Heel het land is van streek

In 2008 verscheen bij Uitgeverij Atlas het boek ‘Het Nutteloze Kennisparadijs’.

heel het land is van streek

Ontstaansgeschiedenis van het boek

In het voorjaar van 2007 zat ik in een restaurant ergens in Amsterdam te eten met Emile Brugman (de directeur van Atlas), Aart Hoekman (mijn begeleidende redacteur bij Atlas) en de journalist / schrijver Bert Wagendorp. Emile Brugman wou eens een keer persoonlijk kennis maken met zijn nieuwe auteur, zijnde mij. Op een gegeven moment stapte Geert Mak toevallig het restaurant binnen en schoof ook even aan. “Kijk, nu zitten je best verkopende en je slechtst verkopende auteur aan één tafel” merkte ik vrolijk op. (We waren op dat moment al met de tweede fles wijn bezig.) Emile zei dat ik a) niet zijn slechtst verkopende auteur was en b) dat zijn voornaamste criterium om een boek uit te geven was of hij het leuk vond of niet. En gelukkig zat er ook wel eens een goed verkopend boek tussen – hij keek hierbij even naar Geert Mak – waarmee hij de uitgave van de andere boeken financierde. Hij vond mijn nutteloze verhalen leuk en het leek hem daarom een goed idee om samen nog een boek te maken. Of wielrennen niet een goed onderwerp was? Even daarvoor hadden Emile Brugman en Bert Wagendorp, die allebei grote wielrenliefhebbers waren, een hele discussie gehouden over de kanshebbers in de komende Ronde van Vlaanderen.

“Het spijt me, van wielrennen weet ik niet zo veel van af, maar van voetballen wel.“ zei ik. “Oh, maar dan maken we toch een mooi boek over de geschiedenis van het voetballen. Met veel anekdotes en leuke verhalen. Wat vind jij Aart?” Aart leek het een goed idee, ook Bert vond het een strak plan en ikzelf zag het ook wel zitten. Dankzij dit uitgebreide marktonderzoek (n=4) zouden liefst twee voetbalboeken van mijn hand bij Atlas verschijnen.

De reden dat het er twee werden, was dat ik alras een paar honderd bladzijden had en nog lang niet klaar was. De geschiedenis van het voetballen was wat groter dan ik had gedacht en ik kwam veel te veel leuke verhalen, anekdotes en citaten tegen die er allemaal in moesten.  We besloten daarom het boek in tweeën te splitsen, die onafhankelijk van elkaar te lezen waren. In 2008, vlak voor het EK, verscheen het eerste deel ‘Heel het land is van streek’. De titel was bedacht door Emile Brugman zelf. Hij haalde deze uit mijn inleiding van het boek, die als volgt begon:

‘In 1998 scoorde de groep ‘The Super Furry Animals’ een bescheiden hitje in Engeland. Hun single ‘Smokin’ haalde de twaalfde plaats in de hitparade en de band uit Wales, ze waren ooit eens een tijdje shirtsponsor van Cardiff City, mocht in het bekende Engelse tv-programma ‘Top of the Pops’ opdraven. De kijkers konden toen het volgende opmerkelijke couplet horen:  ‘Gonna manage my time, Just like Johann Cruyff; If we do it together we’ve got meaning of life’.  Dat Johan Cruijff rijmt op ‘meaning of life’, daar zullen weinig mensen bij stil hebben gestaan. Dat de naam Johan Cruijff, de band spelde zowel zijn voor- als achternaam fout, voorkomt in een popsong is tamelijk opmerkelijk. Er is wel vaker over Cruijff gezongen, maar dat was meestal in Nederlandse liedjes als die van ‘Johan Cruyff, ga toch niet weg’ van Leo Bal of het fameuze ‘Oh Johan’ waarmee Albert Mol in 1978 probeerde om Johan Cruijff over de streep te trekken om toch naar het WK in Argentinië te gaan: “Heel het land is van streek, als jij straks ontbreekt”[….]

Ook voor dit boek schreef Bert Wagendorp wederom een prachtig voorwoord. (klik op de groene letters voor dit voorwoord)

Voorwoord Bert Wagendorp heel het land is van streek

Verschijningsdatum

Het boek verscheen in mei 2008. Het telde 224 bladzijden. De vraagprijs bedroeg € 14,95. Vanaf augustus 2011 was het boek ook te koop als E-book. Deze versie kostte €9,95.

Recensies

“Eerlijke kritiek is moeilijk te verdragen. Vooral als hij komt van een verwante, een vriend, een vijand, een kennis of een vreemde.” Wiet van Broeckhoven

Het boek werd niet veel besproken. Wel verscheen er in Het Parool een (positieve) recensie. Het werd in één recensie besproken met een boek van Martin Bril over Napoleon. De conclusie van de recensie was:  “Leve de nutteloze kennis! Je hebt er dan wel niets aan, maar als die zo fijn beschreven is…”

Ik laat in het midden of dat voor het boek van Martin Bril was, voor mijn boek of voor beiden.

Wie de hele recensie wil lezen, zie hier:

recensie Parool Nuttteloze Kennis

Ook in het blad Voetbal Magazine kreeg het boek een positieve recensie:

Recensie heel het land is van streek

(klik op de afbeelding voor een grotere versie)

Uiteraard recenseerde mijn neefje het boek ook weer op Bol.com. Deze keer schreef hij: “Leuke opvolger van het 1ste boek. Vol leuke (voetbal) weetjes en leuke uitleg. Aanrader voor in de boekenkast!” Altijd positief die jongen en hij blijkt er nog verstand te hebben ook.

Verkoopresultaten

Uitgeverij Atlas liet ook van dit boek 2500 exemplaren drukken. En ook deze keer waren ze veel te optimistisch. In totaal zijn er 1090 exemplaren van verkocht, waarvan drie ebooks (ja, ja; ik stootte op in de vaart der volkeren). De rest van de oplage belandde weer bij De Slegte waar het bij elke EK en WK een prominente plaats kreeg.

Beschikbaarheid

Het boek is niet meer verkrijgbaar in de boekhandel of online te bestellen. Wie alsnog een exemplaar wil bemachtigen zal dus een tweedehands-exemplaar moeten kopen. Deze worden nog wel regelmatig aangeboden, onder andere op Bol.com en Marktplaats. De vraagprijs varieert meestal tussen de zes euro en acht euro.

Tot slot

  1. De ondertitel van het boek was ‘Het grote boek van nutteloze voetbalkennis’, daarmee voortbouwend op het vorige boek ‘Het nutteloze kennisparadijs’.
  2. Het omslagontwerp was van Studio Zeno.  Zelf had ik ook een omslag “ontworpen”, gebaseerd op  Engelse tekeningen uit een krantenverslag  over een voetbalwedstrijd in 1880. heelhet land 2Atlas koos er echter voor om een omslag te laten maken door Studio Zeno.  Toen ik het resultaat voor het eerst zag, had ik een hoog deja vu gevoel. Zie onderstaande afbeeldingen:

Kaft heel het land is van streek

Links ‘Heel het land is van Streek; rechts het kaft van het boek ‘Voetbal kreeg een ander gezicht’ van Aad van Leeuwen, een uitgave uit 1947. Ik had dit boek voor 10 euro als tweedehands bij de Slegte gekocht. Misschien stond er historische informatie in die ik voor mijn boek kon gebruiken. Ik had het bij Atlas aan iemand geleend en via hem is het boek  bij Studio Zeno beland. Ze vonden het een mooi plaatje en hebben het zestig jaar nadat de tekening was gebruikt voor het boek van Aad van Leeuwen het ook voor mijn boek gebruikt. Wellicht wordt dit plaatje over zestig jaar wederom voor een voetbalboek gebruikt.

3. Bert Wagendorp schreef in zijn voorwoord uitgebreid over het stuk van Bill Shankly in het boek. Ai, dat was een misverstand. Ik had hem toen ik hem een conceptversie van ‘Heel het land is van streek’ stuurde voor zijn voorwoord hem ook alvast het verhaal over Bill Shankly gestuurd dat in het tweede voetbalboek (‘Een kleine geschiedenis van het voetballen’) zou komen. Ik had er niet duidelijk bij geschreven dat dit stuk niet in dit boek maar in dat (volgende) boek zou komen. We konden  nu twee dingen doen: Of Bert Wagendorp vragen een nieuw voorwoord te schrijven of alsnog het verhaal over Shankly alvast ook in dit boek op te nemen. Aart Hoekman en ik kozen er toen voor om dit laatste te doen, als een preview voor het volgende boek.

4. Vanwege het uitkomen van het boek – nou ja, eigenlijk meer vanwege het naderende EK van 2008 – werd ik live geïnterviewd door het radioprogramma ‘Met het oog op morgen’.  Het was een interview op afstand. De interviewer zat in de studio in Hilversum, ik zat in een bijna geheel verlaten studio van Radio West in  Den Haag. Ik vertelde wat over de geschiedenis van het EK, deed wat rake voorspellingen en citeerde enkele trainers zoals Bobby Robson, die als Engelse bondscoach ooit eens zei: “We hebben ze niet onderschat, Ze waren alleen sterker dan gedacht.”