Category Archives: astronomie

Een mannetje voor de Hubble ruimtelescoop gezocht

In 1990 werd de ruimtetelescoop Hubble  gelanceerd. Zie hier op deze foto van de NASA het ding in een baan om de aarde vliegen.

Hubble 00

Het lijkt meer op een blik schroot dat door een handig neefje in elkaar is gezet dan op een hightech-telescoop, maar het kan prachtige foto’s van  het universum maken. Op de site van de NASA kan je een hoop van deze foto’s bekijken.

Ik heb hieronder vijf van deze foto’s gezet (met onder de foto’s telkens het originele commentaar van de NASA bij de foto, zodat u wat meer wetenschappelijk kunt lezen wat er te zien is.) Wat dacht u bijvoorbeeld van deze sterrenhemel.

hubble 6(NASA’s Hubble Space Telescope snapped this panoramic view of a colorful assortment of 100,000 stars residing in the crowded core of a giant star cluster. This is one of the first images taken by the new Wide Field Camera 3 that was installed aboard Hubble in May 2009 during Servicing Mission 4, which can snap sharp images over a broad range of wavelengths. Image Credit: NASA)

Of deze vliegende kwal in de ruimte:

hubble 1(Who thought space could be so festive? The title of the image for 2010 is “Hubble Supernova Bubble Resembles Holiday Ornament.” Aptly named, right? Well, the ring is from gas that is being shocked by the expanding blast wave from a supernova. Doesn’t the ring look small from where we stand? It’s actually 23 light-years across and expands at more than 11 million miles per hour.)

Er gelden ook snelheidslimieten in de ruimte. In dit deel van het universum mag je volgens deze sterrencijfers niet harder dan 10 km per uur.

hubble 2(The two galaxies are oriented so that they appear to mark the number 10. The left-most galaxy, or the “one” in this image, is relatively undisturbed apart from a smooth ring of starlight. It appears nearly on edge to our line of sight. The right-most galaxy, resembling a zero, exhibits a clumpy, blue ring of intense star formation. The blue ring was most probably formed after the galaxy on the left passed through the galaxy on the right. Just as a pebble thrown into a pond creates an outwardly moving circular wave, a propagating density wave was generated at the point of impact and spread outward. As this density wave collided with material in the target galaxy that was moving inward due to the gravitational pull of the two galaxies, shocks and dense gas were produced, stimulating star formation. The galaxy pair was photographed on October 27-28, 2008. Arp 147 lies in the constellation Cetus, more than 400 million light-years from Earth. Image Credit: NASA, ESA, and M. Livio (STScI))

Op deze foto is een enorme gaswolk in de ruimte te zien:

hubble 3(Like brush strokes on a canvas, ridges of color seem to flow across the Lagoon Nebula, a canvas nearly 3 light-years wide. The colors map emission from ionized gas in the nebula were recorded by the Hubble Space Telescope’s Advanced Camera for Surveys. Also known as M8, the nebula is a star-forming region in the constellation Sagittarius. Hubble’s remarkably sharp, close-up view reveals undulating shapes sculpted by the energetic light and winds from the region’s new born stars. Of course, the Lagoon Nebula is a popular target for earthbound skygazers, too. Image Credit: NASA)

De Paardennevel is één van de meest gefotografeerde zaken in de ruimte. Hij werd al in 1888 voor het eerst op de foto vastgelegd.

hubble 4(Astronomers have used NASA’s Hubble Space Telescope to photograph the iconic Horsehead Nebula in a new, infrared light to mark the 23rd anniversary of the famous observatory’s launch aboard the space shuttle Discovery on April 24, 1990. Looking like an apparition rising from whitecaps of interstellar foam, the iconic Horsehead Nebula has graced astronomy books ever since its discovery more than a century ago. The nebula is a favorite target for amateur and professional astronomers. It is shadowy in optical light. It appears transparent and ethereal when seen at infrared wavelengths. The rich tapestry of the Horsehead Nebula pops out against the backdrop of Milky Way stars and distant galaxies that easily are visible in infrared light. Image Credit: NASA/ESA/Hubble Heritage Team)

Hier zien we het lot dat onze zon ooit staat te wachten: een ster in zijn eindfase.

hubble 10(Staring across interstellar space, the alluring Cat’s Eye Nebula lies 3,000 light-years from Earth. The Cat’s Eye (NGC 6543) represents a brief, yet glorious, phase in the life of a sun-like star. This nebula’s dying central star may have produced the simple, outer pattern of dusty concentric shells by shrugging off outer layers in a series of regular convulsions. […] Of course, gazing into the Cat’s Eye, astronomers may well be seeing the fate of our sun, destined to enter its own planetary nebula phase of evolution … in about 5 billion years. Image Credit: NASA, MAST, STScI, AURA and Vicent Peris (OAUV/PTeam)

Waarom schrijf ik nu over de Hubble telescoop? Dat komt omdat ze hem gisteren even in de veilige modus hebben gezet. (Net zoals u Windows op uw pc in de veilige modus kan zetten.) De telescoop heeft zes gyroscopen aan boord. Daarvan waren er al drie kapot maar nu heeft ook een vierde het begeven.  Weliswaar kan de Hubble ook werken met één of twee gyroscopen maar lang niet zo snel en goed als met minstens drie goed werkende gyroscopen. De NASA heeft daarom de Hubble in de veilige modus gezet en onderzoekt momenteel wat de beste oplossing voor dit probleem is.

Nu is het zo dat de Hubble vaker problemen heeft gehad. Tot vier keer toe heeft de NASA er een mannetje naar toegestuurd om deze problemen op te lossen. Zo zijn in 2009 nog alle zes gyroscopen vervangen (waarschijnlijk is de garantietermijn verlopen nu.)

hubble 0Een mannetje aan het werk bij de Hubble

Het probleem voor de NASA is dat de mannetjes geen busje (lees Spaceshuttle) meer hebben om er te komen. Ik hoop in ieder geval dat ze een oplossing vinden (Control Backspace?), want ik vind het altijd reuze interessante foto’s.

Een vliegend varken

Als vervolg op de blogpost van gisteren het volgende. Nadat de Tubantia de foto van de lantaarnpaal (de ISO – Identified Standing Object) had geplaatst, besloten een jongen van mijn studentenflat en ik als vervolg hierop om nog wat foto’s naar de krant te sturen. Dit om te kijken of ze die ook zouden plaatsen.

De jongen – hij was amateurfotograaf en ontwikkelde zijn foto’s zelf – had een tweetal foto’s gemaakt van een plastic spaarvarken. Ik hield het beestje aan een dun draadje (wat niet zichtbaar was op de foto’s) omhoog en hij zoomde zodanig in dat het net leek of er een varken in de lucht zweefde dat daarna  op een flat landde.

0000000000 ufo11

0000000000 ufo12

Samen met de volgende brief stuurden we de foto’s op naar de heer Bos van de rubriek Even Apart van de Tubantia.

Enschede, 11 januari 1979,  

Geachte heer Bos,

Uw artikel ‘even apart’ waarin de overigens zeer belangwekkende bevindingen van de heer Hoekstra stonden beschreven, heeft mij de nodige moed en bezieling gegeven om op mijn beurt een uiterst merkwaardige gewaarwording aan u voor te leggen.

Ongeveer een maand geleden, het sneeuwde nog niet en de poes snorde tevreden, mocht ik getuige zijn van de landing van een soort UFO. Op mijn kamer drong een zacht zoemend geluid door dat ik niet thuis kon brengen. Ik snelde naar buiten met mijn camera.

Buiten gekomen zag ik tot mijn stomme verbazing een varkensachtig luchtschip van zo’n vier meter lang in de lucht zweven, waarna het landde op perceel Campuslaan 33. Enkele minuten later steeg het weer op en vloog met grote snelheid in oostelijke richting. Nadat het “varken” vertrokken was, rook ik nog een lichte ozongeur en heeft mijn poes nog een week met een dikke staart rondgelopen.

Bovenstaand mag u ietwat onwaar voorkomen, maar ik kan u aan de hand van de negatieven aantonen, dat de bijgesloten foto’s geen montagefoto’s zijn. Hopende u hiermee van dienst te zijn geweest besluit ik hoogachtend,

F.H.M. Marsman

Net zoals de foto van de ISO plaatste de Tubantia ook deze foto’s. Helaas beschik ik niet meer over de betreffende krant  en de originele foto’s. U zult het daarom moeten doen met de foto’s zoals ze op een kopietje van de brief aan de Tubantia stonden. Ze zien er daardoor overigens nog authentieker uit, en o ja, ook nu moet ik bekennen dat ook deze brief onder een pseudoniem was in gestuurd. Deze keer onder de naam F.H.M. Marsman. Sorry Tubantia.

Wereld ufo-dag

Op NU.nl las ik dat het vandaag, 2 juli, wereld ufo-dag is. Eerlijk gezegd wist ik dat niet, maar er zijn wel meer dingen die ik niet weet, dus dat zegt niks.

0000000000 ufo0Klik op de afbeelding om naar het betreffend artikel te gaan.

Goed, wereld ufo dag dus. De organisatie van de dag pleit volgens het berichtje op Nu.NL voor meer openheid van regeringen over ongeïdentificeerde vliegende objecten.

0000000000 ufo5

Foto  afkomstig uit een rapport van de CIA. Deze organisatie heeft in 2007 vanwege de vele geruchten zelfs een keer een officieel onderzoek verricht om te kijken of waarnemingen van UFO’s  die waren gemeld in de periode 1947 – 1990 door de CIA voor het grote publiek geheim waren gehouden. Zie hier voor het eindverslag van dit onderzoek.  Hun conclusie was dat de CIA niet geheimzinnigs had gedaan en niets had achter gehouden, maar zoals de laatste opmerking van hun verslag luidt:

Like the JFK assassination conspiracy theories, the UFO issue probably will not go away soon, no matter what the Agency does or says. The belief that we are not alone in the universe is too emotionally appealing and the distrust of our government is too pervasive to make the issue amenable to traditional scientific studies of rational explanation and evidence..”

Veel van de UFO-waarnemingen kunnen goed verklaard worden. Enkele voorbeelden:

0000000000 ufo6

Een  UFO? Nee,  een wolk (en wel een lenticulariswolk.)

0000000000 ufo4

Een UFO in de vorm van een vliegende boot? Nee, een Fata Morgana (luchtspiegeling) op zee. (Foto Timpaananen; Wikipedia)

0000000000 ufo7

Een UFO? Nee, een wolk die op een bepaalde manier door de zon wordt verlicht, terwijl omringende wolken geen zonlicht krijgen. (foto Nationaal Archief UK)

0000000000 ufo8

Een UFO boven Meersburg, Duitsland? Nee, een photoshop van Stefan-Xp op Wikipedia om te laten zien hoe makkelijk je UFO-foto’s kan maken.

In mijn studententijd werden er op een gegeven moment in Twente allerlei UFO’s gezien. Dagblad Tubantia berichtte er uitgebreid over. Helaas beschikten ze  niet over een foto. Ik dacht daar ik kan wel behulpzaam bij zijn. Voor onze studentenflat stond een lantaarnpaal die, als je er op een bepaalde manier naar keek, wel iets van een UFO had, vooral na de nodige alcoholische consumptie. Ik besloot er een foto van te maken.

0000000000 ufo2

Maar helaas, hoe je er ook naar keek, het was en bleef een lantaarnpaal en geen UFO. Nu had je in die tijd, de jaren zeventig, nog geen digitale foto’s, dus even de foto over maken ging niet zo snel. Ik besloot daarom – ik had de foto nu eenmaal toch gemaakt en betaald – om hem toch maar naar de Tubantia op te sturen. Alleen niet als UFO maar als een ISO. Dat stond voor Identified Standing Object, iets wat ik ter plekke verzon. De waarneming van een ISO in Enschede vond de Tubantia belangrijk nieuws en de volgende dag stond er dit berichtje in de krant.

0000000000 ufo

Omdat ik niet zeker wist of het voor mijn latere carrière goed zou zijn dat ik met UFO’s en ISO’s kon worden geassocieerd stuurde ik de foto op onder het pseudoniem P. Hoekstra. Nu bijna veertig jaar later durf ik, met excuses aan Tubantia, wel op te biechten dat ik P. Hoekstra was.

ISO’s heb ik in de loop der jaren nog vaak gezien. UFO’s niet. Maar goed, vandaag is het dus wereld UFO dag.

 

Onze man op Mars

Dat Trump wel eens een tweetje de wereld in stuurt, weten we.  Maar wist u dat er op Mars ook een twitteraar zit? Ja zeker, het is de Curiosity Rover, het karretje dat al drie jaar op Mars rond rijdt. Hij heeft een eigen twitter-account en stuurt regelmatig tweets de wereld in.

000000 marsDe weersverwachting op Mars is slecht. Het stormt er nu.

Je kan hem hier volgen. Hij stuurt ook wel eens selfies.

000000 mars 2

Als je naar het ‘glazen patrijspoortje’ bovenin kijkt, dan lijkt het net of er een Marsmannetje in zit. Het zal toch niet?

 

 

Leven op Mars

Er was deze week ‘Breaking News!“, afkomstig van de NASA. Onze man op Mars – de ‘Curiosity Mars  Rover’ – had op de rode planeet bouwstenen voor leven ontdekt.

Op Mars wemelt het van de aanwijzingen voor leven. Het wemelt er van de resten organisch materiaal en als het zomer wordt, wasemt er uit de grond moerasgas omhoog.”, zo begon een artikel in de Volkskrant van donderdag over de ontdekking.

00000 NasaOnze man op Mars; foto Credits: NASA/JPL-Caltech/MSSS

Aan wat voor soort leven we moeten denken,  stond niet in het artikel vermeld. Ik weet het wel. Mollen! Zie daarvoor deze foto, die ik ook op de site van de NASA aantrof.

00000 mol

Oeps, ik lees nu pas het onderschrift. Het is geen molshoop maar een boorgat dat de ‘Curiosity Mars  Rover’ had gemaakt.

Tot zover de berichtgeving over het leven op Mars. Ik ben Martin van Neck namens MartinvanNeck.nl

 

 

Is er leven op Europa?

Is er leven op Europa?” Als u deze vraag leest, waar denkt u dan aan?

  1. Aan een stel lamlendige teenagers van een rijk Amerikaans gezin die hangende op de bank met hun mobieltjes in de hand van hun ouders te horen te krijgen dat ze dit jaar naar Europa op vakantie gaan.
  2. Aan een sciencefictionfilm waar, nadat haast al het leven op aarde verloren is gegaan, een klein groepje overlevenden opeens een zwak radiobericht uit Europa ontvangt.
  3. Aan een wetenschappelijke discussie over de mogelijkheid dat er in de oceanen onder het ijs van de maan Europa van de planeet Jupiter leven mogelijk is.

Het juiste antwoord is C. Op basis van ruim twintig jaar oude NASA-data van de Jupiter-sonde Galileo zijn er nu sterke aanwijzingen voor het bestaan van geisers op de maan Europa die water in de vorm van pluimen de ruimte in blazen.

Europa – de maan; niet ons continent – is bedekt met een dikke laag ijs. Men vermoedt nu dat de (veronderstelde) waterpluimen afkomstig zijn van een grote zoutwateroceaan die zich onder de ijslaag bevindt. Er zou ook koolstof op de maan zijn en daarmee zouden de basis-ingrediënten aanwezig zijn voor mogelijke (primitieve) levensvormen. Je moet hierbij denken aan organismen die je ook wel in heetwaterbronnen aantreft.

De NASA is al een aantal jaar bezig met de voorbereidingen van een missie naar Europa om dit te onderzoeken. Zie hier.

00000000 europa

00000000 europa 2

Afbeeldingen zoals deze weergegeven staan op de site van de NASA. De onderste afbeelding is een ‘artist impression’ van de “Europa-lander” op de maan met op de achtergrond een geiser in werking.

Honderd procent zekerheid dat er inderdaad geisers zijn op Europa is er nog niet. Het is gebaseerd op berekeningen en interpretaties van meetresultaten. Dat er geisers op aarde zijn, is echter wel zeker. Die hebben wij vorig jaar nog gefotografeerd tijdens onze vakantie in  Amerika.

00000000 geisers

Geisers in werking in Yellowstone National Park. Is er leven in Amerika?

 

Op weg naar Mars

Gisteren lanceerde SpaceX, het bedrijf van Elon Musk, rijk geworden met PayPal en onder andere de eigenaar van Tesla, de Falcon Heavy raket. Het was een test. Aan boord bevond zich Musk’s eigen rode Roadster Tesla auto. Dit om te kijken of de raket in staat was voorwerpen van een bepaald gewicht de ruimte in te schieten. Musk vond het wel een aardig idee om daar zijn eigen auto voor te gebruiken. Het is de bedoeling dat die in een baan om de zon wordt gebracht.

De test slaagde grotendeels. De raketlancering ging goed en wat vooral spectaculair was om te zien, was de terugkeer van twee hulpraketten op een lanceerplatform. Die landen keurig naast elkaar. Het is de bedoeling dat die dure dingen hergebruikt gaan worden. Alleen de geplande terugkeer van een derde hulpraket op een platform op zee ging mis. Die crashte. Wie de spectaculaire beelden van dit alles wil zien, kan dit bekijken op dit CNN-filmpje.

Musk wil naar Mars, niet zelf overigens, om daar een kolonie te stichten waar in 2040 40.000 mensen zouden moeten wonen. Zijn eerste bemande vlucht naar Mars staat voor 2024 gepland. We zullen het zien. Ik moest toen ik de beelden zag terugdenken aan de eerste maanlanding. Die was op 20 juli 1969. Ik was toen bijna dertien jaar oud en vond het machtig interessant om te zien. De Nederlandse televisie zond het rechtstreeks uit. De onlangs overleden Chriet Titulaer presenteerde het samen met de in 1994 overleden Henk Terlingen.

Op deze foto van Beeld-en-Geluid  van de NOS kan je Henk Terlingen zien zitten achter zijn presentatiedesk. Het ziet er allemaal heel geordend uit.

00000 henk terlingen

Maar aardiger om te zien is een andere foto die ik op de site van het Nationaal Archief aantrof. Deze foto van Eric Koch van Anefo laat een kijkje achter de schermen zien.

00000 henk terlingen 2

Linksboven op de foto is nog net de tafel met deskundigen te zien. Chriet Titulair is de middelste man aldaar. Henk Terlingen is  duidelijk even niet in beeld. Hij neemt een draaiboek door. Let u even op de details. Hij heeft niet alleen zijn jasje uitgedaan maar ook zijn schoenen. Op de grond liggen allerlei papieren en er staat – buiten beeld – ook een fles wijn. Het was dan ook een lange uitzending.

Maar goed, op weg naar Mars dus.

00000 1 Mars 2

“A view from the “Kimberley” formation on Mars taken by NASA’s Curiosity rover. The strata in the foreground dip towards the base of Mount Sharp, indicating flow of water toward a basin  that existed before the larger bulk of the mountain formed.” Image credit: NASA/JPL-Caltech/MSSS (foto is iets bewerkt)

 

Het verleden, het heden en de toekomst

De laatste blogpost van dit jaar. Daarom ga ik vandaag filosofisch doen. Gisteren was het donderdag, vandaag is het vrijdag, morgen is het zaterdag. Ho, ho, voordat u roept: “Zo, zo, ik ben onder de indruk”, dit was het nog niet. Dit is alleen nog maar het uitgangspunt voor mijn gedachtenexperiment. Het gaat mij namelijk om  de duur van het verleden, het heden en toekomst.

Het heden duurt het kortst. Dat is nu, dat is niet zo moeilijk. Als we rekenen in dagen, dan duurt het heden één dag en dat geldt ook voor het heden van morgen, als u snapt wat ik bedoel – ik heb niet gezegd dat dit een makkelijke blogpost wordt.

Nu het verleden. Er was ooit een oerknal – over illegaal vuurwerk gesproken – dus ik neem aan dat het verleden een beginpunt kent. Volgens de huidige inzichten vond de oerknal 13,77 miljard jaar geleden plaats. Laten we de tijdsduur van het verleden even V noemen.  V = 13,77 miljard jaar en morgen dus 13,77 miljard jaar + 1 dag.

000000 nasa

Zo maakt de NASA de groei van het heelal zichtbaar in een grafiek

Dan de toekomst, die korten we even af tot T. De toekomst is morgen een dagje kleiner dan de toekomst van vandaag. Dat is logisch maar als de toekomst elke dag een dagje kleiner wordt, betekent dat dan dat op een gegeven moment de toekomst op is? Niet depressief worden, want dat zou alleen gelden als V + T = C, waarbij C dan de constante van Van Neck is. Maar misschien is C geen eindig (constant) getal maar een oneindig getal, of te wel V + T = ∞ (dit ∞ symbool staat voor ‘oneindig’) en groeit de toekomst elke dag gewoon weer een dag aan, of te wel V + T = ∞ = ∞ + 1.

Als we nu in bovenstaande formule invullen V = 13,77 miljard jaar, dan krijgen we:  T  = ∞ – 13,77 miljard jaar + 1 dag. Vooral die ene dag vind ik wel bijzonder.

Kunt u het nog volgen? Nou ik zelf niet meer, dus ik ga er nog maar eens een dagje over nadenken. (En dan zal je zien dat morgen de uitgangspunten weer veranderd zijn.)

Tot zover deze filosofische blogpost. Om u nog even voor dit jaar een wijs woord mee te geven, eindig ik met een citaat Albert Einstein: “Meer dan het verleden interesseert mij de toekomst, want daarin ben ik van plan te leven.”

Gemiste meteoor

Ik citeer even een berichtje van Nu.nl dat vandaag op de site verscheen onder de kop ‘Heldere vuurbol gezien boven verschillende delen in Nederland’. Het bericht luidde als volgt:

‘Wie donderdagavond op het juiste moment buiten liep en naar boven keek, kon een uitzonderlijk heldere vuurbol in de lucht zien. Waarschijnlijk was het een meteoor, maar dat valt nog niet met absolute zekerheid te zeggen, reageert Felix Bettonvil van Sterrewacht Leiden. Hij is verbonden aan de Werkgroep Meteoren van de Koninklijke Nederlandse Vereniging voor Weer- en Sterrenkunde (KNVWS). Tientallen mensen uit verschillende delen van Nederland meldden aan de werkgroep dat ze de vuurbol hebben gezien.

Meldingen komen onder meer uit Noord-Holland, Groningen, Noord-Brabant en Flevoland. Ook op sociale media lieten veel mensen weten dat ze de ‘vallende ster’ hadden gezien. Meteoren worden vaker waargenomen, maar het is volgens Bettonvil vrij zeldzaam dat in korte tijd zoveel meldingen binnenkomen uit het hele land. Ook in België hebben mensen de bol gezien.

Diverse camera’s waaronder een in Noordwijk hebben de bol vastgelegd op beeld, vertelt de meteorenkenner van de universiteit van Leiden. Dat is niet zo verwonderlijk, want de KNVWS en andere organisaties hebben permanent camera’s op de hemel gericht staan.

Op basis van de eerste informatie schat Bettonvil in dat het een vuurbol van kosmische oorsprong is, oftewel een meteoor. De deskundige zag het fenomeen zelf overigens niet. Hij is in Servië op een conferentie over het waarnemen van meteoren.’

Het gaat natuurlijk om die laatste twee zinnen. Is er een keer een meteoor heel goed te zien in Nederland, dan mist de deskundige hem omdat hij op dat moment in Servië is op een conferentie over – let op – het waarnemen van meteoren. Arme deskundige.

meteoor

Een meteoor in 2005; foto Thomas Grau; wikipedia

De aarde wordt dagelijks getroffen door duizenden stukjes puin. De meeste verbranden in de dampkring, maar heel soms verbrandt een meteoor niet helemaal en belandt dan voor een klein deel op aarde. Meteorieten worden deze overblijfselen van meteoren genoemd. Ze zijn meestal heel klein. In 99% van de gevallen zelfs niet groter dan een kauwgombal. De kans dat je geraakt wordt door zo’n meteoriet is dan ook ongelooflijk klein. Waarschijnlijk is de kans  dat op het moment dat je het winnende staatslot koopt, je tegelijkertijd geraakt wordt door een bliksemschicht groter.

Tot nu toe is er wereldwijd slechts één gedocumenteerd geval van iemand die door een meteoriet is geraakt. Het betrof hier de Amerikaanse Moody Jacobs. Zij lag in 1954 in haar huis in Sylacauga in de staat Alabama op de bank te slapen, toen haar huis werd geraakt door een meteoriet ter grootte van een softbal. De meteoriet ging dwars door het dak, vervolgens door het plafond van de huiskamer en belandde daar op de radio. Vervolgens stuiterde het ding op de bank waar Moody Jacobs lag te slapen. Ze hield er een grote kneuzing in haar zij aan over.

In februari 2013 raakten in de Russische stad Chelyabinsk meer dan 1600 mensen gewond door een meteoor. Maar dat kwam niet doordat ze geraakt werden door restanten van de meteoor maar door de drukgolf die ontstond nadat de meteoor met een luide knal uit elkaar knalde.

In Nederland zijn er volgens de Wikipedia zes meteorieten terug gevonden.

  • 12 juni 1840 – bij Uden – steenmeteoriet (chondriet)
  • 2 juni 1843 – bij Utrecht – steenmeteoriet (chondriet)
  • 27 oktober 1873 – bij Diepenveen – steenmeteoriet (koolstofchondriet)
  • 28 augustus 1925 – bij Ellemeet – steenmeteoriet (Diogeniet achondriet)
  • 7 april 1990 – bij Glanerbrug – steenmeteoriet (chondriet, de Glanerbrug-meteoriet)
  • 11 januari 2017 – bij Broek in Waterland – steenmeteoriet (L6 chondriet)

Overigens dat een vallende ster (lees meteoor) geluk brengt  -‘wanneer je een wens doet bij het zien van een vallende ster, dan komt deze uit’-  is bijgeloof. Daar is geen enkele wetenschappelijke onderbouwing voor.

Zoals ik zei….

As I was saying before I was so rudely interrupted, it is a powerful hard thing to please all of the people all of the time.” Met deze woorden begon William “Bill” Connor, columnist van de Daily Mirror zijn eerste column na de Tweede Wereldoorlog en ging hij vrolijk verder met datgene waarover hij aan het schrijven was voordat WO II uitbarstte.

Nu is het bij mij niet zo dramatisch. De reden dat ik hier ruim een maand niet heb geschreven, was dat we op vakantie naar Amerika zijn geweest. Het excuus om daar heen te gaan was de totale zonsverduistering van 21 augustus. Zie hier een foto van deze gebeurtenis:

eclipsfoto: Wellcome Library no. 46229i

Ok, dit geen foto van de eclips van 21 augustus maar van een eerdere eclips en wel van eentje uit 1871! Vermoedelijk betreft het  één van de eerste foto’s van een eclips.

Maar goed, we zijn weer terug. Waar hadden we het ook al weer over?

Naar Mars

Elon Musk, geboren in 1971, is een van oorsprong Zuid-Afrikaanse – Canadese, Amerikaanse miljardair. (Zijn vader is Zuid-Afrikaan, zijn moeder Canadese; hijzelf kreeg in 2002 het Amerikaanse staatsburgerschap). Hij is rijk geworden met PayPal, maar nu vooral bekend als de hoogste baas van de elektrische-autofabrikant Tesla en het ruimtevaartbedrijf SpaceX, dat grootse plannen heeft met Mars.

Gisteren vertelde hij tijdens een presentatie van zijn plannen op een congres in Guadalajara dat hij een herbruikbaar ruimteschip, genaamd Heart of Gold, gaat bouwen, waarmee over tien jaar naar Mars kan worden gevlogen. Per vlucht – de vliegduur bedraagt ongeveer drie maanden, dus het is te hopen dat hij een goed entertainmentsysteem aan boord heeft – kunnen er honderd mensen mee. Een kaartje zal naar verwachting op termijn ongeveer 200.000 dollar kosten. (Dan zal je ongetwijfeld zien dat EasyJet of RyanAir de markt voor hem gaat verpesten.) Hij verwacht dat over honderd jaar er een miljoen mensen op Mars wonen.

marsMars; foto NASA

Tja, Mars, ik weet niet of ik daar wel heen wil en als ik dan ook nog lees dat de afgelopen maanden er twee raketten van Musk zijn geëxplodeerd, eentje bij het tanken en één tijdens de vlucht, dan denk ik dat ik de vroegboekkorting maar aan mij voorbij laat gaan.

En ik weet niet waarom, maar opeens moet ik denken aan ‘Herinnering aan Holland’, het gedicht van  Hendrik Marsman uit 1936 dat in 2000 werd gekozen tot ‘Gedicht van de Eeuw’ in Nederland.

Denkend aan Holland / zie ik breede rivieren / traag door oneindig / laagland gaan

rijen ondenkbaar / ijle populieren / als hooge pluimen / aan den einder staan;

en in de geweldige / ruimte verzonken / de boerderijen / verspreid door het land,

boomgroepen, dorpen, / geknotte torens, / kerken en olmen / in een grootsch verband.

de lucht hangt er laag / en de zon wordt er langzaam / in grijze veelkleurige / dampen gesmoord,

en in alle gewesten / wordt de stem van het water / met zijn eeuwige rampen / gevreesd en gehoord.

hollandLeidschendam, Aarde

Een selfie op Mars en de eerste selfie ooit

Op Mars rijdt al een aantal jaren een wagentje rond. Op de site van de NASA kan je met regelmaat foto’s zien die zijn genomen door het karretje. Zo ziet een zonsondergang op Mars er bijvoorbeeld uit.

mars-2

En hier nog een landschapje.

mars-1

Het karretje is helemaal van deze tijd. Af en toe neemt hij namelijk ook een selfie.

mars-3(Voor alle Marsfoto’s geldt: Image Credit: NASA/JPL-Caltech/Cornell Univ./Arizona State Univ.)

Voor wie zich afvraagt “Hoe is deze selfie genomen?” het is een combinatie van meerdere foto’s. De arm waaraan de camera zit is niet zichtbaar op de selfie.

En nu we het toch over selfies hebben, deze foto is vermoedelijk de eerste selfie ooit genomen

selfieBron: The United States Library of Congress’s Prints and Photographs division

Het betreft een foto van Robert Cornelius, genomen door hemzelf in 1839. Robert Cornelius, een zoon van een Nederlandse emigrant, was een Amerikaanse fotograaf die leefde van 1809 tot 1893.

Het is overigens niet de eerste foto waarop mensen staan. Dat is waarschijnlijk deze foto van de Fransman Louis Daguerre uit 1838 We zien op deze foto de Boulevard du Temple in Parijs.

foto

De Boulevard du Temple is een drukke straat, ook in die tijd, maar omdat het meerdere minuten kostte om deze foto te maken zijn de koetsen e.d. niet te zien. Alleen de twee stilstaande figuren linksonder zijn zichtbaar. Waarschijnlijk zijn het een schoenenpoetser en zijn klant.

Ikea in de ruimte

Beam heeft zich aan boord van het International Space Station opgeblazen. Nee, het betreft hiet geen zelfmoordterrorist aan boord van het ruimtestation maar een module: ‘the Bigelow Expandable Activity Module (BEAM)’. Het is een nieuwe module aan het ruimtestation, die zich zelf ontvouwde doordat een astronaut er lucht in pompte. Zie hieronder de foto’s die de NASA heeft vrij gegeven van het gebeuren.

beam

Ook heeft de NASA onderstaande afbeelding gepubliceerd waarop je kan zien waar de Beam zich bevindt aan het ruimtestation.

iss 1

Ook kan je op deze afbeelding zien waar de aangekoppelde ruimteschepen hangen. De Soyuz-45 en 46 zijn de Russische ruimtevaartuigen waarmee de Russische en Amerikaanse bemanning naar het ruimtestation is gevlogen, de Progress 62 en 63 zijn onbemande bevoorradingsschepen, net zoals de Cygnus-6 dat van Amerikaanse makelarij is.

Het Internationaal Space Station wordt telkens maar groter en groter. Vergelijk onderstaande foto’s maar eens: de bovenste is uit 2007, de onderste is uit 2010.

iss 2007-2010

Er moeten nog een paar onderdeeltjes aan het ruimtestation worden gebouwd en dan is het voorlopig klaar. Het bouwplan ziet er als volgt uit.

iss 2

Wie goed kijkt, herkent het plan: het is overduidelijk een gebruiksaanwijzing van een Ikea-apparaat. De Russen en de Amerikanen hebben het ISS niet zelf ontworpen maar het gewoon gekocht bij de Ikea. ISS staat dan ook niet voor International Space Station maar voor Ikea Space Station. De BEAM is dan ook de Billy onder de ruimtemodules. (Voor wie het niet weet, de Billy is de bekendste boekenkast van Ikea.)

De volgende stap is het testen van de BEAM: “During the next week, leak checks will be performed on BEAM to ensure its structural integrity. Hatch opening and NASA astronaut Jeff Williams’ first entrance into BEAM will take place about a week after leak checks are complete” aldus de NASA. Mocht de BEAM toch een lek bevatten dan is dat niet erg. Ikea heeft een terugbrenggarantie van 365 dagen. (Mits de Amerikanen de BEAM niet in de koopjeshoek hebben gekocht, die artikelen mogen namelijk niet geruild worden.)

ikea ruilen

De NASA heeft ook een afbeelding vrijgegeven hoe het ISS er uit gaat zien als het klaar is. Toekomstige bezoekers van de ISS zien dan bij aankomst dit:

ikea ss

Een twitterbericht vanuit de ruimte

Jeff Williams is een “NASA Astronaut, US Army Colonel, experimental test pilot, husband, father, grandfather. Bringing the International Space Station to you.” Dat verzin ik niet zelf maar staat op zijn twitteraccount. (Daarom staat het hier ook op zijn Engels). Momenteel bevindt hij zich aan boord van het International Space Station (ISS). Het is de derde keer dat hij langdurig rond de aarde zweeft. In 2006 maakte hij tijdens zijn zes maanden durende verblijf in de ruimte meer dan 2800 rondjes om de aarde. In 2009 -2010  bevond hij zich 167 dagen aan boord en nu zweeft hij dus weer om de aarde heen. In het najaar keert hij terug (naar de aarde bedoel ik).

Als je zo lang om de aarde zweeft wil je wel eens een foto maken. De foto’s van de aarde die hij tijdens zijn periode in de ruimte in 2006 maakte, heeft hij gebundeld in een boek met de titel ‘The Work of His Hands: A View of God’s Creation from Space’. Dat Jeff Williams een gelovig mens is, is gezien de titel van het boek wel duidelijk.

Ook tijdens deze vlucht maakt Williams vaak foto’s. Alleen hoef je vandaag de dag niet meer te wachten tot ze in een boek verschijnen om ze te zien. Williams twittert zijn foto’s nu. (In 2009 was hij de eerste mens die rechtstreeks vanuit de ruimte twitterberichten verstuurde.) Dinsdag stuurde Williams het volgende twitterbericht de ruimte in.

nasa twitter

We zien Nederland. Zo ziet ons land er dus vanuit de ruimte uit. Ik heb de afbeelding even gedraaid om een wat herkenbaarder beeld te krijgen.

nederland

Een lekker zonnetje bij de Waddenzee zo te zien.