Een kleine geschiedenis van het voetballen

In 2009 verscheen bij Uitgeverij Atlas het boek ‘Een kleine geschiedenis van het voetballen’.

Ontstaansgeschiedenis van het boek

‘Een kleine geschiedenis van het voetballen’ was het tweede deel van de twee voetbalboeken die ik voor Atlas zou maken. Het eerste deel was ‘Heel het land is van streek’ dat een jaar eerder was verschenen. Voor de ontstaansgeschiedenis van het boek, zie daarom ook ‘Heel het land is van streek’.

‘Een kleine geschiedenis van het voetballen’ bestond uit drie delen. Oorspronkelijke waren voor dit boek maar twee delen gepland: een deel met de historische geschiedenis van het voetballen (van het voetbal zoals het al 5000 jaar geleden op de steppen van Oost-Azië werd gespeeld tot aan de Tweede Wereldoorlog) plus de geschiedenis van het voetballen van na de Tweede Wereldoorlog. Dit deel zou aan de hand van zesentwintig trainersportretten vooral over de technische en tactische ontwikkeling van het spel gaan.

Later werd er nog een derde hoofdstuk toegevoegd (van bijna dertig bladzijden). Dit ging over verhalen die te maken hadden met voetbal en oorlog. Oorspronkelijk was het plan om dit hoofdstuk op te nemen in ‘Heel het land is van streek’, maar dan zou dat boek te dik worden voor de beoogde doelgroep.  ‘Een kleine geschiedenis van het voetballen’ was toch al dik, dus daar konden die dertig extra bladzijden nog wel bij. In totaal telde het boek liefst 432 bladzijden.

Aanvankelijk was het de bedoeling om in het historische overzicht ook allerlei illustraties op te nemen van oude vormen van voetbal zoals bijvoorbeelde onderstaande afbeelding van voetbal in China. Dat plan sneuvelde echter: te duur.

China voetbal

Voorwoord

Ook voor dit boek vroeg ik Bert Wagendorp of hij weer voorwoord wou schrijven. Ik stuurde hem een mailtje en schreef: “Het boek moet tenslotte wel enig niveau hebben. Nu had ik vorige keer weliswaar gezegd dat ik jou hier niet lastig meer mee zou vallen, maar dat was een typefout”. Hij was zo gek om het weer te doen en schreef wederom een mooi voorwoord. Het begon als volgt:

Voorwoord Bert Wagendorp een kleine geschiedenis

(Klik op het plaatje voor een grotere leesbare versie)

Verschijningsdatum

Het boek verscheen in mei 2009. Het telde 432 bladzijden. De vraagprijs bedroeg € 24,95. Dat leek mij persoonlijk hoog maar dat moest vanwege de dikte en de daarmee samenhangende kosten van het boek, zo was het argument van Atlas.

Recensies

“Vooral kritiek moet je kritisch behandelen.Gaston Burssens

Voor het eerst kreeg ik een negatieve recensie.  Hij was van Gerry van der List van Elsevier.  Hij vond het voorwoord van Bert Wagendorp leuk, maar dan had je ook wel het beste deel van het boek gehad, daar kwam het zo ongeveer op neer. Bij Atlas waren ze niet onder de indruk van zijn recensie. Een slechte kritiek van Van der List was juist een goed teken vonden ze. “Geen enkel vernieuwend inzicht, geen enkele prikkelende these, geen enkele verrassende theorie”. Dat schreef Van der List; niet over mijn boek, maar over ‘De eeuw van mijn vader’ van Geert Mak. Dat boek verkocht een paar honderdduizend exemplaren en werd boek van het jaar.

Gelukkig waren er ook positieve recensies zoals in de Volkskrant waar het vier sterren kreeg:

Recensie Een kleinde geschiedenis Volkskrant

Ook op internet werd het positief besproken, zoals op ‘puurvoetbalonline’: “Voor allen die prat gaan op hun parate voetbalkennis is dit een must have.” (www.puurvoetbalonline) en “Je raakt niet uitgelezen. Het is in zeer onderhoudende stijl beschreven en ook degene die thuis een kast vol voetbalboeken heeft staan – en ze allemaal gelezen heeft, komt voortdurend onbekende feiten en anekdotes tegen.” (www.ENVB.nl)

Helemaal positief waren ze op de Belgische internetsite ‘Sportliteratuur’. Daar schreven ze:

“Voer dus voor de voetballiefhebber die meer wil dan enkel de uitslagen in de pintjesliga. Het boek is een goed gedocumenteerde kluif, maar één die niet gaat vervelen door de vele sappige randverhalen en de lichte schrijfstijl van de auteur.”

Door op onderstaande afbeelding te klikken, kan je de gehele recensie lezen.

Recensie Een kleinde geschiedenis sportgeschiedenis

Ook namen ze het boek  op in hun lijst met 25 beste sportboeken van de laatste vijf jaar.

Ook mijn neefje gaf op Bol.com uiteraard weer zijn gebruikelijke positieve recensie. Deze keer schreef hij: “Wederom een goeie uitleg over voetballen en zeker voor de echte liefhebber een aanrader! Maar hij vulde echter ook de onderwerpen ‘Pluspunten’ en ‘Minpunten in. Bij de Pluspunten schreef hij “Heldere uitleg” (dat was heel goed), maar vervolgens ging hij ook nog  iets bij de minpunten invullen! “Alleen voor voetballiefhebbers” schreef hij. Was hij nou helemaal gek geworden?

 Verkoopresultaten

Uitgeverij Atlas was een stuk voorzichtiger geworden. Deze keer lieten ze op grond van de bestellingen door de boekhandel maar 1000 exemplaren drukken. Dat was echter nog steeds te veel, de dikke pil verkocht absoluut niet. In totaal zijn er slechts 430 exemplaren van verkocht. Dat is zelfs nog minder dan het aantal bladzijden (432) dat het boek telt. De rest van de oplage belandde dan ook weer bij De Slegte.  Daar kostte het € 8,95.

Beschikbaarheid

Het boek is niet meer verkrijgbaar in de boekhandel of online te bestellen. Wie alsnog een exemplaar wil bemachtigen zal dus een tweedehands-exemplaar moeten kopen. Deze worden nog wel regelmatig aangeboden, onder andere op Bol.com en Marktplaats. De vraagprijs varieert meestal tussen de acht euro en vijftien euro.

Tot slot:

1. Haalde ik voor mijn vorige boeken mijn kennis van het internet af, en uit boeken en archieven, dit was het eerste boek waarvoor ik ook persoonlijk een aantal mensen benaderde. Zo voerde ik voor het onderwerp Voetbal en Oorlog een mailcorrespondentie met de kleinzoon en de 82-jarige dochter – wie zegt dat oudere mensen niet mailen –  van Harry Kuneman, een international die tijdens de Tweede Wereldoorlog om het leven was gekomen. Ik heb haar later in haar woonplaats opgezocht en haar een exemplaar van het boek gegeven.

2. Ook met David Brand voerde ik een mailcorrespondentie. Hij was in die tijd de bondscoach van Amerikaans Samoa. Ik wilde wat meer weten over het voetbal op Amerikaans Samoa en stuurde hem een mail die wat ongelukkig begon met: ”Weet u dat u bondscoach bent van het slechts presterend land ter wereld op de FIFA-ranglijst? (Zo had het in 2001 met 31-0 verloren van Australië). Ik dacht nog het is niet zo’n goede beginzin, maar David Brand vond het niet zo’n probleem om over alle nederlagen van Amerikaans Samoa te vertellen. We hebben een uitgebreide en leuke correspondentie gevoerd over het voetbal op Amerikaans Samoa ( “er komt een dag dat we die ongrijpbare en historische overwinning zullen halen”) en zijn carrière. Het was een aardige man.

3. De titel van het boek had ik ontleend  – eigenlijk gestolen – van het boek ‘Een kleine geschiedenis van bijna alles’ van Bill Bryson, de schrijver waarvan ik een grote fan ben.

4. Wederom was het omslagonderwerp van Zeno. Ook dit keer maakten ze een paar alternatieven. Eerlijk gezegd had ik met geen van de drie ontwerpen iets, maar het door Atlas gekozen ontwerp zou volgens hen de verkoop van het boek beslist bevorderen. Dus goed dat ze deze kozen en niet één van onderstaande ontwerpen!

een kleine geschiedenis kaft 1 een kleine geschiedenis kaft 2

5. Een testje: zoek de zeven verschillen tussen deze twee omslagfoto’s.

kaft een kleine geschiedenis van het voetballen  Een kleine geschiedenis van het voetballen

Het verschil gevonden? Inderdaad de titel. De bedoeling was dat het boek ‘Een kleine geschiedenis van het voetballen’ zou heten en onder deze titel is het ook verschenen. Maar op de een of andere wijze verschenen er binnen Atlas en later ook op internet afbeeldingen met de titel ‘Een kleine geschiedenis van het voetbal’. Geen idee hoe dat kon.

6. Voor geen van mijn boeken is er een door de uitgeverij georganiseerde boekpresentatie geweest. Mijn “boekpresentaties” bestonden er altijd uit dat ik thuis een grote doos ontving met de twintig exemplaren van mijn boek, waar ik volgens het contract recht op had. Hoogtepunt van deze “boekpresentaties” was het ontvangen van mijn twintig exemplaren van ‘Een kleine geschiedenis van het voetballen’. Toen ik aan het einde van de middag thuis kwam van het werk, trof ik in de brievenbus een briefje van de postbode aan. “Ik trof u niet thuis aan. Een pakketje voor u heb ik bij de vuilnisbak gezet. Inderdaad, achter de vuilnisbak stond een doos met mijn twintig boeken.

7. Over het boek ben ik ook een keer op de radio geïnterviewd. Dat was in december 2009, in een uitzending van OBA-Live, een radiotalkshow te horen op Radio 5, uitgezonden vanuit de openbare  bibliotheek in Amsterdam. De dame die mij interviewde had geloof ik niet veel met voetbal. Het klikte dan ook niet zo tussen ons, maar ik probeerde beleefd en gevat haar vragen te beantwoorden. Toen ik echter op haar vraag wat ik van het komende WK verwachtte, antwoordde met dat de bal rond was, keek ze me aan met een blik van wat zeg je me nu.