13. Vermeer en De Hoogh

We zitten nu in januari 2020. De laatste keer dat ik hier een bericht plaatste over mijn speurtocht naar het vermiste Tweede Straatje van Vermeer was in juli 2018. Laat ik het maar zo formuleren: ik ga zorgvuldig te werk. Enfin, gisteren was ik weer eens een keertje in Delft. Niet voor Vermeer maar voor een tentoonstelling in Museum Prinsenhof over Pieter de Hoogh.

pieter de hoogh tentoonstelling

Pieter de Hoogh, geboren in 1629 in Rotterdam, woonde van 1652 tot 1660 in Delft. Hij behoort met Carel Fabritius en Johannes Vermeer tot de bekendste schilders die in Delft hebben gewoond en gewerkt. Vermeer en De Hoogh kenden elkaar vermoedelijk goed. Ze waren allebei op het zelfde moment lid van het Delftse Sint Lucas schildersgilde en zoveel schilders zullen er op dat moment niet in Delft hebben gewoond. De Hoogh is vooral bekend geworden om zijn ‘doorkijkjes’ en ‘binnenplaatsen’. Zie hier twee voorbeelden van een doorkijkje:

de Hoogh doorkijkjes

En een voorbeeld van een binnenplaats (met op de achtergrond de Nieuwe Kerk in Delft).

de hoogh binnenplaats

Vermeer en De Hoogh zullen elkaars werk gekend hebben en het kan ook goed zijn dat ze elkaar hebben geïnspireerd. Zie hieronder bijvoorbeeld hoe ze allebei een vrouw met een weegschaal hebben afgebeeld.

dehoogh-vermeerLinks: Pieter de Hoogh: Vrouw met weegschaal: omstreeks 1660; rechts Vermeer: Vrouw met weegschaal: ergens tussen 1662 en 1665.

Of neem deze twee schilderijen: De binnenplaats van een huis in Delft van De Hoogh uit 1658 en het (eerste) Straatje van Vermeer, dat Vermeer vermoedelijk in het zelfde jaar schilderde. Weliswaar zijn de afbeeldingen compleet verschillend maar de stijl is hetzelfde.

dehoogh-vermeer 2

Bovenstaande schilderijen zijn echter niet de reden dat ik hier weer eens een keer over de speurtocht naar het Tweede Straatje schrijf. Nee, de aanleiding daartoe is dit schilderij van De Hoogh dat ik op de tentoonstelling zag hangen.

schilderij Pieter de Hoogh

(Jammer dat ze het niet recht hebben gehangen.)

Normaal hangt dit schilderij in het Kunstmuseum in Basel, maar dit museum had het speciaal voor de tentoonstelling uitgeleend aan Museum Prinsenhof. De Hoogh heeft het vermoedelijk ergens tussen 1651 en 1660 in Delft geschilderd. De reden dat ik het hier laat zien is het huis op de achtergrond.

schilderij Pieter de Hoogh detail

Elders op deze site staan wat aannames hoe het huis op het Tweede Straatje van Vermeer er uit zou kunnen zien. Ik citeer een paar punten uit dat lijstje:

  • Een zeventiende-eeuws huis dat loodrecht (dwars) op een straat staat
  • Het huis heeft aan de voorkant een trapgevel.
  • Het huis heeft naar achteren toe een puntdak (zadeldak).
  • Aan de rechterkant van het dak is een hoge schoorsteen zichtbaar. De schoorsteen staat vrij ver naar voren.
  • Schuin rechtsachter het huis is op de achtergrond het dak te zien van een hoog huis.

Het huis op de achtergrond van dit schilderij van Pieter de Hoogh voldoet hier allemaal aan. Nu wil dit beslist niet zeggen dat dit huis op het schilderij van De Hoogh ook het huis is van het Tweede Straatje – Delft telde tientallen soortgelijke huizen in die tijd –  maar het laat wel zien wat voor een soort huis we kunnen verwachten op het Tweede Straatje van Vermeer.

Ik geef toe, het is niet echt een spectaculaire doorbraak in mijn onderzoek naar het Tweede Straatje, maar hé, het is wel de beste sinds juli 2018 (oké ook de enige).

 

 

My WordPress Blog