Category Archives: natuur

Vogels voeren

Afgelopen week lag er een dik pak sneeuw in onze tuin. Met de sneeuw en de kou hebben vogel vogels moeite. Ik citeer even de site van de vogelbescherming.

Het kost vogels in de winter veel energie om hun lichaamstemperatuur op 40 graden te houden. In een koude nacht verliezen kleinere soorten soms 10 procent van hun gewicht. Ze kunnen ieder extraatje gebruiken: zadenmengsel, fruit en als extra energiebron kunt u vetbollen en pinda’s ophangen.

En als u nog niet overtuigd bent, kijk dan even naar deze tweet.

ijsvogel

Om onze gevederde vrienden wat te ondersteunen hadden we een netje met wat pinda’s gekocht en dit aan een tak in de boom gehangen. Later las ik ergens dat een netje slecht is voor vogels. Ze kunnen er met hun pootjes in blijven vast komen te zitten en het is daarom beter om de pinda’s in een soort voederbak aan te bieden, maar goed – doet dit thuis dus niet na – wij hadden een netje opgehangen. Het werd druk bezocht.

netje

Interessant was het om te zien dat elke vogelsoort zijn eigen tactiek had. Bij de kraaien is er één kraai die aan het netje gaat hangen en wachten de andere kraaien tot hij wat te pakken heeft.

kraaiWachtende kraai

Als de werkkraai een pinda uit het netje heeft, dan vliegt hij er snel mee weg, achtervolgd door alle  andere kraaien die luid krijsend de buit proberen af te pakken.

De gaaien gaan voorzichtiger te werk. Als ze aan het net hangen, dan kijken ze eerst even uitgebreid om zich heen om te zien of er geen concurrerende vogel in de buurt is.

gaai 2

Als ze denken dat de kust veilig is proberen ze er een pinda uit te pikken.

gaai 0

Als ze hun keus gemaakt hebben, dan trekken ze deze pinda door het netje.

gaai 1

En vliegen er vervolgens mee naar een tak van de boom.

gaai 3a

Daar maken ze de pindaschil open en eten de pinda op.

gaai 3

Daarna vliegen ze weer terug naar het netje en begint het proces opnieuw.

Het koolmeesje hanteert twee technieken. Soms eten ze hangende aan het netje hun buit al op.

koolmees

Maar soms pikken ze er een pinda uit en vliegen ze er mee naar een tak van de boom om daar de boel daar op te eten.

koolmees 3De pinda zit tussen de pootjes vastgeklemd, klaar om opgegeten te worden.

koolmees 2En hap, daar gaat hij.

De slimste vogel is het roodborstje. Die gaat niet aan het netje hangen – hij kijkt wel uit-  maar laat de andere vogels al het werk doen. Hij hipt ondertussen onder het netje geduldig wat heen en weer en eet dan de restjes op die andere vogels laten vallen.

roodborstje

roodborstje 2

Tot slot de merkwaardigste vogel is de houtduif. Die komt aanvliegen, gaat op een tak in de boom zitten, kijkt de boel wat aan en vliegt dan weer na een tijdje weg, zonder ook maar iets te eten. En toch is hij verreweg de dikste vogel van allemaal. How can?

p.s. Alle vogels hebben de gevaren van ons netje overleefd. ‘No birds were hurt during the writing of this blog’

dodo

 

 

 

 

Kluger Hans

Eén van de zaken waarin de mens zich van dieren onderscheidt, is dat de mens kan rekenen en dieren niet. Hoewel, begin vorige eeuw was daar opeens ‘Kluger Hans’, een paard in Duitsland dat getallen kon herkennen en er zelfs mee kon rekenen. Zijn eigenaar, Wilhelm von Osten, een leraar aan een gymnasium, had hem dit geleerd. Door met zijn voorbeen op de grond te tikken gaf het paard de uitkomst van een berekening aan. Vroeg men bijvoorbeeld aan Kluger Hans hoeveel 3×4 was, dan tikte het paard 12 keer op de grond. Hij kon zelfs worteltrekken

Kluger Hans en baasKluger Hans, Wilhlem von Osten, en Kluger Hans aan het werk.

Aanvankelijk dacht men dat er sprake van bedrog moest zijn. Op de een of andere wijze zou Von Osten het paard een seintje geven hoe vaak hij op de grond moest tikken, vermoedelijk door de opgaven op een bepaalde stemhoogte uit te spreken. Maar toen Kluger Hans ook bleek te kunnen “rekenen” als Von Osten niets zei en het paard alleen de sommen op een schoolbord of op papier liet zien, besloot men in 1904 om een wetenschappelijke commissie aan het werk te zetten om het fenomeen van het paard dat kon rekenen nader te onderzoeken.

Kluger Hans testKluger Hans wordt getest. Enkele leden van de commissie aan het werk; rechts daarvan Von Osten.

De commissie werd aangevoerd door een professor in de psychologie, verder zaten onder andere een circusdirecteur en een goochelaar in de commissie om te kijken of Von Osten toch niet een of andere truc uithaalde. Men kon echter niks ontdekken en het leek er op dat het paard daadwerkelijk getallen kon herkennen en kon rekenen.

Er werd een tweede onderzoeksgroep ingesteld die een uitgebreider onderzoek ging doen. Na een tijdje ontdekte deze commissie dat hoe verder Kluger Hans van Von Osten af stond hoe slechter hij ging rekenen en als het paard oogkleppen op kreeg, dan bakte hij er zelfs helemaal niks meer van. Ook viel het op dat als Von Osten de opgave zag, dat dan Kluger Hans in 98% van de gevallen het goede antwoord gaf. Zag Von Osten daarentegen de opgave zelf niet – en hield hij het paard een aangereikt bordje of papier met de rekensom voor, zonder dat hij de opgave zelf kon lezen, dan zakte het percentage goede antwoorden van Kluger Hans naar slechts 8,5%.

Wat bleek, Kluger Hans had zichzelf aangeleerd – hij kreeg altijd een stukje wortel als beloning als hij het goede antwoord gaf – om de lichaamstaal van Von Osten en van mensen in zijn omgeving te herkennen. Als Von Osten – hij dacht echt dat zijn paard kon rekenen – en/of mensen in zijn omgeving, na het stellen van een vraag bijvoorbeeld iets omlaag keken om te zien of het paard ging tellen, dan herkende Kluger Hans deze lichaamsbeweging en begon hij hij met zijn been te tikken.

En kwam het paard bij het goede antwoord en bewogen Von Osten of de mensen om hem heen hun hoofd of slechts hun ogen iets omhoog om te zien of het paard zou stoppen, dan herkende Kluger Hans ook deze beweging en stopte hij met tikken. Kluger Hans was inderdaad een slim paard. Hij had geleerd lichaamstaal te herkennen, heel knap, maar rekenen, nee dat kon hij niet. Tegenwoordig noemt men in de wetenschap dit effect – dat een ondervrager onbewust de ondervraagde het gewenste antwoord aanreikt – het Clever Hans Effect, iets waarop men bijvoorbeeld bedacht moet zijn bij het ondervragen van getuigen.

Sneeuwnieuws

Breaking  News! Er ligt sneeuw. Uiteraard is uw verslaggever en zijn assistente ook naar buiten gegaan om hier een rapportage over te maken. Ook beide dochters hebben zich buiten gewaagd. Zie hier een viertal kunstzinnige sneeuwfoto’s gemaakt door respectievelijk vader, moeder, de oudste en de jongste dochter.

sneeuw mvn

sneeuw ms

IMG-20210207-WA0021

IMG-20210207-WA0013

We waren niet de enigen die op pad waren. Sommige mensen waren beroepsheidshalve buiten, zoals NOS-verslaggever Gerri Eickhof.  De arme Gerri  stond ‘s avonds om acht uur nog buiten in de ijzige kou voor een stand-up in een verlaten straat zonder actuele nieuwswaarde om daar zijn praatje te houden. Hij had zijn tekst natuurlijk ook gewoon vanuit een warme studio kunnen uitspreken, maar ja het plaatje hè, het is tv, dus liet de eindredacteur Gerri buiten staan.

gerri eichhof

Vanochtend werd Gerri alweer gesignaleerd terwijl hij met koffers op weg was naar een reisbureau voor een stand-up voor een item over de reisbranche die het moeilijk heeft.

eichhof

 

Vogels tellen (6)

Ook dit jaar hebben we weer mee gedaan aan de Nationale Vogelteldag.

‘Onze uitkomsten van voorgaande jaren zitten natuurlijk nog bij iedereen in het geheugen gegrift, maar omdat herhaling de kracht van de reclame is, hierbij toch nog even die resultaten.’ (Dit alles schreef ik letterlijk vorig jaar ook en het jaar daarvoor ook, maar dat weet toch geen mens meer.)

In 2016 telden we 5 koolmezen, 5 Vlaamse gaaien, 1 ekster en 1 pimpelmees. In 2017 2 koolmezen, 1 pimpelmeesje en 1 roodborstje, in 2018 1 koolmeesje en 1 roodborstje, in 2019 1 merel, 1 kraai, 1 koolmeesje en 1 roodborstje en in 2020 3 pimpelmezen, 2 eksters, 2 koolmezen, 1 merel en 1 houtduif.

Tot zover het nieuws van gisteren. Nou ja, niet letterlijk van gisteren maar van een jaar geleden. Nu wel letterlijk het nieuws van gisteren, want dit weekend was de vogeltelling 2021 en ook dit jaar hebben we meegedaan. We telden in ons half uurtje de volgende vogels.

00000000 aaaa 0000 tellen

Niet echt spectaculair dus. In totaal 6 vogels . (Je moest per vogelsoort het hoogste aantal vogels doorgeven dat tegelijkertijd in je tuin zat. Dit om te voorkomen dat een slim koolmeesje dat graag geteld wilde worden tien keer je tuin in en uit zou vliegen en dan als tien in de statistiek zou mee tellen.

De resultaten van onze wijk waren:

00000000 aaaa 0000 tellen 2

Landelijk was de huismus de meest getelde vogel, maar dus zei de mus niet onze buurt.

Tot zover onze telling ware het niet dat, net nadat wij onze resultaten hadden doorgegeven, er opeens drie ransuilen de tuin invlogen en in onze boom gingen zitten.

00000000 aaaa 0000 ransuilen

00000000 aaaa 0000 ransuilen2

Ze bezoeken de laatste jaren zo ongeveer één keer per jaar onze tuin. De vorige keer was in april 2020 en daarvoor in juli 2019. (Voor dat laatste bezoek: zie hier.)

Maar nu verschenen ze dus op de dag van onze vogeltelling, maar net nadat wij deze al hadden afgesloten en de resultaten hadden doorgegeven. Volgens mij doen ze het er om.

Eentje vertrok vrijwel direct weer, een tweede na een paar uurtjes en de derde om zes uur ‘s avonds. Waarschijnlijk zien we ze pas ergens in de loop van 2022 weer terug, vermoedelijk net na de dag van de vogeltelling 2022.

Het vakblad Bomen

De KPB – wie kent ze niet – is de Kring voor Praktiserende Boomverzorgers.

De KPB is een kennisvereniging en ontmoetingsplaats én de grootste vereniging voor iedereen die -al dan niet professioneel- bezig is met het onderwerp bomen. Dit kan vanuit interesse, studie of werk zijn. De Kring Praktiserende Boomverzorgers (KPB) is opgericht in 1982 en vierde in 2017 alweer haar 35 jarig bestaan. De teller voor de ledenaantallen staat momenteel op ruim 900. Het voornaamste doel van de KPB is het bevorderen en uitwisselen van praktische en theoretische kennis.”, aldus hun site.

Ik ben er geen lid van maar iemand van de vereniging had op mijn site gezien dat ik een “deskundige”  – zelf vind ik dat wel een erg groot woord  – ben op het gebied van de sequoia gigantea en had mij gevraagd of ik voor hun vakblad een artikel wilde schrijven over de boomsoort.

Nu draag ik de natuur een goed hart toe en dat heb ik dan ook met plezier gedaan. Het is een tamelijk groot artikel geworden, maar ja, het zijn dan ook grote bomen.

Zie hier hun blad.

Bomen voorpagina nummer 53

En zie hier de eerste pagina van het verhaal. (Uw auteur staat hier in al zijn nietigheid naast een aantal van de bomen.)

Bomen pag 1

Wie het hele verhaal wil lezen, zie deze pagina van mijn site.

De boompjes 14 jaar oud.

Dinsdag lagen Google en YouTube wereldwijd plat.

00 YouTube

Dat verbaasde mij niks. Ik had namelijk om 12 uur ‘s nachts een nieuw filmpje van de ontwikkeling van mijn zelf gekweekte sequoia-boompjes geplaatst (‘The first 14 years of two giant sequoias’) en toen de wereld dat de volgende morgen ontdekte, tja, dat kon het netwerk niet aan. Zie hieronder de oorzaak van deze wereldwijde storing.

00 YouTube boompjesOp de afbeelding klikken om naar het filmpje op YouTube te gaan. 

Ik heb momenteel liefst 392 abonnees op mijn YouTube – kanaal. Die kijken dus – vermoedelijk één keer per jaar – naar een filmpje met foto’s van twee opgroeiende boompjes. Vraag mij ook niet waarom.

Enfin, de meeste abonnees wonen in Amerika, maar ik heb abonnees all over the world, bijvoorbeeld in landen als Australië, Rusland,  Noorwegen, Japan en Vietnam. Sommigen laten een reactie achter. Blij dat ze zijn dat er weer een nieuw filmpje staat. Anderen maken zich zorgen of in de toekomst een hoogspanningsmast geen probleem gaat geven.

0000 boompjes 2

Maar dat mijn filmpje er voor zou zorgen dat YouTube wereldwijd plat lag, had ik niet verwacht. Ronald Reagan zei ooit eens: “A tree’s a tree. How many more do you need to look at?” maar hij overleed dan ook drie jaar voordat mijn boompjes begonnen te groeien en op YouTube belandden.

Volgend jaar weer een filmpje.

 

Kabouter Spillebeen

Op een grote paddestoel

Op een grote paddestoel,
rood met witte stippen.
Zat kabouter Spillebeen
heen en weer te wippen.
Krak zei toen de paddestoel,
met een diepe zucht.
Allebei de beentjes,
hoepla in de lucht.

spillebeen

Maar kabouter Spillebeen,
ging toch door met wippen.
Op die grote paddestoel,
rood met witte stippen.
Daar kwam vader Langbaard aan
en die zei toen luid:
‘Moet dat stoeltje ook kapot?
Spillebeen, schei uit!’

spillebeen 2

 

Mist

Uit de serie foto’s die de mist ingingen.

0000000 mist

Enig idee wat hier te zien valt? Dit dus.

0000000 mist 1

De Grieks filosoof Epicurus (341 voor chr. – 270 voor chr.) zou zeggen:  ‘Wat men heeft moet men niet bederven door te verlangen naar mist’.

0000000 mist 2

0000000 mist 4

Herstel, ik zie dat ik een typefoutje heb gemaakt. Epicurus  zei: “Dat wat men heeft moet men niet bederven door te verlangen naar wat men mist”

 

 

Life and Death on the balcony

Op het stoeltje op ons balkon zat een groene krekel.

000000 kreke

Pal er naast landde opeens een ekster, een vogel die zijn populariteit verloor toen de kleurentelevisie werd uitgevonden.

000000 ekster

De ekster keek naar de krekel, nam één flinke hap en weg was de krekel.

Ik was net te laat om het voorval te filmen voor de serie ‘Life and Death on the Balcony’ van sir David Attenbrough.

000000 attSir David Attenbrough, bezig met het filmen bij het Great Barrier Reef, verwerkt het nieuws dat zijn assistent in Nederland er niet in geslaagd is om de aanval van de ekster op de krekel te filmen. Foto website  ‘Department of Foreign Affairs and Trade; Australia’.

Enfin, that’s life.

Gemiste nieuwsberichten

Omdat ik bezig was met mijn serie over het werken bij de PTT / KPN,  heb ik een aantal actuele nieuwsberichten noodgedwongen even links moeten laten liggen. Maar zoals Wim de Bie – die van Koot en Bie; is het een teken des tijds, dat ik dit er bij zeg? – al eens zei: “Wie het heden beoordeelt, moet over voldoende verleden beschikken.” Dus af en toe ruimte voor het verleden moet kunnen.

Enfin, ik zal u even bijpraten, over naar het heden dus. De kermissen mogen weer open, maar dat leidde her en der tot problemen. Zo verhaalde ‘De Telegraaf’ vorige week over “een grimmige sfeer” op de kermis in Zevenaar. De kermis moest zelfs worden stilgelegd. Een teken des tijds. Een zekere Yorin twitterde naar aanleiding van het bericht van ‘De Telegraaf’ “Als bejaarden al met geweren gaan rondlopen op de kermis, dan weet je dat het goed mis is. Geen woorden voor. Waar gaat het heen met deze maatschappij.”

00000 0 1

Tja, waar het gaat heen met onze maatschappij. Overal protesten: boeren met tractors,  bejaarden met geweren en mensen met viruswaanzin. Die laatste groep protesteerde vorige week tegen de media die hen niet goed zouden informeren. Ze stonden echter bij het verkeerde gebouw.

00000 0 3

Om zo iets moet ik vreselijk hard lachen. Zeker toen ik las dat hun voorman, dansleraar Willem Engel, op zijn Facebook-pagina klaagde dat er opvallend veel politiemensen aanwezig waren.

00000 0 2

Ook wordt er in diverse landen weer volop gevoetbald. Weliswaar zonder publiek op de tribunes, maar het geluid van supporters mis je op tv niet, want dat wordt door middel van een geluidsband toegevoegd. Doet me erg denken aan die komedies op tv van vroeger met zo’n lachband er bij.

Lionel Messi maakte ondertussen zijn 700-ste doelpunt.  Het blad Goal liet in een twitterbericht zien, tegen welke clubs hij allemaal had gescoord en hoe vaak.

00000 05

Een fan van mijn clubje (Kowet) merkte fijntjes op dat hij nog nooit tegen ons had gescoord.

00000 04

Er zijn ook serieuze zaken te melden. Zo ontdekten wetenschappers in een sterrenstelsel een zwart gat, J2157 geheten, dat elke dag een ster “oppeuzelt”.  Het bericht verscheen in het Monthly Notices of the Royal Astronomical Society van 30 juni 2020.

Wetenschappelijk gezien ging het artikel een beetje boven mijn pet:

00000 0 7

En dit was nog maar de samenvatting! Gelukkig wist Nu.nl het verhaal te vertalen in een iets leesbaarder stuk.

00000 0 5

Ik vind het maar eng idee, zo’n zwart gat dat elk dag een ster opslokt. Weliswaar bevindt dit sterrenstelsel zich ‘far, far, away’, maar ook in het centrum van ons sterrenstelsel, de Melkweg, bevindt zich een zwart gat (Sagittarius A*). Stel je eens voor dat die opeens ook als een Holle Bolle Gijs (Hij kon schrokken, grote brokken ….) sterren gaat opeten.

En zeg nou niet dat dit niet gebeurt. Ruim 130 jaar geleden verdween er ook al een keer van de ene op de andere dag een ster, wat bij toeval werd vastgelegd door onze landgenoot Vincent van Gogh. Vergelijk maar eens zijn twee beroemde ‘Sterrennacht’-schilderijen die hij in juni 1889 schilderde. Duidelijk te zien is dat er op de tweede versie een ster ontbreekt.

000 a sterrennachtDe eerste versie van Vincent van Gogh

000 a sterrennacht 3En de tweede versie, een paar dagen later geschilderd.

Ik heb voor uw gemak (delen van ) de twee schilderijen even naast elkaar gezet. Ziet u de missende ster? (Uiteraard niet in het plaatje rechts, want daar ontbreekt hij.)

00000 0 11

Maar ach, laten we niet somberen. Immers ‘s nachts een ster, overdag een zon.

 

In de rij

Mensen vinden het steeds moeilijker om afstand te blijven houden. Gelukkig zijn er uitzonderingen. Neem deze hond in Peru. Die wacht keurig op zijn beurt in de rij voor een supermarkt en houdt braaf afstand.

0 hond

De foto is genomen in de Peruvaanse stad Machu Picchu Pueblo, gelegen vlakbij de wereldberoemde ruïnestad. De foto is gemaakt door Shirley Vergara.  Zij is het baasje van het dier. Vanwege de corona moesten mensen bij drukte buiten wachten.

Nog een voorbeeld van honden die keurig in de rij  blijven, zijn deze honden op een Chinese politiehondentrainingsschool – dat is een woord dat ik niet elke dag gebruikt – die in 2015 op hun beurt voor een  maaltijd wachten.

0 hond 2

En een andere foto van honden in de rij die je vaak op internet voorbij ziet komen, is deze:

0 hond 3

Meestal wordt de foto vergezeld van de opmerking ‘Dat krijg je ervan als je te veel bomen kapt.’ maar dat zal ik dus maar niet doen.

Geisers in Old Yellowstone

Hierbij wat oude Frank J Haynes – ansichtkaarten van  geisers in Yellowstone National Park. Frank J Haynes, geboren in 1853; overleden in 1921, was een fotograaf die in 1881 benoemd werd tot de officiële Yellowstone-fotograaf. Hij zou tot aan zijn dood in 1921 elk jaar terugkeren naar Yellowstone om er foto’s te maken.

0000000000 yellowstone 00 1000 cav  0000000000 yellowstone 0 1000 cavLinks Haynes bij de  Missouri River in 1876; rechts in Yellowstone tijdens de winter van 1887.

Van veel van zijn foto’s zijn ansichtkaarten gemaakt. Zie hier een tiental van deze ansichtkaarten met geisers er op. De bijschriften zijn zoals ze op deze NPS-site  met historische foto’s staan:

0000000000 yellowstone 1 1000 cavPostcard of Minute Man Geyser (now known as Constant Geyser) in Norris Geyser Basin; Frank J Haynes; No date

0000000000 yellowstone 2 1000 cavPostcard of Fountain Geyser; Frank J Haynes; No date

0000000000 yellowstone 3 1000 cavPostcard of White Dome Geyser; Frank J Haynes; Around 1920

0000000000 yellowstone 4 1000 cavPostcard of Old Faithful Inn & Geyser; Frank J Haynes; No date

0000000000 yellowstone 5 1000 cavPostcard of Old Faithful Geyser; Frank J Haynes; No date

0000000000 yellowstone 6 1000 cavPostcard of Economy Geyser; Frank J Haynes; No date

0000000000 yellowstone 7 1000 cavPostcard of Giant Geyser; Frank J Haynes; No date

0000000000 yellowstone 8 1000 cavPostcard of Grotto Geyser; Frank J Haynes; Around 1920

0000000000 yellowstone 9 1000 cavPostcard of Excelsior Geyser & Grand Prismatic Pool; Frank J Haynes; No date

0000000000 yellowstone 10 1000 cavPostcard of Riverside Geyser; Frank J Haynes; No date

 

Een speurpuzzel

Premier Rutte ziet het  drukker op straat worden. Ook zag hij de  lange rijen voor de IKEA staan, die dinsdag weer open ging.

,,Ik snap dat mensen denken: ik heb die Billy-boekenkast nodig. Nou, prima. Dan ga je erheen en haal je die Billy-boekenkast en dan ga je weer weg. Maar ik zie ook hele gezinnen naar de winkel gaan en dat is niet de bedoeling. Maak er geen uitje van.”, aldus de premier in het AD.

(Even tussen haakjes: volgens Ikea zelf wordt er elke vijf seconden ergens op de wereld een Billy verkocht, althans dat was voor de coronacrisis. Het totaal aantal verkochte Billy’s wordt wereldwijd geschat op 60 tot 80 miljoen stuks . Je leest daarom wel eens dat 1 op de 100 wereldbewoners een Billy heeft gekocht, maar dat klopt niet. Het betreft het aantal verkochte Billy’s vanaf de introductie in 1979.)

billy.JPG 2

Premier Rutte vreest dat nu het wat drukker op straat lijkt te worden, ongemerkt toch veel mensen besmet raken met het coronavirus. Om de premier te helpen, zal ik hier daarom regelmatig wat speurpuzzels plaatsen,  zodat de mensen gezellig samen urenlang thuis kunnen puzzelen en niet de straat op gaan. We beginnen met een makkelijke  opgave.

U ziet hier een foto van de natuur in de omgeving van Leidschendam. De vraag luidt: zoek het gele bloemetje.

geel

(Meerdere goede oplossingen mogelijk)

Gele bloemen

Ook al zouden we alle bloemen plukken, de lente zullen we niet kunnen tegenhouden.”

Pablo Neruda (1904-1973), Chileens dichter en in 1971 Nobelprijswinnaar literatuur.

000000000 0A4

De A4 bij Leidschendam