Category Archives: natuur

Een vervelend mannetje

Fons Jansen zei ooit eens: “Er is een milieuvriendelijk ontbladerings-middel gevonden: de herfst.“. Toch werkt ook dat middel niet altijd. Kijk maar eens naar deze bomen die Marianne diep in de herfst in landgoed  Oosterbeek in Den Haag fotografeerde. (Dat landgoed ligt naast het veel bekendere Clingendael). De blaadjes zijn weliswaar verkleurd, maar ze zitten nog volop aan de bomen.

0000 bomen

Ok, ik moet wat opbiechten. De blaadjes zijn wel degelijk al omlaag gevallen. Ze liggen alleen niet op de grond maar drijven op het stilstaande  water van een grote sloot en als je dan zo’n idioot hebt als ik die de foto omdraait, dan krijg je het bovenstaande beeld. Het origineel van de foto ziet er als volg uit.

0000 bomen 2

Omdat het volkomen windstil was, kon je mooie weerspiegelings-foto’s maken. Tenminste, dat zou je kunnen doen, als er niet zo’n vervelend mannetje naast je staat die het leuk vindt om opeens een steentje in het water te gooien. (“Bij elk getrouwd paar is ten minste één dwaas“. – Henry Fielding, Engels schrijver 1707-1754)

0000 bomen 3

 Als je troebel water met rust laat, wordt het vanzelf helder“. zou Lao-Tse, Chinees filosoof +/- 600 v.C.  zeggen.

Hij is ook de man van: “Je kunt beter niets doen, dan druk te zijn met niets.” en van  “Als je goed naar de staart van de kikker kijkt, dan zie je dat hij er geen heeft”. Die laatste uitspraak lijkt me wel een mooi einde voor deze blogpost.

 

Verborgen Verleden

Ik kijk af en toe naar het programma ‘Verborgen Verleden’ van de NTR. Hierin gaan BN’ers aan de hand van hun stamboom op zoek naar hun familiegeschiedenis.  Herman Finkers bijvoorbeeld heeft ook meegedaan. “Je wordt vijf dagen meegesleept. Je weet niet waar je ‘s avonds overnacht. Dat kan zomaar Moskou of Rome zijn. In mijn geval werd dat Hardenberg. Ook mooi.”, aldus Herman Finkers bij de DWDD over zijn speurtocht.

Gisteren stond dit opvallend bericht op NU.nl

000 stamboom

De geplande uitzending met hem ging niet door. De programma-medewerkers konden te weinig interessante mensen in zijn stamboom vinden om er een leuke uitzending van te maken. “En dan hebben we hier je overgrootvader Jan, die net als zijn vader en diens vader zijn hele leven op het archief van de belastingdienst heeft gewerkt. In zijn vrije tijd speelde hij graag een partijtje dammen.”

 Nu geldt sowieso dat niemand gewoon is en dat er in elke familie altijd wel een boeiend verhaal te vinden is, maar ook statistisch gezien is het opmerkelijk dat de NTR er niet in slaagde om genoeg interessante voorvaderen van Maarten van de Weijden op te sporen om een uitzending te maken.

Ga maar na. Stel om de 25 jaar wordt er een nieuwe generatie geboren. Jij hebt twee ouders, vier grootouders, acht overgrootouders, zestien overgrootouders enzovoorts, enzovoorts. Dat gaat hard. Twintig generaties terug en je zit al op meer dan 1 miljoen voorouders.

000 generatie

Ok, hier zullen een hoop “dubbele” voorouders tussen zitten. Immers trek je dit rijtje door, dan zou je in het jaar 1000 op ruim 4 miljard voorouders zitten en zoveel mensen leefden er toen niet.

Maar goed, neem alleen al de periode 1700 tot heden. In totaal zullen er in die periode minstens 5.000 Van der Weijdens zijn geweest. Dat de NTR niet één interessante Van der Weijden tussen al die Van der Weijdens heeft kunnen vinden geeft te denken.

Zelf heb ik voor de zekerheid even nagedacht of er wel een interessante Van Neck in de familie zit. De familie van Neck is er in ieder geval verantwoordelijk voor dat de dodo is uitgeroeid. Een vloot van vier schepen die onder de leiding stond van admiraal Jacob Cornelisz  van Neck voer in 1598 naar Oost-Indië.

000 van neck

Voorvader Van Neck; (of hij daadwerkelijk een voorvader is, weet ik niet, maar vast wel een ver familielid)

Eén van de schepen landde op Mauritius en trof daar de dodo aan. Met de Hollandse zeelui kwamen er ook varkens, ratten en honden op het eiland en honderd jaar later was de dodo uitgestorven. De met de Hollanders meegekomen dieren aten alle Dodo-eieren op.

000 dodo2Een dodo, geschilderd door Roelant Savery omstreeks 1620

Overigens was die Jacob van Neck, net zoals ik, wel een goede vent. Ik citeer even de wikipediapagina over hem (en nee, die heb ik niet geschreven.)

Onder de gezaghebbers uit de pionierstijd staat Jacob van Neck bekend als de meest beschaafde en behoedzame, zowel voor zijn eigen mannen als voor de mensen in de landen die ze bezeilden. Van Neck was het tegenbeeld van de latere J.P. Coen: hij heeft de mensen op Java en elders weten ervan te overtuigen dat hij niet zoals zijn eerder gekomen landgenoten uit was op buit, maar op handel.”

Dus ‘Verborgen Verleden’, willen jullie nog een keer een interessante uitzending maken, kijk dan niet naar die saaie Maarten van der Weijden en zijn slaapverwekkende familie maar naar die boeiende Van Neck’s!

Blijdorp

Ik heb wel wat met dieren. Zie hier bijvoorbeeld deze afbeelding van mij zoals die te zien is in de Wikipedia.

blijdorp 000Het bijschrift luidt: “Mr. Martin, le lion Néron et le tigre Atir”

Ok, ik zal het maar eerlijk toegeven, dit is een andere Martin. Het is Henri Martin. Hij leefde in de negentiende eeuw. Deze oud kunstpaardrijder (dat is iemand die rijdend op een paard allerlei kunstjes doet; niet iemand die op een kunstpaard zit) en leeuwentemmer werd in 1857 de eerste directeur van Diergaarde Blijdorp. Deze Rotterdamse dierentuin bestaat nog steeds. (Het enige verschil met nu is dat ze vroeger alleen maar zwart-wit dieren hadden en nu ook in kleur.)

blijdorp 00

Nu was het geval dat we nog wat gratis toegangskaarten hadden liggen, gewonnen met de Postcodeloterij. (Ja, ja, we winnen niet alleen ijsbekers). Omdat de kaarten dreigden te verlopen, bezochten de jongste dochter en ik gisteren Blijdorp.  De dierentuin was al een paar dagen in het nieuws omdat er een merkwaardig dier uit een ei was gekropen.

blijdorp 0Wetenschappers hebben in Blijdorp  mogelijk een nieuwe mensensoort ontdekt.”

Hierbij een foto-verslag van ons bezoek. Allereerst moet ik nog wel even opmerken dat het koud was en dat daarom een hoop dieren een warm plekje hadden opgezocht, zoals deze twee stokpaardjes.

blijdorp 4blijdorp 6Het rechterstokpaardje had zelfs een schildpad bereid gevonden om onder de lamp te gaan liggen, zodat hij staande op diens schild wat dichter bij de lamp kon zijn.

Andere dieren hadden een dagje (of een winter) vrij.

blijdorp 1

blijdorp 2Het verblijf van Bokito. De bekende zilverruggorilla die sinds 2005 verblijft in Diergaarde Blijdorp was er weer eens niet.

Niet iedereen had last van de kou

blijdorp 12

Maar andere dieren probeerden elk op hun eigen wijze warm te blijven.

blijdorp 9Een olifant met twee slurven 

blijdorp 5Deze schildpad bleef ondertussen gewoon dooreten.

blijdorp 8En deze gieren gingen zo te keer dat een andere gier maar besloot om het gebeuren enigszins af te schermen voor het publiek.

Andere dieren deden wat ze altijd deden. Sommige aten wat.

blijdorp 3 blijdorp 7

Anderen lagen uit te rusten.

blijdorp 10 blijdorp 15

Met één van deze wilde dieren deed ik nog iets gevaarlijks.

blijdorp 11Ik vond het heel dapper van mij, maar de jongste dochter vond het heel stom om je hoofd in een afvalbak te stoppen.

We bezochten ook het Oceanium.

blijdorp 13“I’d like to be under the sea  / In an octopus’ garden in the shade”

(Wie op de afbeelding klikt, komt uit bij een live-uitvoering uit 2005 van Ringo Starr van Octopus’s Garden, het liedje van de Beatles lp Abbey Road.)

blijdorp 14Deze schildpad ging even op zijn poten staan om een vis door te laten.

Helaas deed ik in het oceanium iets stoms. Ik zwaaide wat te enthousiast met mijn armen, waardoor ik het glas kapot stootte.

blijdorp 16

Ok, dit was mijn imitatie van een Gouden Gids reclame uit de jaren negentig. Druk op onderstaand plaatje voor de betreffende reclame (“Ze hebben alleen matglas, Nah, dat zien ze meteen. Nee sorry…)”

blijdorp 0000

Al met al hebben we ons wel een paar uurtjes vermaakt in de dierentuin en tegen een uur of vijf verlieten we samen met de olifanten de dierentuin.

blijdorp 17

Tot zover een verslag van een dagje Blijdorp

 

 

 

 

Laat niet als dank (2)

We zijn een aantal keer in Amerika op vakantie geweest. Naast Yosemite National Park is Yellowstone National Park ons favoriete nationale park in Amerika. Het is vooral bekend om zijn beren, wolven, geisers en andere thermische zaken.

0000000 geisersUpper Geyser Basin, rechts op de voorgrond de Castle Geyser. Foto door ons gemaakt in augustus 2017.

De meest bekende geiser van Yellowstone is de Old Faithful.

0000000 old faithfulEen uitbarsting van Old Faithful gezien vanaf Observation Point; foto door ons gemaakt in juni 2015

Je kan overal ter wereld “live” de uitbastingen van Old Faithful bekijken.  Eén van de webcamps in Yellowstone is namelijk op de Old Faithful gericht. Zo ook op 15 september van dit jaar. Nu wil het toeval dat op de achtergrond van dit beeld in de verte de Rare Ear Spring te zien is. Dat is een heetwaterbron. Vroeger was het een geiser maar sinds 1957 is deze geiser, op twee kleine mini-erupties in 1959 en in 2004 na, niet meer uitgebarsten.

0000000 easy geiser

Beeld van de webcamp. De grote rookpluim is van de Old Faithful. In het rode cirkeltje bevindt zich de Rare Ear Hot Springs.

Normaal gesproken is het een ‘rustige’ kleine heetwaterbron.

000000-yellow ear sprinfsDe Rare Ear Spring; Foto NPS

Maar op 15 september gebeurde er echter iets bijzonders. De Rare Ear Springs barstte die dag opeens weer uit. Toevallig zat er iemand van het park achter de webcamps. Hij zag het gebeuren en zoomde  op de uitbarsting in. Zie hier een kort filmpje van het gebeuren.

000000-ear spring

Het was niet echt een spectaculaire uitbarsting, maar wat het wel interessant maakte, was – naast het feit dat het meer dan 60 jaar geleden was dat hij was uitgebarsten – datgene wat de Rare Ear Spring tijdens die eruptie allemaal omhoog spoot: een grote hoeveelheid afval. Toen parkrangers na de uitbarsting gingen kijken, troffen ze van alles aan.

000000-yellow1

000000-yellow 2 000000-yellow 3 000000-yellowSchermafdrukken van een filmpje dat de NPS op Facebook plaatste.

Van de sokkel van een oud waarschuwingsbord tot een speen, van blikjes tot allerlei munten. Van alles was in de loop van de tijd in de heetwaterbron beland. Sommige zaken – de speen bijvoorbeeld; hopelijk zat de baby er niet aan vast –  zullen er per ongeluk in beland zijn, maar andere zaken zoals de muntjes zullen er met opzet in zijn gegooid.

Zo’n vervuiling kan grote gevolgen hebben voor de heetwaterbron. Neem de bekendste heetwaterbron in het Upper Geyser Basin: de Morning Glory Pool.

0000000 morning glory pool 2De Morning Glory Pool zoals die vandaag de dag op Google Earth te zien is.

De heetwaterbron heeft tegenwoordig een gele rand en  een beetje blauwgroene kern – de kleuren worden veroorzaakt door algen en bacteriën die in het hete water leven. Vroeger was de bron echter helemaal diepblauw –  zo’n beetje als de kleur van de bloemen van de morning glory plant; vandaar de naam.

0000000 morning glory

De bloem van de Morning Glory; foto Aftabbanoori; Wikipedia

Maar doordat mensen in de jaren zestig zoveel rotzooi in de heetwaterbron gooiden, zorgden verstoppingen in het toeleveringskanaal dat de bron “voedde” er voor dat de temperatuur daalde en dit had invloed op de bacteriën die in de bron leefden en daarmee op de kleur.

Due to all the vandalism and consequent lowering of the temperature, concentric rings of bright yellow and orange bacteria and algae grew around the blue center, to the point where the name is now not really appropriate”

0000000 morning glory pool

Foto’s NPS

Regelmatig moet het parkbeheer de heetwaterbron dan ook schoon  maken. “Rangers found $86.27 in pennies, other coins, clothing that included 76 handkerchiefs and “delicate items of underclothing,

0000000 morning glory pool 3Schoonmaakactie van de bron; foto NPS

Ook vandaag de dag wordt de heetwaterbron nog steeds regelmatig schoon gemaakt. “Although most visitors today observe the rules and have the good sense not to throw things into hot springs, cleaning out Morning Glory Pool is still needed from time to time“, aldus de NPS.

Dus bezoekt u Yellowstone, laat dan niet als dank voor het aangenaam verpozen …..

 

Laat niet als dank

Ooit dichtte de bekende Nederlandse dichter Martinus van Neck de fameuze regels:

Het herfst / De blaadjes vallen van de bomen

 (De oudste dochter meende te moeten opmerken dat het niet ‘het herfst’ maar ‘de herfst’ moest zijn, maar zij overzag dat het woordje ‘herfst’ hier als werkwoord werd gebruikt. Dat heet een dichterlijke vrijheid).

Waarom moet ik opeens weer aan deze dichtregels denken? Dat komt omdat ik momenteel maar blaadjes blijf opvegen. We hebben naast onze oprit een klimhortensia staan. Die is nu zijn blad aan het verliezen. Elke dag ligt de oprit vol met blaadjes.

Ik veeg die blaadjes op, gooi ze in de groene bak (de composthoop zit al lang vol), en de volgende dag liggen ze weer op de oprit. Ok, niet dezelfde, maar wel net zo’n hoeveelheid. Het blijft maar doorgaan. Ik begin langzamerhand het vermoeden te krijgen dat er elke nacht weer nieuwe blaadjes aan de klimhortensia groeien, die er een dag later weer afvallen.

Hetzelfde geldt voor de boom achter. Ook die blijft maar zijn blaadjes op het gras gooien. Ik kan harken wat ik wil, het helpt niet.

000000-tuinHet gras één minuut nadat ik het had geharkt.

Ik overweeg nu om “Laat niet als dank’- bordjes bij de bomen te zetten.  De ‘Laat niet als dank’-campagne is ooit in 1926 door de ANWB bedacht. Ik citeer even een stukje van de site van de ANWB.

‘Laat niet als dank…’

‘Een van de meest geslaagde mediacampagnes van de ANWB is ‘Laat niet als dank …’ Het bijbehorende affiche uit 1926 is getekend door schilder/tekenaar/grafisch ontwerper Willy Sluiter.

 ‘Laat niet, als dank / Voor ‘t aangenaam verpoozen / Den eigenaar van ‘t Bosch / De schillen en de doozen’

000000-campagne

De eerste originele poster uit 1926

Vier woorden

De poster met het rijmpje is een begrip geworden. Hij hing in hotels, stations, cafés, scholen, garages, politieposten en boswachterijen. De ANWB bracht er ook briefkaarten van uit. Snel na het verschijnen van de affiche kende iedereen het rijmpje uit het hoofd. Op nieuwere versies van de affiches kon de bond volstaan met de eerste vier woorden.

 Campagne heeft effect

Het idee voor de voorlichtingscampagne kwam van hoofdconsul G.A. Pos naar aanleiding van de moeizame aanleg van een rijwielpad van Laren naar Baarn in 1915. De affiches riepen toeristen op parken en landschappen niet te vervuilen. Onder invloed van deze campagne wist de ANWB eigenaren van landgoederen van landgoederen en bossen ertoe te bewegen om wandelaars en fietsers op hun gronden toe te laten.’

Maar helaas, ik denk niet dat die bordjes mijn bladerenprobleem oplossen. Je kan wel tegen bomen praten, luisteren doen ze toch niet.

Hoewel, sommige mensen denken wel dat je met bomen kan praten. (Ik had hier bijna geschreven dat je wel lekker kan bomen met bomen, tenzij je met een takkewijf te maken heb, maar die woordspelingen zijn te erg.) Eén van de mensen die in dit verband vaak wordt genoemd, is prinses Irene, dit naar aanleiding van een boek over de natuur dat ze in 1995 schreef. Maar dit is een misverstand. In een interview met Trouw in 2007 zei ze: “Ik praat niet met bomen, nooit gedaan ook” Andere mensen doen het echter wel. Je kan er zelfs cursussen in volgen.

Richt je op het zenden van een bericht en geef in beelden, geluid of gevoel een boodschap door. Richt je aandacht dan op ontvangen. Een bericht kan een beeld, geluid of gevoel zijn. Als je een signaal van de boom ontvangt kun je op dezelfde manier verder gaan met zenden en ontvangen. Bedank de boom na afloop voor het contact.” Aldus ene Maja Kooistra (zoals geciteerd op deze site)  Volgens haar heeft elke boomsoort zijn eigen karakter.  Neem de beuk. “Beuken zijn stijlvolle, adellijke dames met levenservaring. Ze laten zich niet snel van de wijs brengen en hebben een groot gevoel voor relativering. Ze hebben een wat droge humor.”  Het is dus geen schaterlachen met de beuk.

Ook ene Petra Sonnenberg onderscheidt (volgens dezelfde site) verschillende types: “Een Berk is een oplosser van conflicten. Een boom van inzicht, vriendschap en onvoorwaardelijke liefde. De grove Den is een trotse, humeurige, wat moeizame boom met wie het lastig communiceren kan zijn. De Eik weet alles. De Eik is moeder en vader tegelijk; een goede vriend tegen wie je alles kunt vertellen. Een Iep is humoristisch, wijs en inspirerend. De Paardenkastanje is leerling, gezel en meester tegelijk. Hij kan je op alle gebieden van goede raad voorzien.”

Ik heb geen idee wat voor een type mijn klimhortensia is, maar ik zal eens een pittig gesprekje met hem voeren en zeggen dat het nu afgelopen moet zijn met die blaadjes. (En dan laat ik heel eventjes een zaag zien die ik achter mijn rug verstopt hou.)

 

Een bloeiende plant

Tot mijn taken als huisman behoort ook het geven van water aan de planten. In functioneringsgesprekken met Marianne krijg ik soms wel eens wat opbouwende feedback ten aanzien van dit punt: “Geef je de planten wel water?” Vaak verwijst zij daarbij naar een grote kamerplant in de hoek die regelmatig gele bladeren vertoont, hoe goed ik ook mijn best doe.

We hebben die plant al minstens dertig jaar in huis en nog nooit heeft die gebloeid. Tot vorige week, toen begon hij opeens te bloeien. Ik wist niet eens dat hij dat kon. Volgens Marianne was het een slecht teken. Vlak voordat planten dood gaan, gaan ze volgens haar soms bloeien. Dit in een uiterste poging om nog zaad voor nakomelingen te maken. Kortom, het was niet best.

0000 plant ajax

0000 plant 2

We hadden eigenlijk geen idee wat voor een soort plant het was. Hij had wel iets van een Yucca maar had daarvoor een te dikke stam. De stam zou op zijn beurt wel weer passen bij een palm, maar daarvoor had hij weer de verkeerde bladeren.

Marianne zocht daarom op internet wat voor een plant het kon zijn, maar ze kwam er niet goed uit. Ik, de grote plantenkenner, wist echter direct te achterhalen wat voor een soort plant het was: een Dracaena Massangeana. (Dat las ik althans op het kaartje dat bij de stam stond en dat Marianne over het hoofd had gezien.)

0000 plant 3

Op internet was wel wat informatie over de plant, zijn bloei en zijn verzorging te vinden. Een paar citaten:

Dracaena massangeana staat in Nederland ook bekend onder de naam Drakenbloedboom. Oorspronkelijk komt de Dracaena uit Afrika, maar de plant komt ook voor in de tropen van Azië en Midden-Amerika. Dracaena is afgeleid van het Griekse ´drakaina’, wat vrouwtjesdraak betekent. Dat deze planten ooit zo zijn genoemd, is het gevolg van het feit dat een aantal Dracaena-soorten rood sap bezitten. Vroeger werd gedacht dat dit drakenbloed was. In het wild kan de plant wel vijftien meter hoog worden.”

De Dracaena is een gemakkelijke kamerplant die goed op een standplaats kan staan in de half schaduw. Hiernaast verlangt hij weinig onderhoud en andere specifieke handelingen. De Dracaena staat in de lijst van de NASA als een van de meest luchtzuiverende planten. Deze plant zuivert de lucht beter dan de gemiddelde plant. Dit maakt deze plant ook uitermate geschikt voor binnenbeplanting in kantoren of andere bedrijfsruimten.

De Dracaena’s kunnen in een enkel geval tot bloei komen in woonkamers, het ene soort lukt dit makkelijker dan de andere. Het is echter vaak geen mooie bloem en ook de geur kan overheersen”.

Ook las ik nog wat over die gele bladeren: “Geel blad is een teken dat een Dracaena teveel water krijgt. Hierdoor slaan de wortels dicht van deze kamerplant en wordt er geen water en voeding meer opgenomen. Ook kan dit zich uiten in bruine bladeren. Laat de grond van uw kamerplant eerst opdrogen en geeft daarna pas nieuw water.”

 Ik geef ze dus helemaal niet te weinig water maar te veel! Tot slot trof ik nog dit aan op internet:

De Drakenbloedboom is volgens de Feng Shui leer een plant die positieve chi in huis brengt. De Chinezen zeggen dat als de Breedbladige Drakenbloedboom bloeit, deze welvaart brengt.”

Aha, een positieve chi! Dat is mooi, ook al heb ik geen idee wat dat mag zijn. Die welvaart is in ieder geval welkom!

Warm en koud

Tegenwoordig heb je in Nederland regelmatig grote temperatuursverschillen. Dan is het bijvoorbeeld in Limburg vijf graden warmer dan op de Waddeneilanden.

Soms heb je zelfs ook plaatselijk grote verschillen. Gisteren zagen we daar een opmerkelijk voorbeeld van. We liepen door ons winkelcentrum. Bij Blokker hing dit plakkaat op het raam.

0warn

Maar even verderop bij een andere winkel was het blijkbaar  een stuk minder warm. Daar hing dit papier:

0koud

Nu zat er wel drie minuten wandeltijd tussen deze twee winkels. Dus het kan zijn dat er in die tijd een spectaculaire weeromslag heeft plaats gevonden . Zoiets komt voor. In 2005 heb ik in mijn allereerste column van het Nutteloze Kennisparadijs voor de Volkskrant een dergelijk fenomeen beschreven. Het betrof hier een weeromslag in Spearfish, een Amerikaans dorp, dat ligt in de Black Hills in South Dakota. Het stadje telt zo’n 8.600 inwoners. Ik citeer nu even een stukje uit deze column.

“[…] De gemiddelde temperatuur in januari in Spearfish bedraagt vier graden onder nul, maar er is sprake van een grote variatie. Stel, je bent weerman in Spearfish en je moet op 22 januari 1943 om 07.30 uur het weer presenteren. Je kijkt nog snel even op de thermometer en je ziet dat het buiten twintig graden vriest. Je houdt gedurende een minuut of twee je praatje, geeft je voorspelling en daarna kijk je weer op de thermometer. Je ziet dat deze nu zeven graden boven nul aangeeft. Daar sta je dan als weerman.

Deze stijging van de temperatuur van 27 graden in twee minuten tijd geldt als wereldrecord. De stijging werd veroorzaakt door een plotselinge föhnwind uit de Black Hills, die warme lucht aanvoerde. Deze wind, ook wel de snow-eater genoemd, zorgde er voor dat de temperatuur vervolgens langzaam door steeg naar 15 graden Celsius. Maar toen de wind ging liggen, zakte de temperatuur weer even hard terug naar 15 graden onder het vriespunt.

Een weerman in Spearfish heeft het niet gemakkelijk.”

De winkeliers in ons winkelcentrum ook niet.

Dieren die het warm hebben

Het zal volgens de weersverwachting – zeg  nooit weersvoorspelling –  nog twee dagen erg warm blijven. Daarna zakt de temperatuur terug naar normale temperaturen voor deze tijd van het jaar. Het is een buitengewoon warme zomer dit jaar. Ook de dieren hebben er last van. Zo zagen we in onze tuin opeens wat tropische vogels opduiken die we anders nooit zien. Ze gingen zitten op een ijzeren stang dat als een soort kunstwerkje in onze tuin staat.

vogels

Een koolmees ging even later naast hen op de stang zitten. Bekeek de vogels, kwam toen tot de conclusie dat het vreemde vogels waren en vloog weer weg.

Even later zag ik dat binnen in huis bij de tas met oud papier er een prop papier naast lag. Ik wilde hem oppakken, maar opeens bewoog de prop. Het was een pad die door de openstaande voordeur naar binnen was gehupt, vermoedelijk op zoek naar koelte.  Ik heb hem toch maar naar buiten gebracht. (Vraag niet hoe; ok, heel voorzichtig met een stoffer en blik; hij liet zich het welgevallen.)

pad

Ach ja, het is een warme zomer. Ik zou eigenlijk de tuin een beetje moeten bijhouden maar om Mark Twain te citeren “Zomer: de periode waarin het te warm is om te doen waarvoor het in de winter te koud was.”

 

Een trotse pauw

Op het terras van de Prins Hendrik garage – dat is geen garage maar een  grand café  gelegen bij de hoofdingang van het Paleis het Loo in Apeldoorn tegenover het stallencomplex  – loopt een trotse pauw rond. Regelmatig zet hij zijn verenpracht uit om indruk te maken op een vrouwtje dat even verderop loopt.

000000000000 0p2

000000000000 0p

“Weest geen pauw in uw gewaad, geen papegaai in uwen praat, geen ooievaar wanneer gij eet en geen gans als gij daar henen treedt.”

De voorkant van deze dieren is algemeen bekend, maar heeft u zich wel eens afgevraagd hoe zo’n beest er van achteren uit ziet? Marianne wel en zij nam daarom deze foto’s.

000000000000 0p4

000000000000 0p3

Zo ziet een trotse pauw er dus van achter uit.

Tot slot van deze biologieles, weet u waarom bij veel vogels de mannetjes er veel mooier en opvallender uit zien dan de vrouwtjes? Niet alleen omdat de mannetjes de vrouwtjes moeten versieren (indruk op moeten maken), maar ook omdat het de vrouwtjes zijn die de eieren uitbroeien en dan is het handig in verband met roofvogels dat ze niet al te veel opvallen.

 

 

 

 

Antartica smelt

Een gecombineerd onderzoek van de NASA en de ESA (European Space Agency) leert dat het ijs op Antartica de laatste tien jaar drie keer zo snel is gesmolten als voorheen. Elke seconde smelt er een hoeveelheid ijs waarvan het water drie 50-meter zwembaden kan vullen.

In totaal is het smeltende ijswater van Antartica er verantwoordelijk voor dat over de laatste 25 jaar bekeken de zeespiegel met 8 millimeter is gestegen. Dat lijkt niet zoveel maar als je weet dat a) de laatste vijf jaar goed is voor 3 van die acht mm stijging en b) dat Antartica genoeg ijs bevat om de zeespiegel 58 meter te laten stijgen, dan is dit smelten een zorgelijk gebeuren.

Op de site van de NOS staat een achtergrondartikel hierover. In het artikel komt professor Michiel van den Broeke van de Universiteit Utrecht aan het woord. Over het smelten van het ijs op Antartica zegt hij onder andere:

Voor de Nederlandse kust is de stijging van 8 millimeter tot nu toe geen groot probleem. Het is wel van belang om te weten hoeveel zeespiegelstijging Nederland aankan en hoe snel we ons kunnen aanpassen,” zegt Van den Broeke. Het smeltende ijs van Groenland was tot nu toe de belangrijkste factor bij de zeespiegelstijging, maar daar komt nu verandering in. “Het nieuwe onderzoek laat zien dat Antarctica Groenland aan het inhalen is,” zegt Van den Broeke. Het grootste ijsverlies komt van de immense Pine Island-gletsjer en de nabijgelegen Thwaites-gletsjer op West-Antarctica. Oost-Antarctica vertoont nog geen ijsverlies.”

Wie wil weten wat voor het gevolgen het smelten van het ijs voor de wereld kan hebben, kan ook in de paleistuin van Het Loo in Apeldoorn terecht. Daar staat deze wereldbol.

000000 apeldoorn

Van bovenaf is de bol en het effect van het smeltende water nog niet goed te zien. Maar van dichtbij kan je het effect veel beter zien.

000000 apeldoorn 2

Het is een zorgelijke situatie.

Een kleindochter voor Poetin

Ik zag op internet een berichtje staan met als kop dat Poetin een kleindochter had gekregen. Dat zou heel goed kunnen. Poetin heeft twee dochters, waarvan er eentje is getrouwd met een Nederlander.

Zij en haar Nederlandse echtgenoot hebben zelfs een tijdje in Nederland in Voorschoten gewoond, een dorp iets verderop bij ons. Ze hadden daar de bovenste twee verdiepingen gekocht van een luxueus appartementencomplex, maar verbleven er zelden. Wel zou Poetin er een keer privé op bezoek zijn geweest en volgens geruchten zelfs met zijn dochter in de plaatselijke AH zijn gesignaleerd. “Spaart u ook de WK-voetbalplaatjes meneer?”

000 poetin2013; Poetin bespreekt met zijn Nederlandse schoonzoon de weekaanbiedingen van Albert Heijn;

Herstel, hier zijn helaas wat onderschriften verwisseld. Op bovenstaande foto is niet Poetin met zijn Nederlandse schoonzoon te zien, maar spreekt Poetin tijdens een bezoek aan Nederland in april 2013 in het Scheepvaartmuseum in Amsterdam met Minister-President Mark Rutte.

Overigens, pikant tintje, het appartement is gelegen in de Krimwijk in Voorschoten. Dus mocht Poetin een keertje tegen een ondergeschikte hebben gezegd: “Ik wil graag volgende maand naar de Krim, regel dat even.” dan kan dat tot een historisch misverstand hebben geleid. Na de ramp met de MH17 verhuisden Poetin’s dochter en haar man weer naar Moskou en zetten ze het appartement te koop (zie hier de foto’s) voor 2,6 miljoen euro.

Toen ik het artikel las, bleek het echter niet om een kleindochter van de Russische president te gaan, maar om een kleindochter van een dressuurpaard met de naam Poetin. Ach, dat paard kende ik van naam! Ik heb voor de Volkskrant vanaf januari 2005 twee jaar lang de rubriek ‘Het Nutteloze Kennisparadijs geschreven. De tweede aflevering van deze rubriek ging over allerlei beroemde paarden. Hij begon als volgt:

In 2003 werd op een veiling 2,5 miljoen euro geboden voor Poetin. Het betrof hier niet de Russische president maar een dressuurpaard. De Nederlandse kopers hopen met Poetin ooit eens Olympisch kampioen dressuur te worden. Rekening houdend met de prijs van paardenrookvlees (€ 6,40 per kg) en met het gemiddelde gewicht van een volwassen dier (Shetlander 250 kg, Arabier 500 kg, trekpaard 1200 kg) lijkt 2,5 miljoen euro veel.

Nooit geweten hoe het met Poetin (het paard ) is afgelopen, maar het artikel gaf opheldering. Het was niet best. De eigenaren waren twee jaar later in de financiële problemen gekomen en moesten, op last van de ING-Bank, het paard in 2005 tijdens een executieveiling  gedwongen verkopen. Het dier bracht nog maar 9 ton op.

Maar daarbij hield de ellende nog niet op. Enkele maanden later werd er bij Poetin een ernstige hoefbevangenheid, een zeer pijnlijke paardenziekte, geconstateerd en moesten de nieuwe eigenaren Poetin (het paard) laten inslapen. Wat volgde was een jarenlange  juridische strijd of de ziekte bij de verkoop wel of niet bekend was. Uiteindelijk werd de koper in het ongelijk gesteld. Olympisch kampioen is Poetin  dus nooit geweest.

Het dier had overigens voordat de ziekte werd geconstateerd één nakomeling verwekt en deze merrie heeft nu dus ook een veulen. Tot zover het trieste levensverhaal van Poetin (het paard).

Voor de liefhebbers: hieronder de hele paarden-column uit de Volkskrant van januari 2005.

Poetin en het Przewalskipaard

“In 2003 werd op een veiling 2,5 miljoen euro geboden voor Poetin. Het betrof hier niet de Russische president maar een dressuurpaard. De Nederlandse kopers hopen met Poetin ooit eens Olympisch kampioen dressuur te worden. Rekening houdend met de prijs van paardenrookvlees (€ 6,40 per kg) en met het gemiddelde gewicht van een volwassen dier (Shetlander 250 kg, Arabier 500 kg, trekpaard 1200 kg) lijkt 2,5 miljoen euro veel.

Racepaarden kosten soms nog veel meer. Het record staat op 60 miljoen dollar. Dit werd in 2000 betaald door een Iers consortium voor Fusaichi Pegasus, in dat jaar winnaar van de Kentucky Derby. Het paard werd als dekhengst ingezet. Een geslaagde bevruchting kostte 200.000 dollar, per jaar lukten er ongeveer 100. Fusaichi Pegasus was eigendom van Japanse miljonair Sekiguchi. Twee jaar eerder had hij vier miljoen dollar voor het toen eenjarige paard betaald. Een goede koop dus.

Niet elke dure aankoop van een jong paard is een succes. In 1983 werd voor de eenjarige hengst Snaafi Dancer 10.2 miljoen dollar neergelegd. Het paard zou niet één keer op een racebaan verschijnen en tot overmaat van ramp bleek hij later ook nog eens onvruchtbaar te zijn. De Engelse koning Richard III was degene die in de geschiedenis het meeste bood voor een paard. “A horse! A horse! My kingdom for a horse!”

Dat paarden veel geld waard zijn, weet de misdaad ook. In 1983 werd in Ierland de winnaar van de Epsom Derby van 1981, Shergar, ontvoerd. Er werd een losgeld geëist van 1,5 miljoen Engelse ponden. Volgens de geruchten zat de IRA achter de kidnapping. Het geld werd niet betaald. Van Shergar werd nooit meer iets vernomen.

Een zeer interessant paard was ook Incitatus, het paard van de Romeinse keizer Caligula. Op feestjes van zijn baas fungeerde hij regelmatig als gastheer en Caligula benoemde hem zelfs tot consul, de hoogste politieke functie ooit door een paard bekleed.

Marengo, het paard waar Napoleon altijd opreed, is ook een beroemd paard. Na de slag bij Waterloo werd Napoleon verbannen naar St Helena maar Marengo mocht niet mee. Marengo werd door de Engelsen meegenomen als oorlogsbuit en door het hele land tentoongesteld.

Een zeer befaamd Amerikaans paard was Comanche. In 1876 viel generaal George Custer bij Little Bighorn met 250 man tweeduizend indianen aan die onder leiding stonden van Crazy Horse en Sitting Bull. Een niet zo verstandig plan. Het leger werd dan ook in de pan gehakt. Comanche was de enige overlevende. Hij gold sindsdien als legermascotte en werd niet meer bereden. Comanche mocht altijd vrij rondlopen in de Amerikaanse forten, waar hij zich rijkelijk tegoed deed aan de bloembedden van de officiersvrouwen. Na zijn dood werd Comanche opgezet. Hij staat nu in het Museum of Natural History in Lawrence, Kansas.

000 comancheComanche; foto library of Congress: USA

Tot slot nog dit curieuze feit. In China zijn Wang, Chen en Li de drie meest voorkomende namen. In 1879 rapporteerde echter niet één van die miljoenen Wang’s, Chen’s of Li’s over dat onbekende paard, dat men aantrof in Mongolië en in noord China. Gelukkig voor alle dicteemakers ter wereld werd dat gedaan door de Russische kolonel Nikolaj Michajlowicz Przewalski. Het paard werd nu naar hem vernoemd.

vreemde vogels

Uit de serie vreemde vogels in onze tuin: de groene halsbandparkiet.

000 vogel 2

000 vogel 3

000 vogel 4

De halsbandparkiet is een omstreden beestje. Ze zijn afkomstig uit Afrika en Zuid-Azië, en ooit naar Europa gehaald als volièrevogel. In de loop der jaren is een aantal van deze vogels ontsnapt of vrijgelaten. Zo doen over het ontstaan van de kolonie in Londen twee verhalen de ronde. Volgens het ene verhaal is het eerste paartje in 1951 ontsnapt van de filmset van de African Queen, de film met Humphrey Bogart en Katharine Hepburn, die deels in Londen werd opgenomen. Volgens het andere verhaal behoorde het moederpaartje toe aan de popgitarist Jimmy Hendrix. Die zou ze in de jaren zestig in Londen hebben losgelaten.

Ze aarden goed hier. Het is een vogel die je met grote aantallen in de grote steden kan aantreffen.  Ze vinden er dan ook makkelijk veel voedsel – zie de foto’s boven. Inmiddels hebben de vogels ook de provincie bereikt.  Niet iedereen daar is blij met de komst van de vogel. Als je op Google de zoekterm ‘groene halsbandparkiet’ in typt, dan zie je bijvoorbeeld berichten voorbij komen met als kop:

  • Brutale halsbandparkiet fokt er op los in Groene Hart” AD, editie Alphen
  • Halsbandparkieten rukken op naar Almere”; Almere Deze Week
  • Halsbandparkiet, straatschoffie van de tropen“; Weesper Nieuws
  • Parkiet of papegaai? Grote groene vogel zet Eenrum op stelten“; Hogeland Nieuws
  • Halsbandparkieten zorgen voor overlast“; Papendrecht.net
  • “Groene herrieschoppers“; Hendrik-Ido-Ambacht nieuws
  • “Brutale halsbandparkieten vreten appeloogst Heemskerk op.”  NH-nieuws.

Deze laatste site had in haar nieuwsbericht een foto van de dader. 000 vogel 0

Dat zwarte balkje over de ogen maakt de herkenning natuurlijk wel een stuk lastiger.

Overigens, het netje bij ons was eigenlijk niet bedoeld voor de grasparkiet  – en ook niet voor de kraaien die, stelletje gauwdieven, vaak met zijn tweeën probeerden het netje te stelen – maar voor de koolmeesjes en roodborstjes. Deze laatste soort bleek echter niet in staat om aan het netje te blijven hangen. De koolmeesjes wel.

000 vogel 1

Tot zover berichten uit de natuur.

Stien Baas-Kaiser

Zo, je hebt iets over Stien Baas-Kaiser geschreven zie ik”. Met deze woorden werd ik vanochtend wakker. Met een slaperig hoofd kijk ik naar Marianne die iets op haar mobiel zit te lezen. Stien Baas-Kaiser? Heb ik daar iets over geschreven? Ik kan me daar niks van herinneren.

Ik doe soms wel eens mee aan discussies op het supporters-forum van Go Ahead Eagles en op een discussieforum over Amerika, waar allerlei toeristische tips over Amerika worden uitgewisseld, maar ik kan me niet voorstellen dat ik daar iets over Stien Baas-Kaiser zou schrijven. Voor wie niet weet wie Stien Baas-Kaiser is, dat is een Nederlandse schaatsster uit de tijd van Ard en Keessie.

Maar misschien heb ik ooit eens een keer op deze site iets over haar geschreven, ja, dat moet het zijn, maar hoe ik ook mijn hersens pijnig, ik kan het me niet herinneren. Ik geef het op. “Eh, wat en wanneer heb ik iets over Stien Baas-Kaiser geschreven?” vraag ik. “Nee, niet over Stien Baas-Kaiser maar over de Steamboat Geyser. Gisteravond op het Amerika-forum” antwoordt Marianne zuchtend.

Oh, dat. Ik zag een berichtje op CNN, dat de Steamboat Geyser dit jaar al voor de derde keer was uitgebarsten en daar had ik even een berichtje op het Amerika-forum over geplaatst. De Steamboat Geyser is de grootste geiser ter wereld. Bij uitbarstingen spuwt hij soms tien keer zo veel water uit als de veel bekender Old Faithful geiser. Alleen de uitbarstingen van die geiser zijn – what’s in a name – veel betrouwbaarder te voorspellen dan de uitbarstingen van de Steamboat Geyser. Bij die laatste geiser kan er soms zelfs wel eens een paar jaar tussen de verschillende uitbarstingen zitten. Zo is de geiser in de jaren 2015 tot en met 2017 helemaal niet uitgebarsten. Maar goed, nu binnen zes weken dus drie keer.

000000 geyser steamboat 2005 2De Steamboat Geyser in actie in 2005; Foto; Hsing-Mei Wu; Wikipedia

De Steamboat Geser  is niet altijd de grootste geiser ter wereld geweest. Vroeger was dat de Waimangu Geyser in Nieuw-Zeeland. Bij uitbarstingen van deze geiser kwam het meestal zwart gekleurde water soms tot een hoogte van meer dan 400 meter. Sinds 1904 is deze geiser echter niet meer uitgebarsten.

000000 geyser NZ

Foto van een uitbarsting van de Waimangu Geyser in 1903; Wikipedia; Muir and Moodie Dunedin.

Maar goed, er was dus sprake van een misverstand. De Steamboat Geyser en  Stien Baas-Kaiser, hoe hou je zo ook uit elkaar.

000000 geyser steamboat 2005 000000 stien

Links Stien Baas-Kaiser; rechts de Steamboat Geyser.

Op Fietse

Tot de talen die ik niet spreek, behoort ook het Drents. Ok, het is gewoon een Nederlands dialect, een variant van Nedersaksisch, net zoals het Fries en het Limburgs, maar ik heb toch moeite om het allemaal goed te verstaan.

Luister maar eens naar het mooie ‘Op Fietse’, een nummer uit 1997 van de Drentse groep Skik (dat is Drents voor ‘schik, plezier). Het gaat over – surprise, surprise (dat betekent ‘verrassing, verrassing’ op zijn Drents) –  fietsen. De mooiste uitdrukking: ‘heb de banden vol met wind’ uit het refrein.

wie döt mij wat, wie döt mij wat
wie döt mij wat vandage ‘k
heb de banden vol met wind
nee ik heb ja niks te klagen

0000 skik

Klik op het plaatje om het nummer op YouTube te horen en te zien.

Het lied is ook buiten Drenthe populair geworden. Zo staat het aI sinds 2003 in de Top 2000 (de laatste keer op plaats 401). In 2005 gebruikte Calvé het in een reclamespot voor pindakaas en in 2014 deed ING dat nog een keertje over (uiteraard niet om pindakaas te verkopen maar om hun bankzaken te promoten.)

Vanwaar schrijf ik hier nu over? Omdat ik gisteren ‘op fietse’ ging. Mooi weer immers. Was het een succes? Nou nee, niet echt. Het begon er al mee dat ik de zonnebrand was vergeten. Wel was ik gelukkig nog zo slim om een drinkbeker met water mee te nemen, wat minder slim was dat ik de deksel niet goed had vast gedraaid, want toen ik een slokje wou nemen, zaten er nog maar een paar druppels in.  De rest was weggelekt. Vervolgens was er ergens onderweg het fietspad opengebroken, waardoor ik kilometers de verkeerde kant werd omgeleid. Kortom niet zo’n succes allemaal, maar ach, ‘wie döt mij wat’.

Mooie foto’s heb ik onderweg niet gemaakt. Wel zag ik tussen Voorschoten en Wassenaar een nieuwe weg.

0000 bord

Althans, de weg was niet nieuw, hij heette zo: ‘de nieuwe weg’.  Ik moet zeggen, de verkeersborden nodigden niet echt uit om de nieuwe weg in te rijden – vooral dat ‘honden hebben voorrang’ baarde mij zorgen –  dus dat heb ik maar niet gedaan.

0000 bord2

Na twee uurtjes fietsen was deze doorzetter weer thuis.

Voor wie ook de tekst van ‘Op Fietse’ niet helemaal kan volgen, hierbij de hele tekst.

‘k trap de fietse deur ‘t buulzand hen
op ‘n zandpad tussen Slien en Erm
en as ik dalijk eben in Diphoorn ben
dan fiets ik deur
langs Ermerzand goa’k op Veenoord an
Neij Amsterdam en dan langs ‘t Dommerskanaal
en as ik dan de kassen zie dan fiets ik deur
want ik wul aal wieder ik wul alles zien
de leste mooie dag van ‘t joar misschien
alhoewel ‘t met de winterdag ok donders mooi kan wezen
ik wul aal wieder deur noar Weiteveen
want achter op ‘t veld daor ma ‘k graag wezen
a’k hier zo fietse en ‘t weijt nie slim
dan giet ‘t haost vanzölf

wie döt mij wat, wie döt mij wat
wie döt mij wat vandage ‘k
heb de banden vol met wind
nee ik heb ja niks te klagen
wie döt mij wat, wie döt mij wat
wie döt mij wat vandage
‘k zol haost zeggen, jao het mag wel zo

trap de fietse deur ‘t buulzand hen
op ‘n zandpad langs de Duutse grens
ik denk da’k dalijk even kieken gao in’t buutenland
de gruppe over, op naor Schöningsdorf
ik stao eben te kieken bij’n iemenkörf
en ik stao hier even te denken wat za’k nou doen
links of recht deur
want ik wul aal wieder nog naor Hebelmeer
‘n kaorte he’k nie neudig want ik ken ‘t hier
want a’k daor dalijk over ‘n slootie gao
dan ben’k weer terug in Nederland
ik wul aal weer wieder nog naor Barger-Compas
naor Klazienaveen-Noord en ‘t Oostersebos
a’k hier zo fietse en ‘t weijt nie slim
dan giet ‘t haost vanzölf

wie döt mij wat, wie döt mij wat
wie döt mij wat vandage ‘k
heb de banden vol met wind
nee ik heb ja niks te klagen
wie döt mij wat, wie döt mij wat
wie döt mij wat vandage
‘k zol haost zeggen, jao het mag wel zo

‘k gao nou over Barger-Oosterveld
over ‘t schoelpattie kort daor bij de Honeywell
en dan recht deur tot de brugge van Oranjedorp
‘n stukkie Bladderswieke en dan de Herendiek
en a’k pastoorse bos en de toren zie
dan fiets ik deur want ‘t weijt nie slim
‘t giet vandaag vanzölf

wie döt mij wat, wie döt mij wat
wie döt mij wat vandage ‘k
heb de banden vol met wind
nee ik heb ja niks te klagen
wie döt mij wat, wie döt mij wat
wie döt mij wat vandage
‘k zol haost zeggen, jao het mag wel zo