalgie maar vooral vanwege deze foto.

beatles in Holland 3Foto Harry Pot; Nationaal Archief. 

Het zijn fans die op Schiphol op de Beatles staan te wachten. Het gaat me hier om het spandoek. Hier moet een klein drama achter zitten.

Mam, heb je een laken voor me? Ik wil een spandoek maken” Na veel soebatten krijg je een oud laken. Vermoedelijk van oma geweest. Vervolgens ben je uren bezig om de naam van de Beatles er zo  netjes mogelijk op te zetten en opeens zie je dat je de naam van je favoriete groep verkeerd hebt gespeld: Beatels. De ontgoocheling op dat moment moet groot zijn geweest.  “Mam, mam, mag ik alsjeblieft, alsjeblieft een nieuw laken?” Nee hoor, ik ben niet gek, verbeter het maar.”

Ik zie het verdriet zo voor me. Je  zet de L nog wel op de goede plaats. Je kleurt alle goede letters zwart en je kleurt de foute L niet in, maar toch, de foute L blijft zichtbaar. Je bent het lachertje van de klas. De hele wereld kan zien dat jij de naam fout heb gespeld.  En tot overmaat van ramp gaan je ouders ook nog mee. Ze staan naast je. “We laten je kleine broertje – hij moet het andere einde van het spandoek vasthouden –  niet alleen naar Schiphol gaan” Maar mam, ik ben er toch.” Nee, wij gaan mee.”. Je moeder met haar grote tas houdt ondanks dat het droog is haar regenkapje op. Je vader met zijn gekke rieten hoed maakt foto’s.  Je doet net alsof ze niet bij je horen.

Wat een kinderleed moet hier achter zitten. Dus als u een bedroefde bejaarde door de straten ziet sjokken, misschien sjouwt hij wel een geschiedenis van een spelfout mee. Heb medelijden met deze persoon.