Cai Lun

Ik ben even wat oude verhalen uit mijn serie over de mensen achter de computer aan het doorlezen. Als je dat na een tijdje doet, dan zie je opeens allerlei taalfouten en kromme zinnen die je bij het plaatsen niet zag. Daarmee zal ik u hier nu niet mee vermoeien, maar in het kader van herhaling is de kracht van de reclame, hierbij het begin van het portret dat ik in februari 2019 schreef over de Chinese eunuch Cai Lun, die het papier uitvond.

Cai Lun; ca. 50 na Chr. – 121; geldt als de uitvinder van het papier.

8 cai lun afbeelding

(Volgens een Chinees boek uit de achttiende eeuw zou Cai Lun er zo hebben uitgezien. Gaat u er maar van uit dat dit geen goed lijkend portret van hem is.)

Voor degenen die op kantoor werken of hebben gewerkt, herkent u de volgende situatie? U heeft op uw pc een mooi overzicht van iets gemaakt wat u voor een vergadering die over vijf minuten begint alleen nog even moet uitprinten. U geeft een printopdracht, loopt naar de gemeen-schappelijke printer in het printerhok en ziet daar dat de printer is vastgelopen. Niet met uw printje maar met dat van iemand voor u. En degene van wie dat printje is, die is in geen velden of wegen te zien.

Het gevolg is dat u degene bent die nu in grote haast moet proberen dat vastgelopen printje uit te printer te peuteren. Terwijl de klok door tikt, krijgt u vieze inkthanden. Als u eindelijk alles uit de printer heeft gekregen, doet hij het nog steeds niet. Ergens zit er nog een stukje papier vast. Om de hoek roept je baas waar je blijft.

Weet u wiens schuld dit is? Het is de schuld van de Chinese eunuch Cai Lun. Hij is hier verantwoordelijk voor. Hij geldt namelijk als degene die het papier heeft uitgevonden. Zonder papier geen vastgelopen printer. Nu kunt u wel op hem gaan mopperen, maar heb medelijden met hem, want heeft u het woordje eunuch wel gezien? Ook voor kantoormensen aan het hof van de oude Chinese keizers was het niet altijd een pretje.

Wie het hele portret van Cai Lun wil lezen, kan hier terecht.

De periode 1000 – 1500

Eindelijk is weer eens een  verhaal klaar uit mijn serie over de mensen achter de computer. Het betreft hier het algemene verhaal over de periode 1000 – 1500. Gaat het in de journaals van vandaag de dag vaak over  Donald Trump, in die tijd ging het in de journaals over mensen als Dzhengis Khan. Jeanne d’Arc, Marco Polo Johannes Gutenberg en Leonardo da Vinci.

Wel is het zo dat er in de 14e eeuw net zoals nu een wereldwijde pandemie heerste.  Die  was overigens veel dodelijker dan de huidige corona-pandemie. Naar schatting kostte de Zwarte Dood zo’n veertig procent van de toenmalige wereldbevolking het leven.

Wie dit allemaal wil lezen kan hier terecht.

De zwarte dood

Ik heb hier de laatste tijd weinig geplaatst. Komt omdat ik bezig ben met een hoofdstuk uit ‘de mensen achter de computer.’  Om precies te zijn met het algemene overzicht van de periode 1000-1500. Nu is dit de periode waarin ook de ‘Zwarte Dood’ zit. Omdat we nu ook in een pandemie zitten – gelukkig niet met het dodental van de Zwarte Dood – daarom hier alvast een stukje uit het verhaal.

“[…] Zo was daar in de veertiende eeuw de Zwarte Dood, de builenpest, een bacteriële ziekte overgebracht door vlooien die vooral op ratten leefden. Wereldwijd wordt het aantal doden van deze pandemie op zo’n 75 tot 100 miljoen mensen geschat. De ziekte duikt voor het eerst op in Centraal-Azië, verspreidt zich vervolgens over heel Azië en bereikt in 1346 De Krim. In oktober 1347 neemt een handelsschip uit Genua de ratten met hun pestvlooien mee naar Sicilië. Vanaf dat eiland (en vanuit Griekenland) verspreidt de ziekte zich daarna over land en zee naar de rest van Europa, waar de epidemie in de periode 1347 tot 1353 vreselijk huis houdt.

21 1000 - 15000 de pest verspeidingDe verspreiding van de pandemie over Europa tussen 1346 en 1353; De kleuren geven aan in welk jaar de pest opduikt in het betreffende gebied. De pijlen geven de routes aan hoe de ziekte zich verspreidt over Europa, Bron: Flappiefh; Wikipedia.

Er worden talloze pogingen ondernomen om de opmars van de ziekte te stoppen. De autoriteiten in Venetië laten bijvoorbeeld alle schepen dertig dagen lang in isolatie voor de kust stil liggen voordat ze in de haven in mogen; reizigers over land moesten zelfs veertig dagen wachten voordat ze de stad binnen mogen komen – het woord quarantaine, het Venetiaanse woord voor veertig, vindt hier zijn oorsprong in – maar het helpt niet. In 1347 bereikt de ziekte ook Venetië.

In Europa sterven tussen 1346 en 1355 naar schatting tussen de 30 en 50 miljoen mensen (dat is zo’n 40% van de bevolking) aan de ziekte. In Nederland overlijdt ongeveer een derde van de mensen. (Dat laatste blijkt volgens historica Maria Kelly uit de enorme inkomstendalingen van de Hollandse graven in de jaren 1349 en later, zoals deze te zien zijn in de rekeningboeken van Hollandse graven. Deze dalingen kunnen alleen logisch verklaard worden door een bevolkingsdaling als gevolg van de pest; bron Historiek.net).

Men heeft in die jaren geen idee wat de ziekte veroorzaakt. Zo denken veel medici dat de besmetting door zieke lucht wordt verspreid en uit voorzorg dragen ze maskers met in hun ‘snavels’ een kruidenmix, waarvan ze hopen dat die de besmettelijke lucht tegen zal houden. Het werkt niet. Veel dokters worden ook gebeten door de vlooien, lopen de ziekte op en sterven.

21 1000 - 15000 snaveldokter

Een afbeelding van een ‘snaveldokter’ uit Rome; 1656

Veel mensen geloven in die periode dat de plaag Gods wil is en beschouwen het als een straf voor hun zonden. Andere mensen denken dat het te maken heeft met een bepaalde stand van de planeten aan de hemel. De Zwarte Dood zorgt voor een complete instorting van de samenleving, welke nog verder wordt ontregeld doordat er allerlei samenzweringstheorieën opduiken, waarin veelal de Joodse bevolking de schuld van de plaag krijgt.

Een tragisch voorbeeld hiervan is het lot van Balavignus, een Joodse arts in Straatsburg. Ook in deze plaats breekt de pestepidemie uit. Balavignus laat daarop overeenkomstig de Joodse reinheidswetten uit het Bijbelboek Leviticus al het afval in de Joodse wijk van Straatsburg verbranden en geeft opdracht om de wijk zo schoon mogelijk te houden. Het gevolg is dat de ratten die nauwelijks meer voedsel in de Joodse wijk kunnen vinden zich met hun besmettelijke vlooien naar andere wijken verplaatsen, waar wel afval en voedsel voor ze te vinden is. Het percentage mensen dat aan de pest in de Joodse wijk bezwijkt, blijft daardoor beperkt tot zo’n  5%, veel lager dan in de omringende wijken.

Maar in plaats dat de mensen uit die wijken het voorbeeld van de Joodse wijk volgen en hun wijken ook gaan schoonmaken, beschuldigen ze de inwoners van de Joodse wijk – en in het bijzonder Balavignus – er van dat ze de waterputten van de Christenen vergiftigd hebben en dat er daarom in de niet-Joodse wijken veel doden vallen. Balavignus wordt gearresteerd. Na zware martelingen ‘bekent’ hij, waarop een ware pogrom in de stad plaats vindt. Honderden Joden verliezen daarbij het leven. Ook elders in Europa vinden dergelijke pogroms plaats die aan duizenden Joodse mensen het leven kosten.

Paus Clemens VI probeert de Joodse bevolking nog te beschermen door tot twee maal toe een pauselijke bul uit te brengen (op 6 juli 1348 en op 26 september 1348), waarin hij stelt dat diegenen die de schuld geven aan de joden “verleid zijn door de duivel” en dat de Joodse bevolking onschuldig is. Ook wijst hij er op dat de ziekte voor komt in streken waar helemaal geen Joden wonen en dat ze zelf ook het slachtoffer worden van de pest. Ook laat de Paus in Avignon, de plaats waar hij  woont – veel kardinalen in die tijd zijn van Franse afkomst; Clemens VI benoemde liefst acht neven tot kardinaal (waaronder de later paus Gregorius XI) –  de Joodse bevolking door zijn eigen troepen beschermen, maar elders gaan op veel plaatsen de pogroms wel gewoon door.

Zelf dachten de Paus en zijn lijfarts overigens dat warme lucht de ziekte zou voorkomen. Ze sliepen en verbleven daarom veelal in de openlucht op de binnenplaats van het pauselijk paleis, waar ze grote kampvuren lieten stoken. Het hielp. Ze werden niet ziek, maar dat kwam niet door de warme lucht – de roetdeeltjes van het verbrande hout in de lucht waren zelfs bepaald ongezond – maar doordat de ratten en vlooien niet van de hitte van het vuur hielden en daarom de binnenplaats meden. De Paus sterft uiteindelijk in 1652 aan de gevolgen van een niersteenaanval.

Tot zover vast een deel van het verhaal.

De Lira

De Stichting Literaire Rechten Auteur – afgekort Lira –  is de auteursrechtenorganisatie voor schrijvers. ‘We zijn er voor schrijvers in de breedste zin van het woord: boekenschrijvers en dichters, vertalers, journalisten, scenarioschrijvers, ondertitelaars, recensenten en nog veel meer…‘, adus de Lira op hun site.

Ik denk dat ik bij de LIRA wordt meegeteld in de cateforie ‘schrijver’ – al is het wel zo dat mijn laatste boek (De Titanic) al weer uit 2012 stamt. Dit boek is samen mijn andere non-fictie boeken de reden dat ik elk jaar een mailtje van de Lira krijg. De Lira int namelijk voor de auteurs de leenrechten voor de boeken die bibliotheken uitlenen. Elke keer als u een boek van mij uit de bibliotheek leent, ontvang ik ongeveer 13 cent. Dit als compensatie voor gemiste verkopen – ik heb heel veel gemiste verkopen – , immers doordat u mijn boek leent, koopt u het waarschijnlijk niet meer.

Dit  jaar bleek mijn leenopbrengst met zo’n  20% gedaald te zijn. Maakte de Lira in 2019 nog  zo’n 12 euro over, dit jaar bleef ik steken op iets meer dan een tientje. Het zijn zware tijden. Dat tientje had ik te danken aan de Titanic.

titanic boek

Werd vorig jaar het boek nog 102 keer uitgeleend, dit jaar maar 78 keer. Dat wil zeggen 1,5 keer per week – één heel exemplaar en een half exemplaar dus.  Daarnaast was ‘Het Nutteloze Kennisparadijs’ in 2020, net zoals in 2019 in totaal wel geteld één keer uitgeleend. (Trump zou een hertelling eisen, maar ik heb alle vertrouwen in de Lira.)

nutteloze boek

Ik vermoed dat er in Nederland nog ergens één bibliotheek is die het Het Nutteloze Kennisparadijs’ op de plank heeft staan en dat daar een boekenliefhebber werkt, die alle “weesboeken’ die niet uitgeleend worden één keer per jaar zelf leent.

Ik ben benieuwd of het boek volgend jaar weer één keer wordt uitgeleend. In ieder geval, zodra het geld van de Lira binnenkomt, nemen we het er van.

De Amerikaanse verkiezingen

De laatste tijd hier niet zo actief geweest. Komt omdat ik het druk had met het volgen van allerlei zaken. Eerst was daar de fikse stijging van het aantal mensen dat besmet was met coivd-19. Daarna de uitkomsten van de Amerikaanse verkiezingen. Dagenlang naar CCN en de ‘Magic Wall’ van John King zitten kijken.

john king

Fantastische man, die Amerikaanse Herman de Scherman. Dankzij hem weet ik nu alles van elk ‘county’ rondom Philadelphia. King maakte lange dagen. “Dinsdagnacht sliep King tweeënhalf uur, woensdag vier en donderdag drie, somt King op. Voor de 57-jarige journalist leverde dat geen problemen op. ,,Het ontbijt was essentieel. Een bagel met eieren, een beetje fruit en veel koffie”. Daarna liep hij buiten een rondje met opnieuw koffie en wat frisse lucht.“, aldus het AD.

Maar goed Joe Biden heeft gelukkig de presidentsverkiezingen gewonnen, al heeft Trump wat moeite dat te erkennen.

trump tweet

(Ben je de president van de Verenigde Staten, heb je een toetsenbord waar de ‘CAPSLOCK’-TOETS vast zit.)

Volgen Trump, en hij wordt hierin gesteund door FOX NEWS en veel republikeinen, hebben de democraten fraude gepleegd.

trump tweet 2

Als de Democraten fraude hebben gepleegd, dan hebben ze dit wel buitengewoon dom gedaan zou je zeggen, want waarom hebben ze dan niet tegelijkertijd  – het was één stemformulier – ook fraude gepleegd bij de Senaatsverkiezingen en de verkiezingen voor het Huis van Afgevaardigden, waarbij de resultaten voor de Democraten tegen vielen.

stembiljet

Zie hier een deel van het stembiljet voor de staat Maine. In  de linkerkolom (het ‘linkerrijtje’ zoals ze in Studio Sport altijd zeggen) kan je aangeven wie de president en vice-president moeten worden. In de rechterkolom wie Maine moet vertegenwoordigen in de Senaat.

In Maine won de democraat Biden de presidentsverkiezingen en won de republikeinse Susan Collins de Senaatsverkiezingen. Wie goed naar het formulier kijkt, ziet overigens dat ze allebei bovenaan op het lijstje van kandidaten staan. Bij de presidentsverkiezingen staat Trump slechts op plek vijf – FRAUD!. Dat komt omdat er op het formulier sprake is van een alfabetische volgorde.

(Tip: omdat er altijd mensen zijn die niet weten op wie ze moeten stemmen en dan maar de bovenste kiezen, is het dus handig om een kandidaat voor te dragen wiens naam met een A begint.)

Enfin, Trump heeft verloren, maar wil zijn nederlaag niet erkennen. Hij gedraagt zich een beetje als de keizer die geen kleren draagt (terwijl de republikeinen hem dat niet durven te vertellen). Het zal nog wel even door gaan en zal ongetwijfeld leiden tot allerlei rechtszaken.

De leider van zijn advocatenteam is Rudy Giuliani,  de man die als burgermeester van New York in 2001 nog zoveel indruk maakte, maar sinds hij Trump vertegenwoordigt is afgezakt naar het niveau van een advocaat die adverteert op billboards langs de snelweg  “CALL RUDY!”  (Denk alleen maar eens aan zijn pogingen in Oekraïne om ‘dirt’ te vinden over de zoon van Joe Biden.)

Waar ik vreselijk om moest lachen was de persconferentie die Giuliani en zijn team van advocaten in Philadelphia gaven. Door een foutje bij het boeken stonden ze niet bij het luxe Four Seasaons hotel in Philadelphia maar op de parkeerplaats van een hoveniersbedrijf op een bedrijventerrein in een buitenwijk van Philadelphia, tegenover een crematorium en naast een pornoboekjeswinkel.

ruy G

Four Seasons Total Landscaping’ verkoopt inmiddels T-shirts met teksten als “Make America Rake Again” (Laat Amerika weer harken) en “Lawn and Order” (Gazon en Orde).

tuin

Maar verder valt er weinig te lachen.  We moeten maar afwachten tot de stemmen officieel gecertificeerd zijn.

Gered door een walvis

Soms kom je van die berichtjes tegen, waarbij je je afvraagt hoe is het mogelijk? Vandaag was er weer zo’n eentje. In  Spijkeniss schoot een metro door het stootblok. De metro en zijn chauffeur werden echter gered door een kunstwerk, de staart van een walvis.  Die ving het metrostel op. Zie dit twitterbericht.

walvis

Het kunstwerk heet ook nog eens heel toepasselijk: ‘Saved by a whale’s tail’. Enfin, het zet Nederland wel even op de wereldkaart. Op tientallen sites zijn de foto’s van het ongeluk terug te zien.

walvis 2

Om met Maarten Biesheuvel te spreken: “Kunst kan geen kwaad.”

Oude en nieuwe taalvoutjes

Op de kandidatenlijst van het CDA voor de komende Tweede Kamer verkiezingen staat op plaats tien een opvallende nieuwkomer: Lucille Werner, vooral bekend van Lingo, dat zij van 2005 tot 2014 presenteerde.

Toevallig figureerde een tweet van haar uit 2011 een maandje geleden als ‘gouwe ouwe’  op het account van Taalvoutjes.

taalfoutjes 0

‘Effe gezellig lynchen met m’n zus’. Het zou me niets verbazen als Lucille de nieuwe woordvoerder politiezaken voor het CDA wordt.

Aangezien ik toch op het account van Taalvoutjes zat te kijken, hierbij nog wat mooie recente verschrijvingen dan wel voorbeelden van verkeerd taalgebruik.

taalfoutjesNiet te veel nadenken dus..

taalfoutjes 2

taalfoutjes 3

En tot slot nog een letterbak in de aanbieding om ‘woordtjes te leren schrijven’. (Vooral het commentaar van Taalvoutjes ‘Weet je zeker dat je ‘m wegdoet’ is leuk.)

taalfoutjes 1

Deze laatste tweet doet me denken aan een leuke anekdote waarmee een collega van Marianne zijn afscheidsmailtje bij de zorginstelling begon.

taalfoutjes 5

Nu zult u misschien zeggen, “Maak jij dan nooit taalfouten?”. Jazeker, maar om Ernest Hemingway te citeren: “Je hoeft niet alle fouten zelf te maken. Gun de anderen ook een kans.”

 

Een tentoonstelling van één schilderij met één bezoeker

Gisteren bezocht ik een tentoonstelling in het Mauritshuis in Den Haag. “Is dat wel verstandig in deze coronatijd?” zult u misschien vragen, waarop het antwoord luidt: Jazeker, het was namelijk een behoorlijk coronaveilige tentoonstelling. Het betrof hier een tentoonstelling, in een aparte zaal met een aparte opgang, van maar één schilderij die door maar één persoon tegelijk bekeken mocht worden. Is dat corona-proof of niet. (Oké, als je wou mocht je maximaal vier anderen meenemen.) ‘Alleen met Vermeer’ heette de tentoonstelling.

vermeer alleen

Deze tentoonstelling bestaat enkel en alleen uit het Gezicht op Delft. In de tentoonstellingszaal kunnen bezoekers tijdens een vooraf geboekt tijdslot alleen (of in zeer klein gezelschap) in stilte ervaren wat dit bijzondere kunstwerk met hen doet.” aldus de site van het museum.

vermeer gezicht op[ delft

vermeer 3Zo is het schilderij in de tentoonstellingszaal te zien. (Maar dan als schilderij en niet als filmpje uiteraard; dus zonder dat pijltje op het doek.)

Johannes Vermeer schilderde ‘Het gezicht op Delft’ in de jaren 1660-1661. Al in 1822 konden mensen het schilderij bewonderen in het Mauritshuis. Eén van die mensen die het schilderij in de loop van de tijd heeft gezien is de Franse schrijver Marcel Proust. Ik citeer even de Wikipedia: “De Franse schrijver Marcel Proust zag Gezicht op Delft in 1902 en was dermate onder de indruk dat hij het doek een plaats gaf in zijn magnum opus, À la recherche du temps perdu. In deel vier van de reeks sterft het personage Bergotte voor het schilderij met als laatste woorden: ‘Zo zou ik hebben moeten schrijven'”

Zelf heb ik – zie hier – op mijn site ook een keertje over ‘Het Gezicht op Delft’ geschreven. Eigenlijk – dat woord wordt tegenwoordig te pas (door mij) en te onpas (door anderen) steeds vaker gebruikt – ging dat stukje vooral over de achterkant van het schilderij. (Zeg eens eerlijk, daar kijkt u bij een schilderij nooit naar.)

Ook de voorkant van het schilderij heb ik wel eens bestudeerd – zie hier –  maar dat geschiedde vooral aan de hand van een afbeelding van het schilderij op internet. In het Mauritshuis heb ik ‘Het gezicht op Delft’ wel eens op zaal gezien, maar uitgebreid bestuderen lukt daar niet zo goed.

Enfin, nu had ik dus tien minuten om het schilderij helemaal in mijn eentje in een verder lege zaal te bekijken. Mijn tijdslot van tien minuten begon om drie uur. Je werd verzocht om tien minuten van te voren aanwezig te zijn. Onderweg naar het museum fietste ik langs het Plein in Den Haag. Er was een hoop politie op de been. Ik zag liefst drie politiebusjes.

Eigenlijk – daar heb je dat woord weer- was hun aanwezigheid, ondanks een demonstratie op het Plein, een beetje overbodig. De demonstratie bestond namelijk maar uit drie man met borden. Hun demonstratie had iets te maken met de oorlog tussen Armenië en Azerbeidzjan, maar het was mij niet duidelijk voor welk land ze demonstreerden. Misschien demonstreerden ze gewoon tegen deze oorlog en voor vrede.

Enfin, de drie busjes reden rondjes om het plein, de drie demonstranten zetten hun borden even op de grond en dronken een slokje water, en ik parkeerde mijn fiets in de corona-proof gemaakte  fietsenstalling op de hoek van het Plein  – het aantal plaatsen was gehalveerd. Terwijl ik mijn fiets op slot zette, stopte één van de politiebusjes naast mij. De chauffeur, hij droeg een blauwe wegwerpmondkapje, keek me onderzoekend aan, besloot toen blijkbaar dat ik goed volk was en reed weer langzaam door. Even verderop bij het Binnenhof stonden ook een aantal agenten. Deze droegen geen wegwerpkapjes maar modieuze katoenen mondkapjes met het logo van de politie er op.

Ik liep naar het museum toe en deed mijn eigen katoenen mondkapje om. Nadat mijn toegangsbiljet zowel buiten als binnen op het juiste bezoekerstijdstip was gecontroleerd mocht ik doorlopen naar de tentoonstellingsruimte. Ik was iets te vroeg en moest van de twee suppoosten even wachten totdat de tien minuten van de vorige bezoeker voorbij waren.

De ene suppoost keek op zijn mobiel en zei tegen de andere dat er al weer meer tienduizend waren. Ik nam aan dat hij doelde op het aantal dagelijkse coronabesmettingen en niet op het aantal bezoekers van de tentoonstelling.  Bij de deur van de zaal hing een monitor waarop een aantal beelden vanuit de zaal te zien was. Je kon zien dat er één persoon op een bankje naar het schilderij zat te kijken.

Even later stapte deze persoon op en liep naar buiten. Zonder iets te zeggen liep hij weg. “Nou, die zegt ook geen boe of bah” mopperde de ene suppoost en ik nam me direct voor om bij mijn vertrek uitgebreid afscheid te nemen.  Ik moest nog even wachten voordat ik de zaal in mocht. De suppoost legde me uit dat er een soort tijdschakelaar was die het schilderij tien minuten lang verlichtte en ik moest even wachten totdat hij die weer kon instellen.  Even later mocht ik naar binnen en de suppoost sloot de deur achter mij. De zaal was vrij donker. Alleen het schilderij was verlicht. Voor het kunstwerk stond een bankje waar je op kon zitten.

vermeer 2(Afbeelding afkomstig van een filmpje op de site van het museum.) 

Ik ging op het bankje zitten en keek naar het schilderij. Op zoek naar die ‘ideale kijkervaring: subtiele vormgeving, perfecte belichting en geen geluiden of afleiding van buitenaf. Alleen met Vermeer.’  zoals  de site van het museum het omschreef. “Voor velen biedt deze presentatie de kans om hun geliefde schilderij, waarmee soms al een hechte band is opgebouwd, onder bijzondere omstandigheden (opnieuw) te ontdekken.’

Heel eerlijk gezegd had ik deze belevenis niet, maar toch had het wel iets. Vooral toen ik het schilderij staande van een afstandje ging bekijken – normaal gesproken kan je dat in het museum beter niet doen, want dan er is altijd wel iemand die er voor gaat staan.

vermeer niet alleen“Vermeer niet alleen”. (Van een filmpje op de site van het Museum.)

Zo van een meter of vijf ziet het schilderij er toch anders uit dan dat je het van dichtbij bekijkt.  En opeens zag ik helemaal rechts op het schilderij een trapgeveltje wat ik nog nooit eerder had gezien! Was dat soms de gevel van het ‘Tweede Straatje van Vermeer‘ waar ik naar op zoek ben?

vermeer trapgeve;Enfin, dat moeten we nog maar eens onderzoeken.

Toen mijn tien minuten voorbij waren, dempte het licht wat en deed één van de twee suppoosten de deur open. Ik bedankte ze hartelijk en uitgebreid – van mij zullen ze niet zeggen dat ik zonder iets te zeggen vertrek.  Een ouder echtpaar  – van mijn leeftijd dus – zat te wachten totdat zij naar binnen mochten.

Heel even keek ik nog bij de winkel van het museum. Je kon er mondkapjes kopen met een afbeelding van het Gezicht op Delft er op, van het Meisje met de Parel (ook van Vermeer) en eentje met een bloemenmotief wat ongetwijfeld een bekend schilderij was, maar wat ik niet herkende. De mondkapjes zijn een hele business geworden. Deze kostten 8.50 euro per stuk, maar ik liet ze liggen.

Buiten gekomen zag ik dat twee arrestantenbusjes de drie politiebusje gezelschap waren komen houden, maar op de drie demonstranten tegen de oorlog tussen Armenië en Azerbeidzjan na was het Plein verlaten. Maar wie weet, ‘s avond zou er weer een persconferentie van Rutte zijn en bereidde de politie zich wellicht al voor op een mogelijke demonstratie.

Onderweg naar huis zag ik twee ziekenauto’s met loeiende sirenes voorbij komen rijden. Eentje werd begeleid door een viertal motoragenten die even de kruising afzetten opdat de ziekenauto door kon rijden. De coronacrisis is nog niet voorbij.

 

Kabouter Spillebeen

Op een grote paddestoel

Op een grote paddestoel,
rood met witte stippen.
Zat kabouter Spillebeen
heen en weer te wippen.
Krak zei toen de paddestoel,
met een diepe zucht.
Allebei de beentjes,
hoepla in de lucht.

spillebeen

Maar kabouter Spillebeen,
ging toch door met wippen.
Op die grote paddestoel,
rood met witte stippen.
Daar kwam vader Langbaard aan
en die zei toen luid:
‘Moet dat stoeltje ook kapot?
Spillebeen, schei uit!’

spillebeen 2

 

Monthy Pyton Philosophy footbalmatch

Uit de tijd dat er nog publiek bij voetbalwedstrijden mocht zijn (en Monthy Python het wedstrijdverslag deed): Griekenland – Duitsland.

youtubeOp de afbeelding klikken om naar het filmpje op YouTube te gaan.

Zie hieronder het commentaar van de verslaggever.

“Good afternoon, and welcome to a packed Olympic stadium, München for the second leg of this exciting final.  And here come the Germans now, led by their skipper, “Nobby” Hegel. They must surely start favourites this afternoon; they’ve certainly attracted the most attention from the press with their team problems. And let’s now see their line-up.

DEUTSCHLAND [Germany]
1 LEIBNITZ
2 I. KANT
3 HEGEL
4 SCHOPENHAUER
5 SCHELLING
6 BECKENBAUER
7 JASPERS
8 SCHLEGEL
9 WITTGENSTEIN
10 NIETZSCHE
11 HEIDEGGER

The Germans playing 4-2-4, Leibniz in goal, back four Kant, Hegel, Schopenhauer and Schelling, front-runners Schlegel, Wittgenstein, Nietzsche and Heidegger, and the mid-field duo of Beckenbauer and Jaspers. Beckenbauer obviously a bit of a surprise there.

And here come the Greeks, led out by their veteran centre-half, Heraclitus.

GRIECHENLAND [Greece]
1 PLATO
2 EPIKTET
3 ARISTOTELES
4 SOPHOKLES
5 EMPEDOKLES VON ACRAGA
6 PLOTIN
7 EPIKUR
8 HERAKLIT
9 DEMOKRIT
10 SOKRATES
11 ARCHIMEDES

Let’s look at their team. As you’d expect, it’s a much more defensive line-up. Plato’s in goal, Socrates a front- runner there, and Aristotle as sweeper, Aristotle very much the man in form. One surprise is the inclusion of Archimedes.

Well here comes the referee, K’ung fu-tsze and his two linesmen, St Augustine and St Thomas Aquinas.  And as the two skippers come together to shake hands, we’re ready for the start of this very exciting final. The referee Mr Confucius checks his sand and  they’re off! Nietzsche and Hegel there. Karl Jaspers number seven on the outside, Wittgenstein there with him. There’s Beckenbauer.  Schelling’s in there, Heidegger covering. Schopenhauer.

And now it’s the Greeks, Epicurus, Plotinus number six. Aristotle. Empedocles of Acragus and Democratus with him. There’s Archimedes. Socrates, there he is, Socrates. Socrates there, going through.  There’s the ball! There’s the ball. And Nietzsche there. Nietzsche, number ten in this German side.

Well right now we’re going back to the Olympic stadium for the closing minutes of the Philosophy Final, and I understand that there’s still no score. Well there may be no score, but there’s certainly no lack of excitement here. As you can see, Nietzsche has just been booked for arguing with the referee. He accused Confucius of having no free will, and Confucius he say, “Name go in book”. And this is Nietzsche’s third booking in four games.

And who’s that? It’s Karl Marx, Karl Marx is warming up. It looks as though there’s going to be a substitution in the German side.  Obviously the manager Martin Luther has decided on all-out attack, as indeed he must with only two minutes of the match to go. And the big question is, who is he going to replace, who’s going to come off. It
could be Jaspers, Hegel or Schopenhauer, but it’s Wittgenstein! Wittgenstein, who saw his aunty only last week, and here’s Marx.

Let’s see if he can put some life into this German attack. Evidently not. What a shame. Well now, with just over a minute left, a replay on Tuesday looks absolutely vital. There’s Archimedes, and I think he’s had an idea. EUREKA!

Archimedes out to Socrates, Socrates back to Archimedes, Archimedes out to Heraclitus, he beats Hegel.  Heraclitus a little flick, here he comes on the far post, Socrates is there, Socrates heads it in! Socrates has scored! The Greeks are going mad, the Greeks are
going mad. Socrates scores, got a beautiful cross from Archimedes. The Germans are disputing it. Hegel is arguing that the reality is merely an a priori adjunct of non-naturalistic ethics, Kant via the categorical imperative is holding that ontologically it exists only in the imagination, and Marx is claiming it was offside.

But Confucius has answered them with the final whistle! It’s all over! Germany, having trounced England’s famous midfield trio of Bentham, Locke and Hobbes in the semi-final, have been beaten by the odd goal, and let’s see it again. There it is, Socrates, Socrates
heads in and Leibnitz doesn’t have a chance. And just look at those delighted Greeks. There they are, “Chopper” Sophocles, Empedocles of Acragus, what a game he had. And Epicurus is there, and Socrates the captain who scored what was probably the most important goal of his career.

De koning op vakantie

Er was dit weekend wat ophef rondom koning Willem-Alexander.  Premier Mark Rutte nam zoals het volgens de wet hoort de volledige  ministeriële verantwoordelijkheid voor de onschendbare vorst.

Ik heb een verkeerde inschatting gemaakt van het bezoek van de koning aan de bank. Ik veronderstelde toen de koning zei dat hij naar de bank ging, dat hij wat geld van zijn rekening voor de vakantie ging halen, wat eurootjes. Ik besefte niet dat hij de bank ging beroven. Die verkeerde inschatting is mijn fout. Verschrikkelijk vervelend. Voor het gebeuren draag ik de volledige ministeriële  verantwoordelijkheid. Het laatste dat je wilt is dat er onduidelijkheid in Nederland bestaat over de vraag of je een bank mag beroven of niet. Nogmaals, het is van belang om de regels na te leven. Dat geldt voor iedereen.”, aldus premier Rutte.

(Even tussen haakjes, hier zie je een typisch Rutte-truc(je). Met het gebruik van verkleinwoorden stelt hij heel vaak allerlei kritische zaakjes minder ernstig voor;  eurootjes dus in plaats van euro’s.)

Maar goed, de vakantiereis (reisje) van de koninklijke familie naar Griekenland viel niet zo goed. “Blijf thuis! Reis alleen als het niet anders kan! Wees niet die eigenwijze persoon die de randjes van de regels opzoekt”, zei Rutte op de persconferentie. Oké, wettelijk deed de koning niets fout, maar ‘het reisje’ was op zijn zachts gezegd niet zo handig.

 

ruttePremier Rutte bespreekt de vakantieplannen met het koninklijk paar.

Publicitair was het een ramp voor de koning. Het leverde zelfs paparazzi-achtige foto’s op (fotootjes zou Rutte zeggen) van de aankomst van het Koninklijk gezin bij Huis Ten Bosch.

(Bleek de koning bij aankomst ook nog eens zijn mondkapje – hier hoefde Rutte niets te verkleinen – al afgezet te hebben. (De Rijksvoorlichtings-dienst (RVD) zei in een reactie dat de koning het mondmasker- Rutte zou mondmaskertje gezegd hebben – wel het hele reisje op had, inclusief het autoritje, maar dat hij dit bij thuiskomst een kort momentje afzette.)

Publicitair ging het de laatste paar weken toch al niet zo lekker voor de koning. Er was bij de behandeling van de begroting van het koninklijk huis nogal wat rumoer ontstaan over de jaarlijkse salarisverhoging (verhoginkje) van 5% die de koning in deze voor velen moeilijke financiële tijden krijgt en ook de 1,6 miljoen eurootjes die de oudste dochter vanaf volgend jaar december – dan wordt ze 18 jaar – gaat krijgen, viel niet bij iedereen goed. (In België krijgt Prinses Elisabeth, de troonopvolgster, haar uitkering pas als ze ook daadwerkelijk verplichtingen als kroonprinses gaat vervullen.)

Ook met de salarisverhoging van Willem-Alexander is er wettelijk gezien niets mis. Sterker nog, de salarisafspraken staan zelfs in de wet, maar je zou ook een gebaar – geen gebaartje in dit geval –  kunnen maken door er van af te zien. Prins Albert van Monaco stortte bijvoorbeeld vanwege corona 40 procent van zijn inkomen terug in de staatskas.

Al met al was het een korte vakantie voor de koning. Thuis op de bank zuchtte hij en sprak tot Máxima “Gelukkig hebben we de foto’s nog.”

Han Jansen

Begin september reden we met de auto naar Leerdam om van daaruit een wandeling door Asperen en omgeving te maken. We parkeerden de auto vlakbij het station in Leerdam en zagen daar een reclameposter die mij sterk aan het werk van Han Jansen deed denken.

00000000 a jansen station

De reden is de koe. Han Jansen, hij leefde van 1931 tot 1994, was een Groningse schilder die heel vaak  koeien schilderde.

Ik keek voor deze blogpost even op internet naar het werk van Han Jansen en de zoektermen Han Jansen en Litho leverden een aantal afbeeldingen op.

00000000 a jansen schilder

Opeens zag ik een afbeelding die ik kende. Die op de bovenste rij, derde van links, een zeefdruk van een koe in het donker met een witte melkbus.

00000000 a jansen melkbus

Die zeefdruk (oplage 30 stuks) hebben wij ook! Begin van deze eeuw deed KPN, daar werkte ik in die tijd, een groot deel van de kunst die in de kantoren hing de deur uit. Het personeel kreeg de gelegenheid om voor een schappelijk prijsje de overbodige kunst te kopen.

In een loods op een industrieterrein hingen de werken die je kon kopen. Eén van die kunstwerken was bovenstaande zeefdruk van Han Jansen. Nu heeft Marianne al een werk van Han Jansen, geen zeefdruk maar een schilderijtje (ook met koeien). Haar vader had dat schilderijtje ooit gekregen van de broer van Han Jansen in de periode dat hij (haar vader; niet de broer) huisarts was in Uithuizen.

We kochten de zeefdruk en als ik heel eerlijk ben, hij staat al bijna twintig jaar in een hoekje op zolder. (Maar wel klaar om opgehangen te worden, dat wel).

Ik klikte op de link van de zeefdruk met de donkere koe en kwam uit op een veilingsite.  De zeefdruk bleek in juni van dit jaar, na een biedingsstrijd tussen twee bieders verkocht te zijn voor 125 euro, exclusief veilingskosten.

00000000 a jansen aaa1

00000000 a jansen aaa

(Een maand later werd een ander exemplaar, in iets minder goede staat voor 65 euro verkocht.)

De grote ‘Tussen Kunst en Kitsch’-vraag is nu natuurlijk:  “Mag ik vragen wat u er voor betaald heeft?” Het vervelende – “Potverdimme” zou Willem van Hanegem  zeggen – is dat ik niet meer weet wat we er voor betaald hebben. Ik hou het maar op een laag bedrag. Dan staan we in ieder geval op winst. (Maar echt rijk worden we in de toekomst niet van onze aankoop denk ik.)

My WordPress Blog