Vanwege ‘technische problemen’ kunnen een aantal nieuwe foto’s van nieuw gevonden huizen uit de periode 1525 – 1550 niet op de betreffende pagina ingevoegd worden. Deze foto’s worden daarom op deze pagina geplaatst. Het betreft foto’s van de jaren 1530 en 1531

1530: Gent; foto genomen op 22 mei 2026

Wat gebeurt er in de Nederlanden in 1530?

• Op 3 augustus sneuvelt in Florence tijdens de ‘Oorlog van de Liga van Cognac’ Filibert van Chalon. Hij laat zijn bezittingen, waaronder het prinsdom Orange in Frankrijk, na aan zijn neef René van Chalon, een kind van van zijn zuster Claudia van Chalon en Hendrik III van Nassau. Op zijn beurt zal René van Chalon na zijn dood in 1544 zijn bezittingen waaronder prinsdom Orange, nalaten aan zijn neef Willem van Nassau.

René van Chalon omstreeks 1530

• In Zeeland is er sprake van achterstallig onderhoud van de dijken. Karel V zegt hiervoor geld toe maar als op 5 november de zogeheten Sint-Felixvloed – de ‘Sint Felix quade saterdach’  – plaats vindt, zijn op veel plaatsen de dijken nog niet voldoende opgeknapt. Op diverse plaatsen breken er dijken door. Grote delen van de Vlaamse kust en geheel Zeeland wordt zwaar getroffen.
• “De wind, welke eerst een tijdlang uit het Westen gewaaid had, liep om naar het Noord-Westen en veranderde des morgens tusschen 8 en 9 uren in eenen hevige storm, die het water met buitengemeene snelheid rijzen deed. Reeds op de middag, en nog 2 uren voor den vollen vloed stroomde het water door de straten en over de kruinen van sommige dijken”.
• Hele dorpen komen onder water te staan. Achttien dorpen in het gebied ten oosten van Yerseke worden volledig weggevaagd en in het oosten van Zuid-Beveland ontstaat het huidige Verdronken land van Zuid-Beveland. Op Noord-Beveland steekt alleen de toren van Kortgene nog boven het water uit. Pas 70 jaar na de Sint Felix Vloed wordt de eerste Noord-Bevelandse polder opnieuw bedijkt. Ook de Zuid-Hollandse eilanden lopen zware overstromingsschade op. Vermoedelijk komen er enkele duizenden mensen bij deze Sint-Felixvloed om het leven. Sommige bronnen houden het zelfs op 100.000 doden, maar dat aantal lijkt veel te hoog. Zo telde Zeeland omstreeks 1530 maar zo’n 50.000 inwoners in totaal, waarvan er zo’n 30.000 in de Zeeuwse steden wonen.
• Mede naar aanleiding van de inval van Maarten van Rossum in 1528 krijgt Den Haag in 1530 toestemming om de stad te versterken met een stadsmuur. Er worden concrete plannen uitgewerkt, maar tot het daadwerkelijk bouwen van een stadsmuur wordt niet overgegaan.
• Op 1 december sterft in Mechelen op 50-jarige leeftijd landvoogdes Margaretha van Oostenrijk. Ze overlijdt aan de gevolgen van wondkoorts  Ze wordt als landvoogdes opgevolgd door haar nicht Maria van Hongarije, een zuster van Karel V. Zij zal het hof verplaatsen van Mechelen naar Brussel, waardoor Brussel het bestuurlijke centrum van de Nederlanden wordt.

1531: Gent; foto genomen op 22 mei 2026

Wat gebeurt er in de Nederlanden in 1531?

• In de eerste helft van de zestiende eeuw komt het humanisme op. Geleerden zoals Erasmus en de Spanjaard Juan Luis Vives, hij is hoogleraar aan de in 1425 opgerichte universiteit van Leuven, pleiten voor meer aandacht voor de armen in de samenleving en aanpak van de armenzorg. Mensen moeten naar hun mogelijkheden door de lokale overheid werk worden aangeboden en moeten scholing krijgen. Wel moeten de armen die hier niet aan mee willen werken, streng aangepakt worden. Vives stelt voor om alle middelen voor het armenbeleid te leggen bij de lokale overheid.
• In 1531 neemt Karel V dit idee over en vaardigt een keizerlijk edict uit, waarin word bepaald dat er in elke gemeente in de Nederlanden een ‘Gemene Beurs’ voor de armenzorg moet komen, een soort centrale armenkas, om de hulp aan de de armen, die voldoen aan de voorwaarden voor hulp, te kunnen financieren. Veel gemeenten zullen zich echter niet aan het edict houden. Wel worden in diverse plaatsen weeshuizen en armenscholen opgericht.
• Op 29 september trouwt Willem de Rijke met Juliana van Stolberg. Het is na het overlijden van zijn eerste vrouw zijn tweede huwelijk. Samen zullen ze twaalf kinderen krijgen, vijf zonen en zeven dochters. Hun oudste zoon is Willem van Nassau-Dillenburg, de latere Willem van Oranje-Nassau,  de toekomstige ‘Vader des Vaderlands’

Willem de Rijke en Juliana van Stolzberg, de ouders van Willem van Oranje-Nassau

• Op 1 oktober stelt Karel V de Conseil d’Etat, de Raad van State,  in als adviesorgaan voor zijn zus landvoogdes Maria van Hongarije.  De Raad van State bestaat uit hoge edelen, leden van de hoge geestelijkheid en een aantal juristen. De Raad moet de landvoogdes adviseren over belangrijke zaken als oorlog en vrede en de veiligheid en verdediging van het land. Naast de Raad van State worden in 1531 ook de Geheime Raad (belast met juridisch toezicht en wettelijke en administratieve zaken) en de Raad der Financiën (belast met het financiële beleid) ingesteld.
• In Antwerpen wordt in de Twaalfmaandenstraat de Handelsbeurs gebouwd. Het ontwerp is van de Vlaamse bouwmeester Domien de Waghemakere. Het is het eerste speciaal voor de effectenhandel ontworpen gebouw ter wereld en meer dan vier eeuwen lang zal hier de Antwerpse effectenhandel plaats vinden.
• Op 20 december wordt in Brussel Hendrik van Brederode – later bekend geworden als de Grote Geus –  geboren. Hij en Jan van Marnix zullen in 1567 de eerste leiders van de opstand tegen de Spanjaarden worden.